Από το 1946 η UNESCO, βρίσκεται προ των πυλών για να προωθήσει τον γραμματισμό σε παγκόσμιο επίπεδο ούτως ώστε να καταστεί δυνατό να υπάρξει ισότιμη και ποιοτική εκπαίδευση για όλους τους πολίτες.
Συγκεκριμένα, κατά την διάρκεια της Συνόδου της Τεχεράνης στις 8 Σεπτεμβρίου το έτος 1965, έπειτα από πρωτοβουλία της UNESCO, συμφωνήθηκε και καθιερώθηκε ως η Διεθνής Ημέρα της Εξάλειψης του Αναλφαβητισμού ή αλλιώς Παγκόσμια Ημέρα Γραμματισμού, με αγγλικούς όρους, η ονομασία “International Literacy Day”. Υπάρχουν αρκετές μορφές αναλφαβητισμού. Για παράδειγμα, αναλφαβητισμός μπορεί να θεωρηθεί όταν ένα άτομο παρουσιάζει άγνοια αλλά και κάποιες δυσκολίες κατά τη διάρκεια της μαθησιακής διαδικασίας,όταν δηλαδή ένας άνθρωπος δυσκολεύεται στο διάβασμα, στο γράψιμο ή και στα δύο.
Ο ΑΝΤ1, συμμετέχει ως εταίρος σε ευρωπαϊκά προγράμματα Erasmus+ στην κατηγορία Βασική Δράση 2, που στοχεύουν στη Συνεργασία για Καινοτομία και Ανταλλαγή Καλών Πρακτικών. Οι δράσεις υλοποιούνται ανάλογα με την κατεύθυνση του προγράμματος εστιάζοντας στις καλές πρακτικές και σε λύσεις ή στην ενίσχυση για τις δεξιότητες που έχουν ως στόχο να επιφέρουν μακροπρόθεσμα αλλά και βραχυπρόθεσμα αποτελέσματα στις ανάλογες ομάδες ατόμων που θα συμμετέχουν μετέπειτα στα υλοποιημένα προγράμματα.
Μέσω του γραμματισμού θα μειωθεί ο αναλφαβητισμός, η άγνοια και η αμάθεια, ενδυναμώνοντας και καλλιεργώντας στα άτομα ένα τρόπο σκέψης αλλά και εκπαίδευσης που θα μπορούν μετέπειτα να συμμετέχουν στα κοινωνικά δρώμενα αλλά και να βιώνουν στο βέλτιστων για μια ποιοτική και αξιοπρεπή ζωή. Είναι σημαντικό να αναφερθεί πώς μέσω του γραμματισμού, αυξάνονται οι πιθανότητες εργασίας στην αγορά αφού πλέον καθίσταται το άτομο έτοιμο με επίγνωση και δεξιότητες, έτσι ώστε να μπορεί να ανταπεξέλθει.
Σε ένα ψηφιακό και αναδυόμενο κόσμο που συνεχώς μεταβάλλεται, η γνώση, η εξάσκηση αλλά και η εκμάθηση νέων δεξιοτήτων, αποτελεί προτέρημα και επιπρόσθετο προσόν για το άτομο, εξελίσσοντας το σε ένα επικοινωνιακό ον με κρίση, κατανόηση και με διαμορφωμένη άποψη.
H Διεθνής Ημέρα Γραμματισμού θα εορταστεί διαδικτυακά, όπως ορίζουν τα μέτρα για αντιμετώπιση της πανδημίας του COVID -19. Ένα διαδικτυακό και εικονικό συνέδριο θα υλοποιηθεί για να πραγματοποιηθεί ένας «συλλογικός και παγκόσμιος διάλογος» με σκοπό να καλλιεργηθεί το αίσθημα του Γραμματισμού στους νέους και στους ενήλικες, αλλά και να εξελιχθεί η διαδικασία εκπαίδευσης τους μετά τις αλλαγές που επέφερε η πανδημία του κορωνοϊού.
Ακόμη, σε παγκόσμιο επίπεδο, υπάρχουν τουλάχιστον 750 εκατομμύρια νέοι και ενήλικες, όπου δεν έχουν πρόσβαση στη μάθηση, πόσο μάλλον να είναι σε θέση να μπορούν να διαβάζουν ή να γράφουν ένα κείμενο. Επίσης, υπάρχουν περίπου 250 εκατομμύρια παιδιά που πιθανώς να αδυνατούν να αποκτήσουν κάποιου είδους γνώση.
