Η Διακήρυξη οποία ανακοινώθηκε σήμερα σε μια ιστορική τελετή στη Λεμεσό, πέντε χρόνια μετά την πρώτη της παρουσίαση στη Λισαβόνα, καλεί τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα να στηρίξουν τη βιώσιμη ανάπτυξη των θαλάσσιων και ναυτιλιακών δραστηριοτήτων στο πλαίσιο του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου 2014-2020, μεταξύ άλλων στο πλαίσιο της πολιτικής συνοχής, υπό την επιφύλαξη των αποτελεσμάτων των διεξαγόμενων διαπραγματεύσεων.
Πρόεδρος Χριστόφιας: Η Κύπρος προσδίδει ιδιαίτερη σημασία στην Ολοκληρωμένη Θαλάσσια Πολιτική
Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Δημήτρης Χριστόφιας σε ομιλία του στην τελετή παρουσίασης της «Διακήρυξης της Λεμεσού», τόνισε ότι η Κύπρος, ως κατεξοχήν νησιώτικο κράτος-μέλος της Ε.Ε., με δεσπόζουσα γεωγραφική θέση στην Ανατολική Μεσόγειο, προσδίδει ιδιαίτερη σημασία στην Ολοκληρωμένη Θαλάσσια Πολιτική και στην προσπάθεια για σφαιρική προσέγγιση και ανάπτυξη θαλάσσιων δραστηριοτήτων όπως η ναυτιλία, η αλιεία, ο παράκτιος τουρισμός, οι θαλάσσιες μεταφορές και η εκμετάλλευση του θαλάσσιου φυσικού ορυκτού πλούτου.
Ο Πρόεδρος σημείωσε ότι «η όλη φιλοσοφία που διέπει την Ολοκληρωμένη Θαλάσσια Πολιτική έχει ωθήσει τα κράτη μέλη στην ανάγκη δημιουργίας εθνικών δομών, έτσι που οι διάφορες επιμέρους πολιτικές που σχετίζονται με τη θάλασσα να μην αναπτύσσονται αποσπασματικά, αλλά μέσα στα πλαίσια συνολικής προσέγγισης, λαμβάνοντας υπόψη διασυνδέσεις και συνέργειες με άλλες τομεακές πολιτικές».
Τόνισε ότι «η τρέχουσα οικονομική κρίση και η ύφεση επιβάλλει στην Ευρωπαϊκή Ένωση να βρει ένα γρήγορο και αποτελεσματικό δρόμο για την ανάκαμψη βασισμένο στην έξυπνη, βιώσιμη και περιεκτική ανάπτυξη. Η Ευρώπη διανύει περίοδο δημοσιονομικής περισυλλογής, και συνεπώς είναι καίριας σημασίας η επίτευξη όσο το δυνατόν καλύτερων αποτελεσμάτων με λιγότερα διαθέσιμα μέσα».
Υπ. Συγκοινωνιών: Η εν λόγω Διακήρυξη παρουσιάζεται χρονικά την κατάλληλη στιγμή
Παρουσιάζοντας τη Διακήρυξη, ο Υπουργός Συγκοινωνιών και Έργων Ευθύμιος Φλουρέντζου τόνισε πως «η Διακήρυξη της Λεμεσού ευελπιστούμε να καταστεί ορόσημο στη προσπάθεια που από κοινού πρέπει να καταβάλουμε για να δοθεί νέα ώθηση και δυναμική στη Ολοκληρωμένη Θαλάσσια Πολιτική».
«Η εν λόγω Διακήρυξη παρουσιάζεται χρονικά την κατάλληλη στιγμή», είπε και πρόσθεσε: «Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει άμεση ανάγκη την ανάκαμψη με τη συμβολή όλων των τομέων της οικονομίας. Οι θάλασσες μας έχουν τεράστιες δυνατότητες ανάπτυξης και πρέπει να βρούμε τον τρόπο για την μέγιστη αξιοποίηση τους», είπε.
