Νηνεμία φαίνεται να επανέρχεται στις τάξεις της Ιεράς Συνόδου, μετά την καταιγίδα που ακολούθησε της αναγνώρισης από μέρους του Αρχιεπισκόπου Χρυσοστόμου της αυτοκεφαλίας της εκκλησίας της Ουκρανίας.
Η σημερινή πολύωρη έκτακτη συνεδρίασης της Ιεράς Συνόδου, η οποία αν και σε αρκετές στιγμές ήταν έντονη και διακόπηκε για να συνεχιστεί την Τετάρτη, φαίνεται να έφερε τις δυο πλευρές πιο κοντά και να απομάκρυνε τον κίνδυνο για την ενότητα της Κυπριακής Εκκλησίας.
Ο Αρχιεπίσκοπος Χρυσόστομος στην αρχική του τοποθέτηση, εξήγησε τους λόγους για τους οποίους στις 24 Οκτωβρίου έσπευσε να μνημονεύσει τον Επιφάνειο κατά την τελετή ενθρόνισης του νέου επισκόπου Αρσινόης Παγκράτιου στην ιερά μονή Παναγίας Χρυσοροϊατίσσης.
Όπως υποστήριξε, με βάση τις πρόνοιες του καταστατικού χάρτη της εκκλησίας της Κύπρου, δεν είχε υποχρέωση να λάβει άδεια από την Ιερά Σύνοδο για αναγνώριση της αυτοκεφαλίας της Ουκρανικής Εκκλησίας. Θέση η οποία προκάλεσε έντονη αντίδραση των διαφωνούντων ιεραρχών και κυρίως των μητροπολιτών Κύκκου Νικηφόρου και Ταμασού Ησαΐα, οι οποίοι έκαναν λόγο αντικανονική και αυθαίρετη ενέργεια από μέρους του Προκαθημένου.
Ο Αρχιεπίσκοπος Χρυσόστομος αντίτεινε πρωτοβουλίες τις οποίες ανέλαβε για γεφύρωση του χάσματος μεταξύ του Οικουμενικού Πατριαρχείου και του Πατριαρχείου Μόσχας, και αποφασίστηκε να ληφθούν αποφάσεις μεθαύριο Τετάρτη
«Έχουν φύγει οι παρεξηγήσεις δόθηκαν εκατέρωθεν επεξηγήσεις από όλους, και νομίζω ότι θα καταλήξουμε σε μια ομόφωνη απόφαση που θα δηλώνει την ενότητα της Εκκλησίας», ανέφερε ο Εκπρόσωπος της Ιεράς Συνόδου, Μητροπολίτης Πάφου Γεώργιος.
Αν και την περασμένη Παρασκευή οι διαφωνούντες με την απόφαση του Αρχιεπισκόπου ιεράρχες επέλεξαν να μην παραστούν στην εξόδιο ακολουθία του χωρεπισκόπου Σαλαμίνος Βαρνάβα, ενδεικτικό της σημερινής αλλαγής του κλίματος είναι ότι στο γεύμα που ακολούθησε της συνεδρίασης της Συνόδου παρακάθισαν όλα τα μέλη της.
Στην Σύνοδο της Τετάρτης θα συζητηθούν και οι θέσεις της Εκκλησίας απέναντι στην πανδημία.
Σύμφωνα με το ιστορικό , το θέμα προέκυψε από το γεγονός ότι ο Αρχιεπίσκοπος Κύπρου μνημόνευσε στις 24 Οκτωβρίου του 2020 τον κ. Επιφάνιο ως Προκαθήμενο της Ουκρανικής Εκκλησίας παρόλο που στην Ουκρανία ως γνωστό υπάρχει ο Μητροπολίτης Κιέβου Ονούφριος. Η μία πλευρά των πέντε αρχιερέων υποστήριξε ότι αυτοί οι οποίοι έλαβαν τον τόμο από τον Οικουμενικό Πατριάρχη δηλαδή ο Φιλάρετος και το πνευματικό του παιδί ο Επιφάνιος καθώς επίσης και ο Μακάριος είναι σχισματικοί και αφορισμένοι από την Εκκλησία της Μόσχας πράγμα που απεδέχθη και ενέκρινε το Οικουμενικό Πατριαρχείο.
Ως εκ τούτου οι πέντε θεώρησαν ότι η αυθαίρετη μνημόνευση του Αρχιεπισκόπου Κύπρου Β’ κατά την χειροτονία του Χωρεπισκόπου Αρσινόης κ. Παγκράτιου, σήμαινε, κατά τους πέντε, άμεση παραβίαση των ιερών κανόνων και του καταστατικού χάρτη της Εκκλησίας της Κύπρου. Επί τούτου οι πέντε διαφωνούντες απέστειλαν επιστολή στον Οικουμενικό Πατριάρχη Βαρθολομαίο μέσω της οποίας ανακαλούσαν τον Αρχιεπίσκοπο στην τάξη και την συμμόρφωση στις ομόφωνες αποφάσεις της Ιερά Συνόδου.
Κατά το Θεολογικό σκεπτικό των πέντε, σύμφωνα με τους κανόνες της Εκκλησίας , ο Αρχιεπίσκοπος Κύπρου Χρυσόστομος Κύπρου προεδρεύει της Ιεράς Συνόδου, όμως η Ιερά Σύνοδος σύμφωνα με το καταστατικό χάρτη αποφασίζει για όλα τα εκκλησιαστικά θέματα της Εκκλησίας της Κύπρου, κανονικά, δογματικά και θέματα λατρείας.
Ο Αρχιεπίσκοπος Κύπρου Χρυσόστομος σε δηλώσεις του απεδέχθη ότι αυτή ήταν η ομόφωνη απόφαση της Ιερά Συνόδους , δηλαδή να διατηρηθεί ουδετερότητα , πράγμα το οποίο εξέφραζε ο Μακαριότατος και με ειδική του επιστολή στο Πατριαρχείο της Μόσχας. Επίσης, σε δηλώσεις του παραδέχτηκε ότι δεν ενημέρωσε την Ιερά Σύνοδο εκ των προτέρων, ωστόσο είπε πως θα εξηγήσει στους διαφωνούντες για ποιο λόγο αποφάσισε να μνημονεύσει τον νέο προκαθήμενο της Εκκλησίας τής Ουκρανίας. Πρόσθεσε δε, πως αν κανείς, μελετήσει με προσοχή την επιστολή που έστειλε στον Παναγιώτατο, αν τον ακούσουν όλοι, τότε η Ορθοδοξία δεν θα έχει πρόβλημα και μπορεί να γίνει παράδειγμα προς μίμηση. "Και η Εκκλησία Κύπρου θα στέκει πολύ ψηλά", συμπλήρωσε.
Επεσήμανε δε, πως ο ίδιος έχει αποκρυσταλλώσει άποψη τον περασμένο Μάρτιο, επειδή όμως δεν είχε χρόνο να το συζητήσει σε Σύνοδο, προέβηκε στη μνημόνευση με σκοπό στην επόμενη Σύνοδο να τους ενημέρωνε για το θέμα.
