Όλα έδειχναν πως το 2020 θα ήταν η χρονιά του Κυπριακού. Όχι απαραιτήτως καθοριστική, αλλά τουλάχιστον μια χρονιά με έντονη κινητικότητα.
Η συνάντηση και η διακήρυξη του Βερολίνου στις 25 Νοεμβρίου 2019, μετά από δυόμιση χρόνια ανομβρίας, παρέπεμπε εξάλλου σε σύγκλιση άτυπης, πενταμερούς διάσκεψης, έστω και μετά τις παράνομες ενέργειες στα κατεχόμενα, την άνοιξη του 2020.
Ο πήχης άλλωστε από τον Γενικό Γραμματέα είχε κατέβει αισθητά.
Η εκδήλωση, ωστόσο, της πανδημίας ανέτρεψε τους σχεδιασμούς.
Οι λεγόμενες εκλογές στο ψευδοκράτος μετατέθηκαν για το φθινόπωρο, μαζί τους και οι όποιες εξελίξεις στο Κυπριακό. Σχεδόν απαρατήρητες πέρασαν και οι εκθέσεις του Γενικού Γραμματέα, τόσο για τις Καλές του Υπηρεσίες, όσο και για την ανανέωση των θητειών του ΟΥΝΦΙΚΥΠ, παρά την εμφανή προσπάθεια για συντήρηση του μομέντουμ.
Μετά από ένα άγονο καλοκαίρι, και ενώ το νησί αλλά και ο κόσμος προσπαθούσε να συνέλθει από το πρώτο κύμα της Πανδημίας, ο Αντόνιο Γκουτέρες έβαλε, όχι και τόσο αιφνιδίως, ξανά το Κυπριακό σε τροχιά εξελίξεων, δημοσιοποιώντας, στο παρά πέντε των παράνομων εκλογών, την πρόθεση του για σύγκλιση άτυπης πενταμερούς Διάσκεψης.
Ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες είπε ότι «υπάρχει ομοφωνία να περιμένουμε για τις εκλογές στη βόρειο πριν προχωρήσουμε με τις διπλωματικές πρωτοβουλίες που οραματιζόμαστε. Μόλις πραγματοποιηθούν, είναι η πρόθεσή μου να συγκαλέσω ξανά τους πέντε βασικούς εταίρους τις εγγυήτριες δυνάμεις και τις δύο κοινότητες - και επίσης να ξαναρχίσω τον διάλογο με τους ηγέτες των δύο κοινοτήτων, σε συνέχεια του δείπνου που οργάνωσα στο Βερολίνο, πριν από λίγους μήνες».
Αν και η κίνηση του Γενικού Γραμματέα ερμηνεύτηκε δικαίως από πολλούς, ως παρέμβαση υπέρ του Μουσταφά Ακιντζί, έναντι του σκληροπυρηνικού Ερσίν Τατάρ και της ρητορικής, τόσο του ιδίου όσο και της Άγκυρας, για λύση δύο κρατών, δεν απέδωσε τα αναμενόμενα.
Ο Ερντογάν, κατόρθωσε τελικά να επιβάλει τον εκλεκτό του στα κατεχόμενα, μέσα από ένα κρεσέντο παρεμβάσεων, οι οποίες κορυφώθηκαν με την προκλητική φιέστα στην Άγκυρα για το «άνοιγμα» και τον εποικισμό της Αμμοχώστου.
Ο Πρόεδρος της Τουρκίας, Ταγίπ Ερντογάν, ανέφερε πως «ο κύριος Τσαβούσογλου λέει ότι μπορούμε να κάνουμε πικνίκ στην περίκλειστη Αμμόχωστο. Μπορούμε να κάνουμε πικνίκ στα κλειστά Βαρώσια. Παρακολουθούμε από εδώ στις οθόνες, θέλουμε να το ζήσουμε και προσωπικά. Οι πύλες έχουν ανοίξει, τώρα ας ανοίξουμε τους δρόμους. Οι Κύπριοι αδελφοί μας είδαν τα βήματα που πρέπει να γίνουν από εδώ και στο εξής».
Ο Ερσίν Τατάρ, είχε δηλώσει ότι «η στρατιωτική παρουσία της Τουρκίας στην Κύπρο και η συνέχιση του εγγυητικού της ρόλου είναι αδιαπραγμάτευτη».
Το μπαράζ καταγγελιών από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, που ακολούθησε, σε Ηνωμένα Έθνη και Ευρωπαϊκής Ένωση, αλλά και η διεθνής κατακραυγή, δεν απέτρεψαν τους Τουρκικούς σχεδιασμούς.
Το δε περιβόητο πικνίκ του Ερντογάν στην κλειστή πόλη της Αμμοχώστου, ανήμερα της επετείου της παράνομης ανακήρυξης του ψευδοκράτους, (στις 15 Νοέμβριου) χάραξε νέα τετελεσμένα και επί του εδάφους, υπονομεύοντας και τις όποιες προοπτικές για επανέναρξη ουσιαστικών διαπραγματεύσεων.
«Τώρα με την «Επιτροπή Ακίνητης Περιουσίας» όποιος στο Νότο είναι μεταξύ των νόμιμων ιδιοκτητών, μπορεί να διεκδικήσει την επιστροφή της περιουσίας του εδώ», σημείωσε ο Τούρκος Πρόεδρος.
Ταυτόχρονα, ο Ερσίν Τατάρ είχε επισημάνει πως «αναλαμβάνοντας αυτή την πρωτοβουλία, θεωρήσαμε ανθρωπιστικό το ζήτημα του ανοίγματος των Βαρωσίων για τους νόμιμους ιδιοκτήτες τους, οι οποίοι θα μπορούν να επιστρέψουν και να επανενωθούν, αποτεινόμενοι στην «Επιτροπή Ακίνητης Περιουσίας».
Μέσα σε αυτό το κλίμα, η κάθοδος της απεσταλμένης του Γενικού Γραμματέα, Τζέιν Χολ Λούτ, στην περιοχή, τον Νοέμβριο και τον Δεκέμβριο δεν μπορούσε παρά να καταγράψει το χάσμα απόψεων, καθώς Τατάρ και Τσαβούσογλου επέμειναν στα περί νέα διαδικαστικά, για λύση δύο κρατών.
«Προφανώς, στο πλαίσιο αυτών των συνομιλιών και κατά τη διάρκεια αυτών των συζητήσεων, κάθε μέρος έχει το δικαίωμα να αναλαμβάνει τις πρωτοβουλίες που θέλει», είχε πει ο κύριος Γκουτέρες.
Παρά ταύτα το 2020, αφήνει ως παρακαταθήκη την αποφασιστικότητα του Γενικού Γραμματέα να προχωρήσει στην σύγκληση άτυπης πενταμερούς, διαδικαστικού έστω χαρακτήρα, στις αρχές του 2021.