Ο Υπουργός Συγκοινωνιών υπογράμμισε ακόμη ότι οι θάλασσες πρέπει να ενώνουν τους λαούς, να δημιουργούν πρόοδο, έξυπνη, βιώσιμη και αειφόρο ανάπτυξη. «Η Ολοκληρωμένη Θαλάσσια Πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης αποτελεί εξαίρετο εργαλείο και η Διακήρυξη της Λεμεσού την κατευθυντήρια γραμμή προς αυτή την κατεύθυνση», συμπλήρωσε.
Στη Διακήρυξή τους, οι Υπουργοί σημειώνουν ότι «οι θάλασσες και οι ωκεανοί της Ευρώπης προσφέρουν ανεκμετάλλευτες δυνατότητες καινοτομίας, βιώσιμης ανάπτυξης και απασχόλησης» και τονίζουν ότι «‘η στρατηγική «Ευρώπη 2020’ πρέπει να συνοδεύεται από μια δυναμική ατζέντα για τις θάλασσες και τους ωκεανούς που θα υποστηρίζει την ανάπτυξη, την ανταγωνιστικότητα και την απασχόληση με στόχο μια βιώσιμη ‘γαλάζια οικονομία’».
Μπαρόζο: Η Διακήρυξη της Λεμεσού έρχεται στην καλύτερη στιγμή
Η υιοθέτηση ενός ναυτιλιακού θεματολογίου για την ανάπτυξη και την απασχόληση δεν θα μπορούσε να συμβεί σε καλύτερη στιγμή για την ΕΕ, τόνισε από την πλευρά του Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ζοζέ Μανουέλ Μπαρόζο.
"Αυτή είναι καθοριστική στιγμή για την ΕΕ, καθώς αντιμετωπίζουμε μια πολύ δύσκολη οικονομική κατάσταση στα κράτη μέλη και θα πρέπει να απαντήσουμε στις ανησυχίες των πολιτών για το μέλλον", ανέφερε στην ομιλία του ο Πρόεδρος της Επιτροπής, επισημαίνοντας παράλληλα πως δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ότι οι θάλασσες και οι ωκεανοί της ΕΕ, μπορούν να συμβάλουν καθοριστικά στην οικονομική ανάκαμψη της Ευρώπης.
Υπογράμμισε ακόμη ότι η Διακήρυξη, η οποία υιοθετείται σήμερα, αποτελεί μια ισχυρή βάση πάνω στην οποία μπορεί να αναπτυχθεί η γαλάζια οικονομία στην Ευρώπη, αλλά και πως με την υιοθέτηση της Διακήρυξης της Λεμεσού δημιουργείται ένας ισχυρός ναυτιλιακός πυλώνας στο πλαίσιο της Στρατηγικής Ευρώπη 2020.
