Στην παρουσία του Πρωθυπουργού της Ελλάδος, Κυριάκου Μητσοτάκη, του Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας, Νίκου Αναστασιάδη και του Πρωθυπουργού του Ισραήλ, Μπενιαμίν Νετανιάχου, έπεσαν το απόγευμα της Πέμπτης οι υπογραφές για τη διακρατική συμφωνία Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ για την κατασκευή του αγωγού μεταφοράς φυσικού αερίου EastMed.
Η συμφωνία για τον αγωγό East Med υπογράφηκε από τους Υπουργούς Ενέργειας της Κύπρου, της Ελλάδας και του Ισραήλ, Κωστή Χατζηδάκη, Γιουβάλ Στάινιτς και Γιώργο Λακκοτρύπη, αντίστοιχα, στην Αθήνα.
Οι ηγέτες των τριών χωρών προχώρησαν σε κοινές δηλώσεις με τον Έλληνα Πρωθυπουργό, Κυριάκο Μητσοτάκη, να υποδέχεται με μεγάλη χαρά στην Αθήνα δύο πολύ καλούς του φίλους και να αναφέρει πως πρόκειται για «το επιστέγασμα μιας στενής σχέσης» μεταξύ των τριών χωρών.
Η Συμφωνία του Ζαππείου έχει διάσταση οικονομική, αναπτυξιακή διπλωματική, γεωστρατηγική, ανέφερε, σημειώνοντας ότι αποτελεί συμβολή στην ειρήνη και στη γεωπολιτική σταθερότητα, γιατί αποδεικνύει την έμπρακτη διάθεση των κρατών προς τον σκοπό αυτό. «Θα αναβαθμίσει τη γεωστρατηγική υπεραξία Ελλάδας και Κύπρου στη Μεσόγειο», τόνισε. προσθέτοντας ότι θα εμβαθύνει τη συνεργασία με το Ισραήλ. Αφήνοντας αιχμές κατά της Τουρκίας, χωρίς να την κατονομάσει, ο κ. Μητσοτάκης ανέφερε ότι ο αγωγός θα συμβάλλει στη σταθερότητα της περιοχής, μακριά από ανέξοδους αναθεωρητισμούς.
«Ο αγωγός EastMed έρχεται να συμβάλλει στην αναμόρφωση ενός νέου ενεργειακού τοπίου», ανέφερε ο κ. Μητσοτάκης, επισημαίνοντας ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση αλλά και οι ΗΠΑ υποστηρίζουν τη δημιουργία του αγωγού. Παράλληλα, η χώρα μας καθίσταται κρίσιμος παίκτης στα ενεργειακά στη Μεσόγειο. Παράλληλα, χαιρέτισε τη στήριξη της Ιταλίας για τον αγωγό, λέγοντας ότι προσδοκά ότι η Ιταλία θα γίνει το τέταρτο μέλος της προσπάθειας.
Ο κ. Μητσοτάκης αναφέρθηκε και στα οφέλη του αγωγού, λέγοντας ότι θα υπάρξουν έσοδα παραγωγής, μεταφοράς και διανομής αερίου όσο και μείωση των τιμών στην αγορά. «Δεν υπογράψαμε μια συμφέρουσα συμφωνία, αλλά σφραγίσαμε και τη συνεργασία των χωρών μας», σε μια περίοδο κρίσιμη για την ασφάλεια. «Ο EastMed δεν αποτελεί απειλή για κανέναν. Τα τριμερή σχήματα δεν στρέφονται κατά κανενός. Η περιφερειακή συνεργασία είναι ανοπιχτή σε όλους, υπό μία προϋπόθεση: να σέβονται το διεθνές δίκαιο και τους κανόνες καλής γειτονίας. Δεν είναι ένας αγωγός οικονομικής προόδου αλλά ένας αγωγός ειρήνης και συνεργασίας των χωρών της περιοχής», κατέληξε ο κ. Μητσοτάκης.
Ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε και στους πρώην υπουργούς Ενέργειας της Ελλάδας, Γιάννη Μανιάτη και Γιώργο Σταθάκη που ήταν παρόντες στην τελετή, οι οποίοι και συνέβαλαν ώστε να φτάσουμε στη σημερινή ημέρα.
«Ιστορικό γεγονός η σημερινή ημέρα» τόνισε ο Πρόεδρος Αναστασιάδης
Από την πλευρά του, ο Πρόεδρος Αναστασιάδης τόνισε ότι η συμφωνία επιβεβαιώνει ότι η συνεργασία των χωρών έχει ωριμάσει σε τέτοιο βαθμό, ώστε οι τρεις χώρες να μπορούν να προωθούν έργα με γεωπολιτική αξία. Ο αγωγός, ανέφερε, έχει τεράστια γεωπολιτική αξία για τις χώρες και την ευρύτερη περιοχή, ενώ θα συμβάλλει στην ενεργειακή ασφάλεια της ΕΕ η οποία μετέχει στη χρηματοδότηση του έργου.
