Νόμος των Ηνωμένων Πολιτειών αποτελεί από χθες το απόγευμα η άρση του εμπάργκο όπλων προς την Κυπριακή Δημοκρατία και η Τουρκία ήδη άρχισε να εξαπολύει απειλές, ενώ ο Ακιντζί εξέφρασε από την πρώτη στιγμή τον προβληματισμό του για την απόφαση αυτή.
Σύμφωνα με τον Κυβερνητικό Εκπρόσωπο, Κυριάκο Κούσιο, για την εξέλιξη αυτή ο Υπουργός Εξωτερικών των Ηνωμένων Πολιτειών ενημέρωσε ο ίδιος προσωπικά τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, Νίκο Αναστασιάδη, στη διάρκεια τηλεφωνικής επικοινωνίας που είχαν χθες αργά το απόγευμα, με δική του πρωτοβουλία.
Όπως μάλιστα είναι σε θέση να γνωρίζει ο ΑΝΤ1 η Λευκωσία είχε από την Δευτέρα, τουλάχιστον, ενημερωθεί διά τις διπλωματικής οδού.
Συγκεκριμένα σύμφωνα με ανακοίνωση της προεδρίας, ο κ. Πομπέο ενημέρωσε τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας για την απόφαση των ΗΠΑ να άρουν το εμπάργκο που επιβλήθηκε στην Κύπρο το 1987, καθόσον αφορά μη φονικούς εξοπλισμούς (non-lethal).
Η εν λόγω εξέλιξη, ως κοινή διαπίστωση, συνιστά, όπως αναφέρεται, αναγνώριση του ρόλου της Κύπρου στην περιοχή καθώς και ένδειξη της σημασίας που αποδίδεται από τις δύο χώρες στην ενίσχυση των διμερών τους σχέσεων, ιδιαίτερα στον τομέα της άμυνας και της ασφάλειας. Αυτό άλλωστε πιστοποιείται και από την πρόοδο που σημειώνεται στα εν λόγω θέματα μετά την υπογραφή της Δήλωσης Προθέσεων Κυπριακής Δημοκρατίας-ΗΠΑ στις 6 Νοεμβρίου 2018 από τον Υπουργό Εξωτερικών κ. Νίκο Χριστοδουλίδη και τον τότε Υφυπουργό Εξωτερικών των ΗΠΑ, αρμόδιο για Ευρωπαϊκές Υποθέσεις, κ. Γουές Μίτσιελ.
Πρόκειται δηλαδή για μερική άρση του εμπάργκο η οποία ωστόσο είναι όπως ανέφεραν σε έλληνες ανταποκριτές οι Υφυπουργοί Εξωτερικών Μάθιου Πάλμερ για ευρωασιατικές υποθέσεις και Μάικ Μίλερ για αμυντικές υποθέσεις , θα έχει ισχύ για ένα χρόνο με δυνατότητα ανανέωσης στο πλαίσιο μίας βήμα με βήμα προσέγγισης, στην λογική το βλέποντας και πράττοντας . Οι αξιωματούχοι του Στεϊτ Ντιπαρμεντ ξεκαθάρισαν παράλληλα πως η εξέλιξη αυτή δεν συνδέεται με τις εξελίξεις στα Ελληνοτουρκικά αλλά με την αναβάθμιση της στρατηγικής συνεργασίας με την κυπριακή Δημοκρατία.
Η σχετική διάταξη ενσωματώθηκε στον Αμυντικό προϋπολογισμό των ΗΠΑ, ο οποίος εγκρίθηκε χθες από την Γερουσία και προωθείται στην Αμερικανική Βουλή.
Στον προϋπολογισμό γίνεται επίσης σαφές πως μετά την αγορά των ρωσικών πυραύλων 400 ρωσικών πυραύλων δεν μπορούν να δοθούν στην Τουρκία τα μαχητικά F- 35.