Το ολοκληρωμένο κείμενο της Διακήρυξης της Λεμεσού:
Εμείς, οι Υπουργοί οι αρμόδιοι για την Ολοκληρωμένη Θαλάσσια Πολιτική των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, της Κροατίας και του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου, υπό την προεδρία του Ευθύμιου Φλουρέντζου, Υπουργού Συγκοινωνιών και Έργων, και παρουσία του Δημήτρη Χριστόφια, Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας, του José Manuel Barroso, Προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, και της Μαρίας Δαμανάκη, Επιτρόπου Θαλάσσιων Υποθέσεων και Αλιείας, κατά την άτυπη Υπουργική Σύνοδο στη Λευκωσία της Κύπρου, στις 7 Οκτωβρίου 2012, συμφωνήσαμε τα εξής:
1. Εκτιμώντας ότι η τρέχουσα οικονομική κατάσταση επιβάλλει στην Ευρωπαϊκή Ένωση να βρει έναν γρήγορο και αποτελεσματικό δρόμο προς την ανάκαμψη, βασισμένο στην έξυπνη, βιώσιμη και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη• Αναγνωρίζοντας ότι τα κράτη μέλη πρέπει να προσεγγίσουν τους στόχους της στρατηγικής «Ευρώπη 2020» από καινοτόμες προοπτικές που μπορούν να αποδεσμεύσουν νέες πηγές ανάπτυξης και απασχόλησης·
2. Αναγνωρίζοντας ότι οι θαλάσσιοι και ναυτιλιακοί τομείς αποτελούν σημαντικότατοι μοχλοί ανάπτυξης και απασχόλησης της οικονομίας της ΕΕ, δεδομένου ότι η ετήσια ακαθάριστη προστιθέμενη αξία τους ανέρχεται σε 495 δισ. ευρώ, ότι 5,4 εκατομμύρια Ευρωπαίοι απασχολούνται στους τομείς αυτούς σε όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ και ότι 88 εκατομμύρια Ευρωπαίοι εργάζονται σε παράκτιες περιοχές, στις οποίες ζουν πέραν των 205 εκατομμυρίων κάτοικοι·
3. Υπογραμμίζοντας ότι τα κράτη μέλη της ΕΕ μοιράζονται αρκετές θαλάσσιες λεκάνες με τρίτες χώρες και ότι οι θαλάσσιες λεκάνες, οι εξόχως απόκεντρες περιοχές και οι συνδεδεμένες υπερπόντιες χώρες και εδάφη αποτελούν στρατηγικές πύλες από και προς την εσωτερική αγορά και είναι σημαντικές για την ανάπτυξη και την εφαρμογή της Ολοκληρωμένης Θαλάσσιας Πολιτικής·
4. Αναγνωρίζοντας ότι η ανάπτυξη μιας ολοκληρωμένης προσέγγισης των θαλάσσιων υποθέσεων από το 2007, συμβατής με άλλες τομεακές πολιτικές, ενισχύει την ικανότητα της Ευρώπης να μεγιστοποιήσει τη βιώσιμη χρήση των ωκεανών, των θαλασσών και των ακτών, διασφαλίζοντας ταυτόχρονα την ασφάλεια των ανθρώπων και την υγεία των ωκεανών και των θαλασσών·
5. Αναγνωρίζοντας την αξία των αγαθών και υπηρεσιών του θαλάσσιου οικοσυστήματος και την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος ως σημαντικού στοιχείου της βιώσιμης ανάπτυξης και ευημερίας·
6. Τονίζοντας τη σημασία της προώθησης του διαλόγου, της ενισχυμένης συνεργασίας και της ανταλλαγής βέλτιστων πρακτικών σχετικά με τις θαλάσσιες υποθέσεις σε περιφερειακό και διεθνές επίπεδο· Υπενθυμίζοντας ότι όλες οι δραστηριότητες στους ωκεανούς και τις θάλασσες, περιλαμβανομένων και όσων αναλαμβάνονται στο πλαίσιο της ΟΘΠ, πρέπει να εκτελούνται σύμφωνα με το νομικό πλαίσιο που ορίζει η Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS) και άλλες συναφείς ισχύουσες διεθνείς συμβάσεις.
7. Βεβαιώνουμε ότι οι θάλασσες και οι ωκεανοί της Ευρώπης προσφέρουν ανεκμετάλλευτες δυνατότητες καινοτομίας, βιώσιμης ανάπτυξης και απασχόλησης·
8. Τονίζουμε ότι η στρατηγική «Ευρώπη 2020» πρέπει να συνοδεύεται από μια δυναμική ατζέντα για τις θάλασσες και τους ωκεανούς που θα υποστηρίζει την ανάπτυξη, την ανταγωνιστικότητα και την απασχόληση με στόχο μια βιώσιμη «γαλάζια οικονομία»·
9. Καλούμε τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα να στηρίξουν τη βιώσιμη ανάπτυξη των θαλάσσιων και ναυτιλιακών δραστηριοτήτων στο πλαίσιο του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου 2014-2020, μεταξύ άλλων στο πλαίσιο της πολιτικής συνοχής, υπό την επιφύλαξη των αποτελεσμάτων των διεξαγόμενων διαπραγματεύσεων ·
10. Υποστηρίζουμε την κατάλληλη θέσπιση και εφαρμογή ολοκληρωμένων μακροπεριφερειακών στρατηγικών και στρατηγικών για τις θαλάσσιες λεκάνες, ως σημαντικών πλατφόρμων για να οδηγήσουν σε βιώσιμη ανάπτυξη στις παράκτιες περιοχές.