Η τριμερής συνεργασία έχει θεμελιωθεί σε ένα σχήμα αυτονόητης πολιτικής αξίας, που εδράζεται στις ιστορικά κοινές αξίες, με στόχο την οριστική επίτευξη ειρήνης, σταθερότητας και ασφάλειας στην εύφλεκτη περιοχή, ανέφερε. «Οι συνεργασίες που έχουμε αναπτύξει δεν στρέφονται εναντίον της οποιασδήποτε τρίτης χώρας. Το αντίθετο, κάθε χώρα που το επιθυμεί είναι ευπρόσδεκτη, εφόσον τηρεί τους κανόνες του διεθνούς δικαίου, ανέφερε, αναφερόμενος εμμέσως πλην σαφώς στην Τουρκία.
Σύμφωνα με τον πρόεδρο της Κύπρου, η ανακάλυψη υδρογονανθράκων στην ανατολική Μεσόγειο μπορεί να ενισχύσει τις συμπράξεις και να ενισχύσει την αξία των πόρων, συμβάλλοντας στην ασφάλεια στην περιοχή.
Παράλληλα, ανέφερε ότι οι τρεις χώρες θα προχωρήσουν και στην ηλεκτρική διασύνδεση των τριών χωρών, ένα έργο που επίσης έχει την έμπρακτη στήριξη της ΕΕ.
Ο αγωγός προσφέρει ασφάλεια στην περιοχή δήλωσε ο Νετανιάχου
Για ιστορική ημέρα για το Ισραήλ έκανε λόγο ο πρωθυπουργός του Ισραήλ, Μπενιαμίν Νετανιάχου, σημειώνοντας ότι άνοιξε το κοίτασμα του Λεβαθιάν και υπάρχει μεγάλη ποσότητα με εξαιρετική ανάπτυξη, την ώρα που το Ισραήλ υπέγραψε συμφωνίες και με αραβικές χώρες.
Όπως και οι προηγούμενοι, ο κ. Νετανιάχου ανέφερε ότι ο αγωγός δεν απειλεί κανέναν και κάλεσε όποια χώρα το επιθυμεί να συνδράμει, ενώ αναφέρθηκε ιδιαίτερα σε Ιταλία και Αίγυπτο, λέφγοντας ότι η συμμετοχή τους θα ενισχύσει ακόμη περισσότερο το έργο.
Προηγήθηκαν συναντήσεις των τριών πολιτικών
Νωρίτερα, κατώφλι του Μεγάρου Μαξίμου πέρασε στις 14:00 ο Πρωθυπουργός του Ισράηλ, Μπ. Νετανιάχου, ο οποίος είχε συνομιλίες με τον Κυριάκο Μητσοτάκη, με τον οποίο και γευμάτισε, λίγες ώρες πριν μεταβούν στο Ζάππειο για την υπογραφή τις Διακρατικής συμφωνίας για τον αγωγό EastMed.
Στη συνάντηση του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκης με τον ομόλογό του Μπέντζαμιν Νετανιάχου, επιβεβαιώθηκε η στενή σχέση ανάμεσα στην Ελλάδα και στο Ισραήλ και συζητήθηκε η εμβάθυνση της διμερούς συνεργασίας σε πολλά μέτωπα, όπως η αμυντική βιομηχανία, οι επενδυτικές ροές και ο τουρισμός. Επίσης σύμφωνα με πληροφορίες έγινε επισκόπηση των εξελίξεων στην ευρύτερη περιοχή και οι δύο πλευρές συνέπεσαν στην ανάλυσή τους.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης και ο Μπέντζαμιν Νετανιάχου συμφώνησαν πως η συνεργασία για τη διασφάλιση της σταθερότητας στην περιοχή επιτρέπει την ανάπτυξη και την ευρωστία όλων των χωρών της γειτονιάς μας.
Στον σύντομο διάλογο που είχαν οι δύο ηγέτες στην έναρξη της συνάντησης, ο πρωθυπουργός του Ισραήλ πρότεινε να δημιουργηθεί μία τριμερή δύναμη πυρόσβεσης, μαζί με την Κύπρο, ώστε να μην χρειάζεται κάθε χώρα να κάνει δαπάνες ξεχωριστά. Ο Έλληνας πρωθυπουργός εξέφρασε το ενδιαφέρον για μια τέτοια πρωτοβουλία τονίζοντας «μας ενδιαφέρει πολύ η κοινή χρήση μέσων όσον αφορά την αντιμετώπιση των φυσικών καταστροφών. Θα έχουμε περισσότερες με την πάροδο του χρόνου».
