Πρωτοφανή κριτική, με επίκεντρο τις διώξεις δημοσιογράφων και την ελευθερία της έκφρασης, ασκούν τα προσχέδια της έκθεσης προόδου και του εγγράφου στρατηγικής της Κομισιόν για την Τουρκία, θέτοντας παράλληλα εν αμφιβόλω, την ανεξαρτησία, την αμεροληψία και την αποτελεσματικότητα της δικαστικής εξουσίας.
Στις κυπροτουρκικές σχέσεις, η Κομισιόν εγκαταλείπει για πρώτη φορά τη μεροληπτική στάση υπέρ της Άγκυρας και υιοθετεί μια ισοζυγισμένη προσέγγιση.
Από τη μια συντηρεί την αποενοχοποίηση της Τουρκίας στο Κυπριακό, υποστηρίζοντας ότι συνέχισε να εκφράζει δημόσια στήριξη για λύση του προβλήματος, αλλά την ίδια ώρα καταγράφει και τις δηλώσεις Τούρκων αξιωματούχων που ζητούν εναλλακτικές λύσεις, εκτός του πλαισίου των Ηνωμένων Εθνών.
Η τακτική της διπλής ανάγνωσης τηρείται και στο ζήτημα των υδρογονανθράκων, όπου η Κομισιόν, σημειώνει τη συμφωνία καθορισμού, δήθεν «ηπειρωτικής υφαλοκρηπίδας» μεταξύ Τουρκίας και ψευδοκράτους, χωρίς καμία επίκριση, αλλά αμέσως μετά καταγράφει τις τουρκικές απειλές κατά πετρελαϊκών εταιρειών που διενεργούν έρευνες και γεωτρήσεις εκ μέρους της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Στα θετικά των προσχεδίων, επισημαίνεται ότι η Τουρκία δεν εφάρμοσε το Πρωτόκολλο, δεν εξομάλυνε τις σχέσεις της με την Κυπριακή Δημοκρατία, ότι δεν έχει άρει τα βέτο της και ότι δεν σεβάστηκε το θεσμό της προεδρίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Αρνητικές είναι οι αναφορές για επιχειρησιακή λύση μεταξύ των Κέντρων Εναέριας Κυκλοφορίας Κύπρου-Τουρκίας, καθώς και η απουσία καταγραφής των υποχρεώσεων της Άγκυρας στο ζήτημα των αγνοουμένων.
Τα υπό διαβούλευση προσχέδια θα οριστικοποιηθούν και θα δημοσιοποιηθούν την προσεχή Τετάρτη 10 Οκτωβρίου.
