1η Ιουνίου 2019, ημέρα ορόσημο για τον τομέα της υγείας αφού, μετά από έξι δεκαετίες μεγάλων προσπαθειών και σκληρής διαπραγμάτευσης, τέθηκε σε εφαρμογή η πρώτη φάση του Γενικού Σχεδίου Υγείας.
«Ιστορική ημέρα μετά από αναμονή τόσων ετών επιτέλους ξεκινούμε με την πρώτη φάση», ανάφερε ο Υπουργός Υγείας
Ενώ ο πρόεδρος του ΟΑΥ, Θωμάς Αντωνίου, είχε δηλώσει πως «για πρώτη φορά εφαρμόζεται ΓεΣΥ στη χώρα μας η Κύπρος αν και τελευταία χώρα στην Ευρώπη που εφαρμόζει ΓεΣΥ είναι ισως η πρώτη από τις πρώτες που εφαρμόζει ένα καθολικά ηλεκτρονικό σύστημα».
Εξι μήνες μετά την εφαρμογή του ΓεΣΥ έχουν συμβληθεί με το σύστημα 662 Φαρμακεία, 165 Κλινικά Εργαστήρια, 451 Προσωπικοί Ιατροί Ενηλίκων, 170 Προσωπικοί Ιατροί Παιδιών (Παιδίατροι) και 1,170 Ειδικοί Ιατροί.
Σε δηλώσεις του ο υπουργός Υγείας, Κωνσταντίνος Ιωάννου, είχε αναφέρει πως «Ο αριθμός των γιατρών που είχαν συμβληθεί ήταν διψήφιος, ενώ σήμερα ξεπερνά τους 1,800 ή όταν αναζητούσαν γιατρό σε βασικές ειδικότητες στην πόλη τους και δεν υπήρχε, ενώ σήμερα υπάρχει επαρκής αριθμός Ειδικών Ιατρών παγκύπρια».
H πρώτη μέρα εφαρμογής του ΓεΣΥ βρήκε τον Οργανισμό Κρατικών Υπηρεσιών Υγείας να υπογράφει τα συμβόλαια των γραφέων, των φροντιστών υγείας αλλά και γιατρών.
Ωστόσο η πέμπτη μέρα σηματοδοτήθηκε από την παύση του Γενικού Διευθυντή του Οργανισμού, Νικόλαου Πολύζου, καθώς τα κρατικά νοσηλευτήρια δεν ήταν έτοιμα να λειτουργήσουν με το νέο καθεστώς, ενώ η θέση δεν έχει ακόμα προκηρυχθεί.
Ευρύτερα η ηγεσία του ΟΚΥπΥ περνά από συμπληγάδες.
Από τον Ιανουάριο διαπιστώθηκε θέμα ασυμβίβαστου με τον διορισμό του Ντέιβιντ Νίκολσον στη θέση του Προέδρου του Οργανισμού. Και στις έξι Μαρτίου υπέβαλε την παραίτησή του.
Την επόμενη κιόλας μέρας το Υπουργικό Συμβούλιο ενέκρινε τον διορισμό του Αλέκου Σταμάτη στη θέση, όμως οκτώ μήνες αργότερα, ήρθε παραίτηση-βόμβα, και στη θέση διορίστηκε ο Μάριος Παναγίδης, ο τρίτος Πρόεδρος σε λιγότερο από δύο χρόνια.
Πέραν των παραιτήσεων, τον ΟΚΥπΥ σημαδεύουν και οι απεργίες και στάσεις εργασίας στα κρατικά νοσηλευτήρια. 4 Ιουλίου κατήλθαν σε 24ωρη απεργία οι ωρομίσθιοι εργάτες στο Γενικό νοσοκομείο Λεμεσού, και 9 Ιουλίου παρέλυσαν τα τμήματα επειγόντων περιστατικών παγκύπρια, ενώ σε 24ωρη απεργία κατήλθαν και οι γιατροί μέλη της ΠΑΣΥΚΙ, διαμαρτυρόμενοι για το μαζικό κύμα φυγής γιατρών από το δημόσιο.
Οι λειτουργοί υγείας στα ΤΑΕΠ κατήλθαν σε νέα δίωρη στάση εργασίας στις 11 Δεκεμβρίου, καταγγέλλοντας υποστελέχωση, τριτοκοσμικές συνθήκες και περιστατικά βίας σε βάρος τους. Ενώ στις 13 Δεκεμβρίου οι κυβερνητικοί γιατροί κατήλθαν σε τρίωρη στάση εργασίας διαμαρτυρόμενοι για έλλειψη επαγγελματικής εκπαίδευσης και κινήτρων.
«Αντιλαμβάνεται επιτέλους ο ΟΚΥπΥ τι σημαίνουν δημόσια νοσηλευτήρια; Ποιος εν ο ρόλος του στη κοινωνία, ο χαρακτήρας τους; Οι συγκεκριμένες προτάσεις που ισούνται με αντικίνητρα, ναι έχουν σκοπό να εξωθήσουν τους ιατρούς ή ένα μεγάλο αριθμό προς τα έξω», τόνισε ο πρόεδρος της ΠΑΣΥΚΙ, Σωτήρης Κούμας.
Παρά τα όποια προβλήματα, το ΓεΣΥ μετρά αισίως έξι μήνες ζωής, ενώ την 1η Ιουνίου 2020 θα τεθεί σε εφαρμογή η δεύτερη φάση, η οποία θα καλύπτει την ενδονοσοκομειακή περίθαλψη.
Παράλληλα, αναμένεται συμφωνία για την ένταξη και των ιδιωτικών νοσηλευτηρίων στο ΓεΣΥ, αλλά και εφαρμογή μέτρων για την αντιμετώπιση του φαινομένου υπερχρεώσεων που έχει προκαλέσει πολλαπλές ανησυχίες.
Βελτιωτικά μέτρα και εισηγήσεις τέθηκαν σε ευρεία σύσκεψη για το ΓεΣΥ, που πραγματοποιήθηκε στη Βουλή, με το τέλος του 2019, στις 20 Δεκεμβρίου.