“Με χαρά υποδέχθηκα τον Πρωθυπουργό του Ισραήλ, στο πλαίσιο της υπογραφής της διακρατικής συμφωνίας για τον αγωγό EastMed. Προσβλέπουμε σε εμβάθυνση της διμερούς συνεργασίας μας σε πολλά ακόμη μέτωπα, όπως η αμυντική βιομηχανία, οι επενδύσεις και ο τουρισμός”, έγραψε ο Πρωθυπουργός στον λογαριασμό του στο Twitter.
Αύριο ο κ. Νετανιάχου θα επισκεφθεί τον Προκόπη Παυλόπουλο στο Προεδρικό Μέγαρο.
Λίγο νωρίτερα, ο Κυριάκος Μητσοτάκης υποέχθηκε τον Νίκο Αναστασιάδη στο Μέγαρο Μαξίμου.
«Εύχομαι τα βέλτιστα, ιδιαίτερα για τις χώρες μας», είπε ο κ. Αναστασιάδης και ο πρωθυπουργός συνέχισε: «Ο καιρός μπορεί να είναι βροχερός και κρύος έξω, αλλά το κλίμα, όπως πάντα, είναι ιδιαίτερα θερμό κάθε φορά που υποδεχόμαστε τον Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας, ειδικά σε μια τόσο σημαντική ημέρα όπου Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ θα υπογράψουν τη συμφωνία για τον αγωγό EastMed».
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης τόνισε πως πρόκειται για σημαντικό ενεργειακό έργο το οποίο έρχεται ως επιστέγασμα μιας πολύ ουσιαστικής τριμερούς συνεργασίας στον τομέα της ενέργειας και όχι μόνο.
«Στην Κύπρο λέμε ότι άμα βρέχει είναι ευλογία, διότι οι χώρες μας μαστίζονται - ιδιαίτερα τα νησιά - και από την ανομβρία. Συνεπώς η ευλογία σήμερα είναι γιατί συμπίπτει με ένα ιστορικό γεγονός όπως πολύ σωστά έχεις σημειώσει, την υπογραφή μιας τριμερούς και εν συνεχεία τετραμερούς συνεργασίας που θέτει τις βάσεις της εμπράκτου επιδίωξης από την αρχή όταν ξεκινήσαμε τις τριμερείς συνεργασίες. Δηλαδή να υπάρχει συνεργασία και όχι αντιπαλότητα στη Μέση Ανατολή, ιδιαίτερα όσον αφορά τα θέματα ενέργειας ή οτιδήποτε μπορεί να συνδέσει τα κράτη της περιοχής», είπε ο Νίκος Αναστασιάδης.
Ο Κύπριος Πρόεδρος πρόσθεσε: «Έτσι πραγματικά είναι μία σημαντική, ιστορική ημέρα και οι συνομιλίες που θα έχουμε μαζί αλλά και εν συνεχεία με τον πρωθυπουργό του Ισραήλ, νομίζω ότι θέτουν τις βάσεις για την παραπέρα, ακόμα πιο ισχυρή, συνεργασία με τα κράτη της Μέση Ανατολής».
Οργισμένη αντίδραση της Τουρκίας
Οι εξελίξεις και η υπογραφή της συμφωνίας για τον αγωγό EastMed έχουν προκαλέσει αναταραχή και οργή στην Άγκυρα.
Ο Τούρκος Αντιπρόεδρος σε δηλώσεις του κάνει λόγο για «περικύκλωση» της Τουρκίας προειδοποιώντας ότι «κανένα σχέδιο δε θα πετύχει στην περιοχή χωρίς την Τουρκία» και απειλώντας ότι η Τουρκία θα καταστρέψει τα “παιχνίδια” που είναι εναντίον της, όπως δήλωσε χαρακτηριστικά.
Απο το πρωί της Πέμπτης ειναι σε εξέλιξη νέο "γαϊτανάκι" προκλήσεων στο Αιγαίο με υπερπτήσεις τουρκικών μαχητικών αεροπλάνων σε ελληνικά νησιά και παραβιάσεις του FIR Αθηνών.
Τον έντονο εκνευρισμό της Άγκυρας για την συμμαχία Ελλάδας – Κύπρου – Ισραήλ στον τομέα της ενέργειας έδειξε για ακόμη μια φορά και ο Τούρκος υπουργός Ενέργειας Φατίχ Ντονμέζ, ο οποίος μίλησε για παραχωρήσεις οικοπέδων νοτίως του Καστελόριζου και της Κρήτης ανήμερα της υπογραφής της συμφωνίας για τον αγωγό EastMed στην Αθήνα.
