Τουρκικές επιδιώξεις, ευρωπαϊκή αντίδραση και το ενδεχόμενο επιστροφής Ελλάδος και Τουρκίας στο τραπέζι του διαλόγου μπορεί φαινομενικά να αποτελούν τρία ανεξάρτητα πεδία συζήτησης, αλλά κατ’ ουσία αποτελούν κομμάτια του ίδιου παζλ. Η πρόσφατη μάλιστα απόσυρση του Oruc Reis από την ελληνική υφαλοκρηπίδα ερμηνεύτηκε από «ενδιαφερόμενους» ως κίνηση καλής θελήσεως. Το κατά πόσο όμως αυτό είναι ρεαλιστικό, μόνο απλό δεν είναι.
«Η Τουρκία συμπεριφέρεται ως ο νταής της περιοχής, αλλά ξέρει να αποσύρεται στην κατάλληλη στιγμή, πλασάροντας κάτι τέτοιο ως κίνηση καλής θέλησης» τονίζει χαρακτηριστικά η Διεθνολόγος Άννα Κουκκίδη – Προκοπίου κληθείσα από τον ant1.com.cy να προβεί σε «ανάγνωση» των τελευταίων εξελίξεων στην περιοχή, αλλά και τις ρεαλιστικές προοπτικές για αποκλιμάκωση της έντασης.
«Η αποχώρηση του Oruc Reis ήρθε σε χρονικά καίρια στιγμή, λίγο πριν τη συνάντηση των Υπουργών Εξωτερικών και την αμέσως μετά συνάντηση των ηγετών της ΕΕ, που θα λάβουν χώρα αυτή τη βδομάδα. Κάτι που θα δώσει επιχειρήματα στο Βερολίνο, αφού προτάσσοντας τη δήθεν υποχώρηση και τη θέληση της Άγκυρας για διάλογο, θα προσπαθήσει να αποφύγει την επιβολή ευρωπαϊκών κυρώσεων προς την Τουρκία, είτε σε συμβολικό, είτε σε ουσιαστικό επίπεδο», σημείωσε χαρακτηριστικά επ’ αυτού η κα Προκοπίου.
Η προσοχή πλέον όλων στρέφεται στην προσεχή Σύνοδο Κορυφής το διήμερο 24-25 Σεπτεμβρίου, ένα ουσιαστικά διήμερο κρίσεως αναφορικά με τις πραγματικές προθέσεις της Ένωσης έναντι στις τουρκικές έκνομες ενέργειες. Η χθεσινή Άτυπη Σύνοδος των Υπουργών Εξωτερικών κατέδειξε την απροθυμία μερίδας εταίρων, αλλά και του ίδιου του Ύπατου Εκπρόσωπου Ζοζέπ Μπορέλ να υιοθετήσουν αποφασιστική στάση έναντι της Τουρκίας. Κάτι που δεν έπεσε ως κεραυνός εν αιθρία.
Επ’ αυτού η κα Προκοπίου σημείωσε πως « η στάση του ίδιου του κ. Μπορέλ, παραμένει το λιγότερο απογοητευτική ως προς την προάσπιση των συμφερόντων Κύπρου-Ελλάδας. Φαίνεται συχνά-πυκνά να ξεχνά ότι ex-officio εκπροσωπεί τα συμφέροντα των κρατών μελών της Ένωσης, ειδικότερα όταν αυτά θίγονται από τρίτα κράτη».
Με αυτά τα δεδομένα αλλά και τον ορίζοντα του διημέρου 24-25 Σεπτεμβρίου, η συζήτηση επικεντρώνεται στο κατά πόσο οι 27 ηγέτες των Κρατών –Μελών θα καταλήξουν σε μια κοινή φωνή. Σε αυτό το πλαίσιο βεβαίως δεν μπορεί να παραγνωριστεί το γεγονός πως φαινομενική αποκλιμάκωση με την απόσυρση του Oruc Reis, μπορεί να επηρεάσεις τις εξελίξεις.