Στη σημερινή εποχή που ζούμε και για το έτος 2020, θα μπορούσαμε να προσθέσουμε τους όρους τεχνολογικός ή ψηφιακός αναλφαβητισμός. Αυτό συμβαίνει λόγω της συνεχής αλλά και απότομης αλλαγής που έχει υποστεί το άτομο από τα Μέσα και τις Τεχνολογίες Πληροφορίας και Επικοινωνίας, κάνοντας ένα μέρος της κοινωνίας, να μην μπορεί να ακολουθήσει την νέα τάση πραγμάτων.
Η γνώση και ο χειρισμός των Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης, δεν είναι και κάτι τόσο απλό ώστε να μπορούν να το διαχειριστούν όλα τα άτομα, πόσο μάλλον να καταφέρουν να προσαρμοστούν στα νέα δεδομένα. Είναι ένα ευαίσθητο θέμα, όπου χρειάζεται καλή μεταχείριση αλλά και εκπαίδευση για τα άτομα προτού να γίνει χρήση του ψηφιοποιημένου κόσμου. Ακόμα και τώρα, υπάρχει ένα χάσμα ανάμεσα στα άτομα, τόσο προς την γνώση όσο και προς την χρήση των ψηφιακών μέσων. Η πιο σύνηθες αιτίες του προβλήματος για τον ψηφιακό αναλφαβητισμό, οφείλονται στην ηλικία, το φύλο, την εκπαίδευση αλλά και στον τρόπο ζωής και κουλτούρας ενός ατόμου.
Στόχος των Ηνωμένων Εθνών, είναι μέχρι και το 2030 να προωθηθούν οι δεξιότητες γραμματισμού για να ακολουθήσει η εξάλειψη αναλφαβητισμού παγκοσμίως. Για να επιτευχθεί αυτό η UNESCO, με βάση τον στόχο 4 από τους 17 έχει αποφασισεί μια σειρά από ακόλουθες ενέργειες στον τομέα της εκπαίδευσης. Μερικές από αυτές τις αποφάσεις είναι οι εξής:
Σύμφωνα με την Ατζέντα 2030 για την Βιώσιμη Ανάπτυξη που δημιουργήθηκε από τους παγκόσμιους ηγέτες και συμφωνήθηκε το 2015, για να επιφέρουν αλλά και να διαμορφώσουν ένα καλύτερο και βιώσιμο τρόπο ζωής ήταν οι εξής: Για να αλλάξει αυτός ο κόσμος, αποφασίστηκαν 17 κύριοι στόχοι βιώσιμης ανάπτυξης, ένας από τους στόχους είναι και η ποιοτική εκπαίδευση -με τον αριθμό 4-, όπου η εκπαίδευση αποτελεί βάση για να βελτιωθεί η ανθρώπινη ζωή. Αξίζει να σημειωθεί πως αρκετές γυναίκες και κορίτσια ανά το παγκόσμιο, πλέον μπορούν να μορφώνονται και να εκπαιδεύονται σε ανάλογα σχολεία, ινστιτούτα ή τουλάχιστον να έχουν πρόσβαση στην γνώση.
Για να υφίσταται η καθολική εκπαίδευση, χρειάζονται ακόμη να επέλθουν αρκετές προσπάθειες, δράσεις αλλά και αλλαγές. Μέχρι και το 2030, αναμένεται τα επόμενα 10 χρόνια τα Ηνωμένα Έθνη, να διασφαλίσουν σε κορίτσια και αγόρια μια ισότιμη, προσβάσιμη αλλά και ποιοτική εκπαίδευση. Επιπλέον, η οικοδόμηση και η αναβάθμιση των εκπαιδευτικών εγκαταστάσεων, αποτελεί μέλημα αλλά και προτεραιότητα τόσο για τα άτομα αλλά και για την καλύτερη διαβίωση τους κατά την περίοδο εκπαίδευσης του ατόμου.
Η UNESCO, στον όρο αναλφαβητισμό έδωσε την ετυμολογία: “Αναλφάβητος είναι όποιος δεν έχει αποκτήσει τις αναγκαίες γνώσεις και ικανότητες για άσκηση όλων των δραστηριοτήτων για τις οποίες η γραφή, η ανάγνωση και η αρίθμηση είναι απαραίτητες”.
