Η ενέργεια συνιστά εφαρμογή στην πράξη μιας απόφασης του Αρχιεπισκόπου η οποία έχει ήδη προκαλέσει την αντίδραση και της Ορθόδοξης Εκκλησίας της Ρωσίας, και του Πατριάρχη Κύριλλου.
Η αναγνώριση του αυτοκέφαλου της εκκλησίας της Ουκρανίας στην πράξη ήρθε κατά τη διάρκεια της χειροτονίας του Παγκράτιου σε Επίσκοπο Αρσινόης, που τελέστηκε στην ιερά μονή Παναγίας Χρυσορρογιατίσσης στην επαρχία Πάφου, παρόντων σχεδόν του συνόλου των μελών της Ιεράς Συνόδου.
Σε δηλώσεις αμέσως μετά, ο Αρχιεπίσκοπος σημείωσε ότι αρχικά αποφάσισε να τηρήσει ουδέτερη στάση στο ζήτημα, και άρχισε διαβουλεύσεις με προκαθήμενους άλλων εκκλησιών. Ωστόσο τα προβλήματα υγείας που τον ταλαιπωρούν δεν τον άφησαν, είπε, να συνεχίσει τις επαφές του, και έπρεπε να πάρει θέση.
«Η ενέργεια μου αυτή πρώτα υπηρέτα την ορθοδοξία και έπειτα την εκκλησιά της Κύπρου, μπορεί κάποιους να μην υπηρέτα δεν με ενδιαφέρει για τα άτομα, ούτε για τον εαυτό μου ούτε για οποιονδήποτε άλλο με ενδιαφέρει η εκκλησία Κύπρου και η ορθοδοξία», ανέφερε ο Αρχιεπίσκοπος Κύπρου.
Ο Αρχιεπίσκοπος δήλωσε πως αν οποιοδήποτε μέλος της Συνόδου ζητήσει να συζητηθεί το ζήτημα στο πλαίσιο του Καταστατικού, είναι έτοιμος να συγκαλέσει την Ιερά Σύνοδο.
Ενώ την αντίθεσή τους εξέφρασε και έμπρακτα ο Μητροπολίτης Λεμεσού, ο οποίος αποχώρησε λίγο προτού ολοκληρωθεί η λειτουργία.
«Αν ήμουν στην θέση του εγώ θα έφευγα από την ώρα που άκουσα τον Αρχιεπίσκοπο να μνημονεύει. Θαύμασα την υπομονή του που έκανε τόση ώρα και μετά έφυγε με το
δίκιο του», σημείωσε ο Αρχιεπίσκοπος Κύπρου.
Τρεις Μητροπολίτες, ο Λεμεσού Αθανάσιος, ο Κύκκου Νικηφόρος και ο Ταμασού Ησαϊας, καθώς και ο Επίσκοπος Αμαθούντος, εξέδωσαν απόψε μακροσκελή ανακοίνωση διαφωνίας με την ενέργεια του Αρχιεπισκόπου, η οποία θεωρούν ότι συνιστά κατάφωρη παραβίαση του πολιτεύματος της Ορθόδοξης Εκκλησίας.
Υπενθυμίζουν πως δεν λήφθηκε ακόμα απόφαση από την Ιερά Σύνοδο, ενώ τονίζουν πως ήδη έχουν προκληθεί τριγμοί στην ενότητα του συνόλου της Ορθόδοξης Εκκλησίας, από την αντίστοιχη ενέργεια του Οικουμενικού Πατριάρχη Βαρθολομαίου, του Πατριαρχείου Αλεξάνδρειας και της Εκκλησίας της Ελλάδας.
Κατά τους τέσσερις ιεράρχες, η ενέργεια του Αρχιεπισκόπου ενισχύει το επαπειλούμενο σχίσμα στην Οικουμενική Ορθοδοξία και τον καλούν να προβεί άμεσα σε ανάκληση.