Λαμβάνοντας υπόψη τα ανωτέρω, επιβεβαιώνουμε τους κοινούς μας στόχους για μια Ευρωπαϊκή Θαλάσσια και Ναυτιλιακή Ατζέντα και εργαζόμαστε γι’ αυτούς, ιδίως με σκοπό:
11. Να βελτιώσουμε την ανταγωνιστικότητα του τομέα της ναυτιλίας της ΕΕ, να διατηρήσουμε τον ηγετικό της ρόλο σε όλο τον κόσμο, και να αυξήσουμε το μερίδιο της ναυτιλίας μικρών αποστάσεων στο ενδοενωσιακό εμπόριο, αναπτύσσοντας συγχρόνως τις ευρωπαϊκές λιμενικές υποδομές και υπηρεσίες·
12. Να μεγιστοποιήσουμε τις ευκαιρίες για καινοτομία της ευρωπαϊκής βιομηχανίας ναυπήγησης και ναυτιλιακού εξοπλισμού προκειμένου να βελτιωθεί η περιβαλλοντική απόδοση των πλοίων, να επιτευχθεί διαφοροποίηση σε αναδυόμενους τομείς και να αξιοποιηθεί η αυξανόμενη ζήτηση για σκάφη αναψυχής·
13. Να συμβάλουμε στους στόχους της στρατηγικής «Ευρώπη 2020» της ΕΕ όσον αφορά τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα και τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, και να δημιουργήσουμε νέες ευκαιρίες απασχόλησης, αυξάνοντας την παραγωγή και αναζήτηση θαλάσσιων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, ούτως ώστε να ενισχυθεί η παγκόσμια ηγετική θέση της ΕΕ·
14. Να εξασφαλίσουμε την αδιάλειπτη διαθεσιμότητα ενέργειας και συναφών με αυτή υπηρεσιών στην ευρωπαϊκή αγορά ενέργειας, χωρίς να τίθεται σε κίνδυνο η ανθρώπινη ασφάλεια και η υγεία των ωκεανών και των θαλασσών·
15. Να στηρίξουμε την έρευνα και την καινοτομία με στόχο τη βελτίωση της βιωσιμότητας και της ανταγωνιστικότητας του τομέα της υδατοκαλλιέργειας και να ενθαρρύνουμε βιώσιμες αλιευτικές δραστηριότητες, αυξάνοντας ιδίως την επιλεκτικότητα και δημιουργώντας προϊόντα με μεγαλύτερη προστιθέμενη αξία·
16. Να ενθαρρύνουμε την καλλιέργεια υδρόβιων προϊόντων προκειμένου να τονώσουμε το αναπτυξιακό δυναμικό της υδατοκαλλιέργειας φυκιών και άλλων βιολογικών προϊόντων. Να στηρίξουμε την ανάπτυξη του τομέα της γαλάζιας βιοτεχνολογίας, και να προωθήσουμε την πρόσβαση και τη δίκαιη και ισότιμη κατανομή των οφελών που προκύπτουν από τη χρήση γενετικών πόρων·
17. Να στηρίξουμε την ανάπτυξη ενός άκρως διαφοροποιημένου και βιώσιμου παράκτιου και θαλάσσιου τουρισμού στην Ευρώπη, συμπεριλαμβανομένων της θαλάσσιας και παράκτιας κληρονομιάς, των ναυτικών δραστηριοτήτων, και των δραστηριοτήτων αναψυχής και κρουαζιέρες, επιλύοντας ζητήματα ανταγωνιστικότητας, εποχικότητας, διαφοροποίησης των προϊόντων, συνδεσιμότητας, βελτίωσης των υποδομών και των δεξιοτήτων·
18. Να ενθαρρύνουμε την ανάπτυξη νέων τεχνολογιών για την ασφαλή και βιώσιμη εκμετάλλευση των θαλάσσιων ορυκτών κοιτασμάτων, αναπτύσσοντας περαιτέρω δυνατότητες για τη βιώσιμη αναζήτηση και εκμετάλλευση πρώτων υλών για τη βιομηχανία και τις πράσινες τεχνολογίες.