Ανάλογα με τις περιστάσεις η UNESCO, προσπαθεί να διαμορφώνεται αλλά και να εναρμονίζεται με τα νέα γεγονότα. Για παράδειγμα, πέρσι το 2019, η Διεθνή Ημέρα για την Εξάλειψη του Αναλφαβητισμού, γιορτάστηκε με το θέμα «Αλφαβητισμός και πολυγλωσσία», θίγοντας αλλά και επισημαίνοντας την σημαντικότητα της ποικιλομορφίας, της διαφορετικότητας και της ανθρώπινης αξιοπρέπειας.
Φέτος η UNESCO, επέλεξε έπειτα από τις μεταβολές που επέφερε ο κορωνοϊός (COVID-19), να επικεντρωθεί στον ρόλο που έχουν οι εκπαιδευτικοί και στις αλλαγές της παιδαγωγικής που χρειάζεται να οδηγηθούν, έτσι ώστε να μπορούν να αντιμετωπίσουν τον αναλφαβητισμό στην εκπαίδευση και στη διδασκαλία κατά τη διάρκεια της μόρφωσης ενός ατόμου.
Το θέμα θα επικεντρώνεται κυρίως στη διά βίου μάθηση και στο πώς η νεολαία και οι ενήλικες μπορούν να επωφεληθούν από ανάλογα προγράμματα ενδυνάμωσης, ενημέρωσης και εκπαίδευσης. Μέσα από την κρίση του COVID-19, εκτός από την ανετιμότητα αλλά και την άγνοια των χωρών σε θέματα υγείας, φάνηκε ότι κενά υπάρχουν και στην εκπαίδευση. Ουσιαστικά διαφάνηκε ότι υπάρχει ένα κενό ανάμεσα στα άτομα ως προς την κατανόηση αλλά και τη χρήσης της γνώσης.
Το αποτέλεσμα ήταν να πληγεί η εκπαίδευσή, αφού οι αρμόδιοι δεν ήταν έτοιμοι να ανταπεξέλθουν και να ανταποκριθούν στα νέα δεδομένα που έφερε ενώπιον του η πανδημία. Μάλιστα, για ένα διάστημα είχε τεθεί σε αναστολή η διεξαγωγή της εκπαίδευσης. Αυτή η ανακατάταξη της νέας τάξης πραγμάτων, ανάγκασε την εκπαίδευση να προβεί σε αλλαγές και να ψηφιοποιηθεί σε ένα βαθμό για να συνεχιστεί η ροή διεξαγωγής των μαθημάτων. Επίσης, θα πρέπει να ληφθεί υπόψη ότι οι νέοι αντλούν ενημέρωση από πολλές και διαφορετικές πηγές όπως είναι το ραδιόφωνο, η τηλεόραση, το οικογενειακό και φιλικό περιβάλλον, καθώς και από τα μέσα μαζικής ενημέρωσης.
Η γνώση, θα πρέπει να είναι αποτελεσματική, κατανοητή και προσβάσιμη για όλα τα άτομα, έτσι ώστε να μην υπάρχουν ανισότητες και ανισορροπίες. Συνεπώς, οι νέες μεθοδολογίες εκπαίδευσης και διδασκαλίας θα πρέπει να είναι κατάλληλες για όλες τις ηλικίες (ηλικιωμένοι, νέοι, έφηβοι, παιδιά) και όλα τα επίπεδα γνώσης να είναι κατανοητά. Η UNESCO, συμπλήρωσε, πως ακόμα και τώρα με τα νέα πολιτικά μέτρα για την αντιμετώπιση του COVID-19, θα πρέπει να υποστηρίζουν την εκπαίδευση και την διεξαγωγή της μάθηση, ιδιαίτερα όταν αυτή διεξάγεται ψηφιακά.
Εν τέλει, επί του σημερινού εορτασμού σε αρκετές σελίδες επικρατούν μηνύματα και ευχές για μια καλύτερη ποιοτική μόρφωση και εκπαίδευση δίνοντας ο καθένας ανάλογα με την εξειδίκευση του, το δικό του ενθαρρυντικό μήνυμα για την Ημέρα Γραμματισμού.