Κατά τη διάρκεια της συνομιλίας, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας και ο Αμερικανός Υπουργός Εξωτερικών προέβησαν σε λεπτομερή ανασκόπηση των εξελίξεων στην Ανατολική Μεσόγειο, των κινδύνων για την ειρήνη και τη σταθερότητα στην περιοχή ως αποτέλεσμα των προκλήσεων της Τουρκίας, με σαφή την τοποθέτηση του κ. Πομπέο ότι οι ΗΠΑ αναγνωρίζουν τα κυριαρχικά δικαιώματα της Κυπριακής Δημοκρατίας και της Ελλάδας και την επιτακτική ανάγκη προσήλωσης στον διάλογο, στη βάση του Διεθνούς Δικαίου ως απαραίτητη προϋπόθεση για τη δημιουργία και εδραίωση συνθηκών σταθερότητας και ειρήνης στην περιοχή.
Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, από πλευράς του, ενημέρωσε τον Αμερικανό Υπουργό για τις έκνομες ενέργειες της Τουρκίας στην ΑΟΖ της Κυπριακής Δημοκρατίας και τις απειλές της καθόσον αφορά το θέμα της περίκλειστης πόλης της Αμμοχώστου. Ο Πρόεδρος Αναστασιάδης τόνισε την ανάγκη αποστολής σαφών μηνυμάτων προς την τουρκική πλευρά προς αποτροπή της υλοποίησης των παράνομων σχεδιασμών της που όχι μόνο αντιβαίνουν στις σχετικές αποφάσεις του Συμβουλίου Ασφαλείας ΟΗΕ, αλλά περαιτέρω δημιουργούν δυσκολίες στην προσπάθεια για επανέναρξη των συνομιλιών.
Μάλιστα, ο Πρόεδρος και ο Αμερικανός Υπουργός Εξωτερικών επιβεβαίωσαν την ιδιαίτερα ικανοποιητική πορεία ευρύτερα των σχέσεων Κύπρου - ΗΠΑ και επαναβεβαίωσαν την κοινή τους δέσμευση για περαιτέρω εμβάθυνση της συνεργασίας σε όλους τους τομείς.
Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ για τη συνομιλία Πομπέο – Αναστασιάδη
Αναφερόμενη στην τηλεφωνική συνομιλία του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών Μάικ Πομπέο, με τον Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκο Αναστασιάδη, η εκπρόσωπος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, Μόργκαν Ορτέιγκους είπε πως ο κ. Πομπέο «τον ενημέρωσε για την απόφαση να αρθούν προσωρινά, για το έτος 2020-21, οι περιορισμοί για εξαγωγή επανεξαγωγή μη φονικών αμυντικών συστημάτων και υπηρεσιών τα οποία κατευθύνονται στην Κύπρο, τα οποία ελέγχονται βάση του κανονισμού ITAR».
Παράλληλα, ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών «επιβεβαίωσε την υποστήριξη των ΗΠΑ σε μια συνολική διευθέτηση για την επανένωση του νησιού ως διζωνική, δικοινοτική ομοσπονδία, η οποία θα ωφελήσει όλους τους Κύπριους καθώς και την ευρύτερη περιοχή».
Απειλές από το τουρκικό ΥΠΕΞ μετά την απόφαση των ΗΠΑ
Αν οι ΗΠΑ δεν αναθεωρήσουν την απόφασή τους για άρση του εμπάργκο πώλησης όπλων στην Κυπριακή Δημοκρατία, η Τουρκία θα λάβει τα απαραίτητα αντίμετρα θέτοντας υπό εγγύηση την ασφάλεια των Τ/Κ, απειλεί το τουρκικό ΥΠΕΞ.
Σε ανακοίνωσή του, το τουρκικό ΥΠΕΞ αναφέρει ότι «η απόφαση των ΗΠΑ για άρση του εμπάργκο όπλων στην Ε/κ διοίκηση Κύπρου αγνοεί την ισότητα και τη ισορροπία μεταξύ των δύο λαών το νησί. Είναι βέβαιο ότι αυτή η απόφαση θα επηρεάσει αρνητικά τις προσπάθειες επίλυσης του Κυπριακού», αναφέρεται στην ανακοίνωση και προστίθεται ότι «σε μια περίοδο που καταβάλλονται προσπάθειες για μείωση της έντασης στην ανατολική Μεσόγειο, η έγκριση από τις ΗΠΑ μιας τέτοιας απόφασης η οποία δηλητηριάζει το περιβάλλον ειρήνης και σταθερότητας στην περιοχή δεν συνάδει με το πνεύμα της συμμαχίας».