Επαναβεβαιώνουμε ότι η ανάπτυξη μπορεί να ενισχυθεί με συνεκτική και αποτελεσματική δημόσια πολιτική, η οποία ορίζει τις απαραίτητες προϋποθέσεις για την πλήρη ανάπτυξη της γαλάζιας οικονομίας, μειώνει τα διοικητικά και νομοθετικά εμπόδια και εξαλείφει τις τροχοπέδες στην καινοτομία και τις επενδύσεις. Καλούμε συνεπώς τα εμπλεκόμενα μέρη:
19. Να ενισχύσουν την καινοτομία και την θαλάσσια και ναυτιλιακή έρευνα, ώστε να διασφαλιστούν στοχευμένες και εγκάρσιες ερευνητικές δραστηριότητες που αποβλέπουν στην απελευθέρωση του υψηλού αναπτυξιακού δυναμικού της γαλάζιας οικονομίας, ιδίως μέσω της πρωτοβουλίας «Ορίζοντας 2020»•
20. Να εργαστούν για την αποτελεσματική ανάπτυξη και την προσβασιμότητα των γνώσεων σχετικά με τη θάλασσα, ιδίως βελτιώνοντας την παρακολούθηση των ωκεανών, την επιστημονική θαλάσσια έρευνα και τη χαρτογράφηση του βυθού των θαλάσσιων υδάτων των κρατών μελών μέχρι το 2020•
21. Να στηρίξουν την ολοκληρωμένη θαλάσσια επιτήρηση προς ένα ενεργό και λειτουργικό κοινό περιβάλλον ανταλλαγής πληροφοριών για τον τομέα της θάλασσας στην ΕΕ μέχρι το 2020, ως αποτελεσματικού και οικονομικά αποδοτικού τρόπου διασφάλισης των συμφερόντων της ΕΕ•
22. Να τονίσουν τη σημασία της βελτίωσης της θαλάσσιας διακυβέρνησης, συμπεριλαμβανομένης της ενισχυμένης συνεργασίας, στο κατάλληλο επίπεδο, μεταξύ των αρμόδιων αρχών που εκτελούν καθήκοντα για τη διασφάλιση της καθαριότητας, της προστασίας και της ασφάλειας των θαλασσών και των ωκεανών•
23. Να βελτιώσουν τη διαφάνεια του προγραμματισμού για επενδύσεις και να ακολουθήσουν μία ισορροπημένη προσέγγιση μεταξύ των διαφόρων τομέων και φορέων, με την ανάπτυξη θαλάσσιου χωροταξικού σχεδιασμού και ολοκληρωμένης διαχείρισης των παράκτιων ζωνών στα κράτη μέλη και στις διασυνοριακές περιοχές, ώστε να διασφαλιστεί συνοχή με τους περιβαλλοντικούς, κοινωνικούς και οικονομικούς στόχους•
24. Να επιτύχουν ή να διατηρήσουν έως το 2020 καλή περιβαλλοντική κατάσταση των θαλάσσιων υδάτων, συνεχίζοντας την αποτελεσματική υλοποίηση των υποχρεώσεων που προκύπτουν από την οδηγία-πλαίσιο για τη θαλάσσια στρατηγική, η οποία συνιστά τον περιβαλλοντικό πυλώνα της ΟΘΠ, συμπεριλαμβανομένης της ανάπτυξης ενός συνεκτικού δικτύου θαλάσσιων προστατευόμενων περιοχών, και να εφαρμόσουν τη Στρατηγική της ΕΕ για τη «Βιοποικιλότητα 2020»•
