Εν έτη 2021 διαπιστώνεται ότι η προστασία των προσωπικών μας δεδομένων μπήκε για τα καλά στις ζωές όλων μας. Τα τελευταία χρόνια οι πολίτες της Κυπριακής Δημοκρατίας δείχνουν ιδιαίτερο ζήλο για να μάθουν ποια είναι τα όρια στα προσωπικά τους δεδομένα. Με αφορμή τη χθεσινή δημοσιοποίηση της λίστας Γιωρκάτζη αλλά και της Ευρωπαϊκής Ημέρας Προστασίας των Προσωπικών Δεδομένων (28/01), το ant1.com.cy επικοινώνησε με την αρμόδια Επίτροπο, η οποία μας παρέθεσε σημαντικά δεδομένα που καταδεικνύουν την αυξητική τάση ενδιαφέροντος ή και συνέπειας, από τους πολίτες και τους Οργανισμούς, για τη διαφύλαξη των προσωπικών δεδομένων.
Συγκεκριμένα, σε δηλώσεις της στο ant1.com.cy, η Επίτροπος Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα, Ειρήνη Λοϊζίδου, αναφέρει πως «καθιερώθηκε πλέον στην ζωή μας και στην κουλτούρα μας γενικά, τα προσωπικά δεδομένα. Ο κόσμος ρωτά για να μάθει τα όρια προστασίας των προσωπικών του δεδομένων και αυτό φαίνεται από τους αριθμούς. Δηλαδή φαίνεται η αυξητική τάση των ερωτημάτων και των παραπόνων των πολιτών, που βλέπουμε καθημερινά.»
Μάλιστα, από το 2018 και έπειτα, είναι υποχρεωτικό οι Οργανισμοί, οι εταιρείες και οι δημόσιες αρχές, να γνωστοποιούν τα περιστατικά παραβιάσεων των προσωπικών δεδομένων, εντός 72 ωρών, και να τα αναφέρουν ή να τα καταγγέλλουν στην Επίτροπο Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα. Πρόκειται, για τις περιπτώσεις που γίνονται είτε διαρροές δεδομένων, είτε διαπιστώνεται hacking, είτε αποστολή email με προσωπικά δεδομένα σε λάθος πρόσωπο είτε κακόπιστα είτε από λάθος. Σε αυτές τις περιπτώσεις, «έχουν υποχρέωση να το υποβάλλουν στο γραφείο μου εντός 72 ωρών», εξηγεί η κα. Λοϊζίδου.
Ενδεικτικά, σύμφωνα με την Επίτροπο, το 2018 υπήρξαν 32 σχετικές γνωστοποιήσεις, το 2019 υπήρξαν 63 και το 2020 υπήρξαν 87. Αυτά τα στοιχεία μας δείχνουν ότι «οι Οργανισμοί αντιλαμβάνονται τις υποχρεώσεις και υποβάλλουν αυτές τις υποχρεωτικές γνωστοποιήσεις. Κάποιες από αυτές τις γνωστοποιήσεις κατέληξαν και σε διοικητικά πρόστιμα και σε κάποιες άλλες διαπιστώθηκε ότι δεν είχε ευθύνη η εταιρεία για την διαρροή», σημείωσε η κα. Λοϊζίδου.
Επίσης, «πλέον υπάρχουν υποχρεωτικές διαβουλεύσεις με το γραφείο μας, για οποιαδήποτε νομοσχέδια έχουν με θέματα προσωπικών δεδομένων». Τέτοιοι είδους διαβουλεύσεις το 2018 έγιναν 22, το 2019 έγιναν 23 και το 2020 έγιναν 43.
«Υποβάλουμε γραπτά σημειώματα, για κάθε νομοσχέδιο που καλούμαστε να εξετάσουμε, τα οποία ενσωματώνονται στα νομοσχέδια. Δηλαδή, όπου πρέπει να εισάγουμε την προστασία των προσωπικών δεδομένων στα νομοσχέδια, εκεί μπαίνουν.»
Σε σχέση με τις αποφάσεις που λήφθηκαν από το γραφείο της Επιτρόπου, το 2016 λήφθηκαν 12, το 2017 λήφθηκαν 28, το 2018 λήφθηκαν 47 και το 2019 και το 2020, από 34.
«Πλέον οι πολίτες κάνουν δεύτερες σκέψεις για το αν θα δώσουν κάπου τα προσωπικά τους δεδομένα ή όχι. Πολλές φορές βεβαίως καταλήγουν σε εμάς ερωτήματα τα οποία δεν έχουν σχέση με προσωπικά δεδομένα αλλά με άλλα αδικήματα, όπως δυσφημήσεις, ψευδείς δηλώσεις, fake news κτλ και εμείς φροντίζουμε να διαχωρίζουμε τα όρια της μιας νομοθεσίας με των άλλων», υπογραμμίζει η Επίτροπος.
Επεσήμανε δε, πως «την ευθύνη την έχουμε εμείς πρώτα. Δηλαδή, εμείς οφείλουμε να θωρακιστούμε και να γνωρίζουμε καλά τα πλαίσια της νόμιμης συλλογής και επεξεργασίας δεδομένων. Εάν τα γνωρίζουμε καλά μπορούμε να τα διεκδικήσουμε και πιο σωστά. Να ξέρουμε δηλαδή ποια είναι τα όρια των προσωπικών δεδομένων και τι δικαιώματα μπορούμε να ασκήσουμε.»
Τι ισχύει με τη λίστα Γιωρκάτζη;
Δεν ληφθήκαν υπόψιν οι κατευθύνσεις της Επιτρόπου, όπως όλα δείχνουν, σε σχέση με τη δημοσιοποίηση της περιβόητης λίστας Γιωρκάτζη.
Ερωτηθείσα αν έχουν τηρηθεί οι κατευθύνσεις που έδωσε προς την Βουλή και την αρμόδια Ad Hoc Επιτροπή για τη δημοσιοποίηση της λίστας, η κα. Λοϊζίδου απάντησε πως εκ πρώτης δεν φαίνεται να έχουν τηρηθεί και εξήγησε πως πλέον θα γίνει ξεχωριστή διερεύνηση της κάθε υπόθεσης η οποία θα καταλήξει στο Γραφείο της Επιτρόπου.
Σημείωσε δε, πως «σίγουρα θα υπάρχουν κάποιες περιπτώσεις που για σκοπούς δημοσίου συμφέροντος έπρεπε να δημοσιοποιηθούν. Δηλαδή, τα κριτήρια τα έχω θέσει από το 2019. Τα κριτήρια είναι: Αν κάποιος είχε ευνοϊκή μεταχείριση, αν κάποιος συμμετείχε στη λήψη αποφάσεων που τον αφορούσε (όπως για παράδειγμα να είναι μέλος της Βουλής), το ύψος της διευκόλυνσης που είχε, αν δόθηκε δάνειο χωρίς δικαιολογημένες εξασφαλίσεις. Αυτά είναι τα κριτήρια που έπρεπε να εξετάσουν για να αποφασίσουν ποιες περιπτώσεις θα δημοσιοποιούνταν και θα εξυπηρετούσαν το δημόσιο συμφέρον.»
Συνεπώς, το θέμα της νομιμότητας δημοσιοποίησης της λίστας, θα κριθεί πλέον σε κάθε περίπτωση ξεχωριστά.