Ερωτηθείσα η κα Προκοπίου κατά πόσο αυτή η εξέλιξη μπορεί να επηρεάσει τις εξελίξεις, απάντησε πως «θα δώσει επιχειρήματα στο Βερολίνο, αφού προτάσσοντας τη δήθεν υποχώρηση και τη θέληση της Άγκυρας για διάλογο, θα προσπαθήσει να αποφύγει την επιβολή ευρωπαϊκών κυρώσεων προς την Τουρκία, είτε σε συμβολικό, είτε σε ουσιαστικό επίπεδο».
Συνέχισε μάλιστα λέγοντας πως « είναι προφανές ότι η Άγκυρα προσπαθεί να διαχωρίσει, σε επιφανειακό επίπεδο, τις θαλάσσιες διεκδικήσεις της σε Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο και να διασπάσει το μέτωπο Λευκωσίας-Αθηνών. Προσπαθώντας, βεβαίως, να χρησιμοποιήσει το χαρτί της Κύπρου ως βαρίδι για τις ελληνοτουρκικές σχέσεις παρά ως πολλαπλασιαστή ισχύος για την Ελλάδα, ειδικά μέσα στους κόλπους της Ευρώπης».
Με πρόσχημα το διάλογο
Η γερμανική προεδρία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι ΗΠΑ ακόμη και το ΝΑΤΟ ευνοούν τη συντήρηση αναζωογόνησης του διαλόγου μεταξύ Ελλάδος και Τουρκίας. Κάτι που αν επιτευχθεί ενδεχομένως να επηρεάσει και τις αποφάσεις για ενδεχόμενη επιβολή κυρώσεων. Ποιες όμως είναι οι πιθανότητες για να γίνει κάτι τέτοιο πραγματικότητα.
«Η σπουδή του Γερμανικού τύπου να αποδώσει στην Άγκελα Μέρκελ τη διάνοιξη μιας τέτοιας προοπτικής προκαταλαμβάνει μάλλον και τις γερμανικές πιέσεις προς την Ελλάδα για τη συγκατάνευση της στην επανέναρξη του διαλόγου, φανερού παρά μυστικού όμως αυτή τη φορά» σημειώνει η κα Προκοπίου,
Τονίζει παράλληλα πως « οι δηλώσεις του Αμερικανού πρέσβη στην Αθήνα, Τζέφρι Πάιατ, οι οποίες χαρακτήρισαν την αποχώρηση του Oruc Reis ως διπλωματική επιτυχία του επικεφαλής του Στέιτ Ντηπάρτμεντ, Μάικ Πόμπεο και άρρηκτα συνδεδεμένες με την πρόσφατη επίσκεψη του, οδηγούν σε συμπέρασμα έντονων παρασκηνιακών ζυμώσεων και υποσχέσεων, με πρωτοβουλία του Αμερικανικού παράγοντα, που σίγουρα δεν επιθυμεί διαιώνιση μιας κρίσης μεταξύ δύο μελών-κρατών του ΝΑΤΟ. Ταυτόχρονα, όμως οδηγούν και στο εύλογο συμπέρασμα περί σύνδεσης των ελληνοτουρκικών με τα όσα συμβαίνουν στην κυπριακή ΑΟΖ και τη συμφωνία πακέτο που πιθανόν να έπεται».
Και ενώ όλοι προσδοκούν στην επανέναρξη του διαλόγου κάτι που θα αποτελέσει το τέλειο άλλοθι σε όσους παραμένουν απρόθυμοι να υιοθετήσουν πιο αυστηρή στάση έναντι της Τουρκίας, στην Κύπριακή ΑΟΖ η επέκταση της παράνομης NAVTEX είναι μια ακόμη πραγματικότητα.
«Είναι προφανές ότι η Άγκυρα προσπαθεί να διαχωρίσει, σε επιφανειακό επίπεδο, τις θαλάσσιες διεκδικήσεις της σε Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο και να διασπάσει το μέτωπο Λευκωσίας-Αθηνών» εξήγησε η κα Προκοπίου, συνεχίζοντας με το ότι « προσπαθώντας, βεβαίως, να χρησιμοποιήσει το χαρτί της Κύπρου ως βαρίδι για τις ελληνοτουρκικές σχέσεις παρά ως πολλαπλασιαστή ισχύος για την Ελλάδα, ειδικά μέσα στους κόλπους της Ευρώπης».