Το τουρκικό ΥΠΕΞ τονίζει πως «αναμένουμε από τις ΗΠΑ να επανεξετάσουν αυτή την απόφαση και να στηρίξουν τις προσπάθειες που βρίσκονται σε εξέλιξη για επίτευξη ειρήνης και σταθερότητας στην περιοχή» και προειδοποιεί ότι «διαφορετικά η Τουρκία, ως εγγυήτρια χώρα, θα λάβει με αποφασιστικότητα τα απαραίτητα αντίμετρα με τρόπο που να θέτει υπό εγγύηση την ασφάλεια των Τ/Κ με βάση τις νομικές και ιστορικές της ευθύνες.»
Λανθασμένη η απόφαση για άρση του εμπάργκο όπλων, λέει ο Ακιντζί
Την ίδια ώρα, ο Τουρκοκύπριος ηγέτης Μουσταφά Ακιντζί εξέφρασε στην Πρέσβειρα των ΗΠΑ στην Λευκωσία Τζούντιθ Γκάρμπερ, υην άποψή του ότι η απόφαση των ΗΠΑ για μερική άρση του εμπάργκο όπλων προς στην Κυπριακή Δημοκρατία είναι λανθασμένη, γιατί κατά τον ίδιο δεν θα ενθαρρύνει την Ελληνοκυπριακή πλευρά να προχωρήσει προς την επίτευξη συνολικής λύσης του Κυπριακού εξέφρασε ο Τουρκοκύπριος ηγέτης Μουσταφά Ακιντζί στην Πρέσβειρα των ΗΠΑ στην Λευκωσία Τζούντιθ Γκάρμπερ.
Όπως μεταδίδεται από τα κατεχόμενα, ο κ. Ακιντζί είχε τηλεφωνική επικοινωνία με την κ. Γκάρμπερ, η οποία και τον ενημέρωσε για την απόφαση των ΗΠΑ για άρση του εμπάργκο πώλησης αμυντικών όπλων στην Κυπριακή Δημοκρατία από την 1η Οκτωβρίου 2020 ως την 30η Σεπτεμβρίου 2021.
Σύμφωνα με ανακοίνωση από την «προεδρία», η συνομιλία έγινε μετά από πρωτοβουλία της Πρέσβειρας των ΗΠΑ, η οποία ανέφερε στον κ. Ακιντζί ότι οι ΗΠΑ έχουν ήδη ενημερώσει τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας Νίκο Αναστασιάδη για την απόφαση αυτή και ότι η ίδια επιθυμούσε να ενημερώσει την Τουρκοκυπριακή πλευρά.
Ο κ. Ακιντζί ανέφερε στην κ. Γκάρμπερ ότι η απόφαση η οποία λήφθηκε από τις ΗΠΑ δεν θα ενθαρρύνει την Ελληνοκυπριακή πλευρά για την επίτευξη μιας συνολικής λύσης στην Κύπρο και δεν θα υπηρετήσει την ειρήνη, αλλά αντίθετα θα βοηθήσει την Ελληνοκυπριακή πλευρά να παραμείνει εκτός της τράπεζας διαπραγματεύσεων και, όπως αναφέρεται, υπογράμμισε το λανθασμένο αυτής της απόφασης.
Ο ίδιος είπε ότι δεν είναι απαραίτητη η συμβολή στις προσπάθειες εξοπλισμού στην Κύπρο και την Ανατολική Μεσόγειο αλλά η βοήθεια για το διάλογο και τη συμφιλίωση, προσθέτοντας ότι η απόφαση των ΗΠΑ δεν αποτελεί βήμα προς την ορθή κατεύθυνση.