25. Να εφαρμόσουν κατάλληλες πρακτικές διαχείρισης, πρόληψης και προσαρμογής, προκειμένου να ενισχύσουν την ανθεκτικότητα των παράκτιων περιοχών, των θαλάσσιων οικοσυστημάτων και των θαλάσσιων δραστηριοτήτων στις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής•
26. Να ενισχύσουν τα θαλάσσια και ναυτιλιακά επαγγέλματα και να βελτιώσουν την ελκυστικότητά τους, γεφυρώνοντας το χάσμα μεταξύ εκπαίδευσης, επιστήμης και βιομηχανίας, διασφαλίζοντας κατάλληλη κατάρτιση και προάγοντας νοοτροπία ασφάλειας και κατάλληλη κινητικότητα του εργατικού δυναμικού•
27 Να διασφαλίσουν ότι οι τοπικές κοινότητες, το εργατικό δυναμικό στις περιφερειακές περιοχές της Ευρώπης και η κοινωνία των πολιτών συμμετέχουν και επωφελούνται από την ανάπτυξη καινοτόμων δραστηριοτήτων ιδίως μέσω ευρωπαϊκών ναυτιλιακών συνεργατικών σχηματισμών («clusters») και συνεργασίας με τους κοινωνικούς εταίρους•
28. Να ενισχύσουν την τομεακή και διατομεακή συνεργασία, να ανταλλάξουν βέλτιστες πρακτικές και να προωθήσουν τον διάλογο σε διεθνές, εθνικό και περιφερειακό επίπεδο, τόσο μεταξύ κρατών μελών, όσο και με τρίτες χώρες που μοιράζονται θαλάσσια λεκάνη με την ΕΕ, καθώς και με διεθνείς και περιφερειακούς οργανισμούς•
29. Καλούμε το Συμβούλιο να εγκρίνει αυτήν την πολιτική ατζέντα ως ουσιαστικό στοιχείο της στρατηγικής της Ένωσης για την ανάπτυξη και την απασχόληση, την δε Επιτροπή και τις επερχόμενες Προεδρίες, σε στενή συνεργασία με τα άλλα θεσμικά όργανα της ΕΕ, να αναλάβουν κατάλληλες πρωτοβουλίες και, να θέσουν ορόσημα, λαμβάνοντας ως βάση την παρούσα διακήρυξη, για περαιτέρω ανάπτυξη και εφαρμογή της Ολοκληρωμένης Θαλάσσιας Πολιτικής.
Στην επίσημη παρουσίαση της Διακήρυξης της Λεμεσού για την Ολοκληρωμένη Θαλάσσια Πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που υιοθετήθηκε χθες στη διάρκεια των εργασιών της πρώτης ημέρας της Άτυπης Υπουργικής Συνάντησης των «27», στη Λευκωσία, προχωρεί σήμερα ο υπουργός Συγκοινωνιών Ευθύμιος Φλουρέντζου.
Χθες, πριν από την έναρξη της Άτυπης Συνόδου, ο κύριος Φλουρέντζου δήλωσε ότι η Διακήρυξη της Λεμεσού θα αποτελέσει σταθμό στη μελλοντική υλοποίηση και εξέλιξη της Ολοκληρωμένης Θαλάσσιας Πολιτικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η Κύπρος, είπε, δίνει μεγάλη έμφαση στην πολιτική αυτή και την έχει θέσει στις προτεραιότητες της κυπριακής Προεδρίας.