«Με τη βοήθεια του Θεού, τους επόμενους μήνες, δηλαδή εντός του 2020 στο πλαίσιο της συμφωνίας καθορισμού θαλάσσιων περιοχών ευθύνης που υπογράψαμε με τη Λιβύη, θα ξεκινήσουμε γρήγορα τις εργασίες παραχώρησης οικοπέδων» είπε ο Τούρκος υπουργός.
Οι πολιτικοί αρχηγοί Ισραήλ, Κύπρου και Ελλάδας προχώρησαν σε δηλώσεις σχετικά με την υπογραφή του αγωγού:
Ο κ. Αναστασιάδης σημείωσε ότι επιβεβαιώθηκε με τον πλέον απτό τρόπο ότι η συνεργασία που ανέπτυξαν τα τελευταία χρόνια τα τρία κράτη δεν περιορίζεται σε θεωρητικές και κενού περιεχομένου διακηρύξεις, αλλά έχει ωριμάσει σε τέτοιο βαθμό ώστε να είναι σε θέση με πρακτικό τρόπο να προωθούνται στρατηγικά έργα με ιδιαίτερη γεωπολιτική αξία.
«Έργα όπως ο «Eastmed», ενέχουν τεράστιο συλλογικό όφελος τόσο για τις χώρες μας όσο ,και για την ευρύτερη περιοχή, ενώ η υλοποίηση του θα συμβάλει έμπρακτα στην ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης», σημείωσε ο Πρόεδρος Αναστασιάδης και υπογράμμισε ότι δεν είναι καθόλου τυχαία η απόφαση της ΕΕ για χρηματοδότηση των τεχνικών μελετών κατασκευής του αγωγού αλλά και το γεγονός ότι η γεωστρατηγική σημασία του αγωγού αναγνωρίζεται και από τις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής, μέσω, μεταξύ άλλων, και με την υιοθέτηση πρόσφατα του Eastmed Act.
Παράλληλα, ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας σημείωσε ότι η τριμερής συνεργασία των χωρών έχει θεμελιωθεί σε ένα σχήμα αυτονόητης γεωπολιτικής αξίας, το οποίο εδράζεται στις ιστορικά κοινές αξίες με στόχο την επίτευξη ειρήνης, σταθερότητας και ασφάλειας στην εύφλεκτη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου.
«Οι συνεργασίες που έχουμε αναπτύξει δεν στρέφονται εναντίον της όποιας τρίτης χώρας. Το αντίθετο, όποια χώρα το επιθυμεί είναι καλοδεχούμενη, νοουμένου, βεβαίως, πως υιοθετεί τις βασικές αρχές του διεθνούς δικαίου, με πλήρη σεβασμό στην ενάσκηση των κυριαρχικών δικαιωμάτων και της εδαφικής ακεραιότητας ανεξάρτητων κρατών», τόνισε ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας.
«Η σημερινή υπογραφή της διακρατικής συμφωνίας για την υλοποίηση του αγωγού Eastmed εντάσσεται στην κοινή θέση πως η ανακάλυψη σημαντικών αποθεμάτων υδρογονανθράκων στην Ανατολική Μεσόγειο, μπορεί να ενισχύσει τις συμπράξεις, πολλαπλασιάζοντας την στρατηγική τους αξία και συμβάλλοντας κατ’ αυτόν τον τρόπο στις προσπάθειες επίτευξης ειρήνης στην περιοχή. Μια πεποίθηση που συμμερίζεται και η πλειοψηφία των κρατών της περιοχής, μέσω της ίδρυσης του Φόρουμ της Ανατολικής Μεσογείου από την Ελλάδα, Ισραήλ, Ιταλία, Κύπρο, Αίγυπτο, Ιορδανία και Παλαιστίνη, το οποίο έχει εξασφαλίσει την πλήρη στήριξη τόσο της Ευρωπαϊκής Ένωσης όσο και των Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής», σημείωσε ο Πρόεδρος Αναστασιάδης.
Ο Πρόεδρος Αναστασιάδης χαρακτήρισε εξόχως σημαντικό το γεγονός ότι οι χώρες που συμμετέχουν στο Φόρουμ, παρά τις όποιες διακρατικές διαφορές, έχουν αντιληφθεί πως η συλλογικότητα των δράσεων και η δημιουργία μιας περιφερειακής ενεργειακής συνεργασίας που θα καταστήσει την Ανατολική Μεσόγειο ανταγωνιστική στην παγκόσμια αγορά φυσικού αερίου, είναι η μόνη που διασφαλίζει την συνεργασία για επικράτηση της ειρήνης και σταθερότητας στην περιοχή.
Τέλος, ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας εξέφρασε τη βεβαιότητα ότι θα υλοποιηθεί η κοινή απόφαση και θα προχωρήσει η ηλεκτρική διασύνδεση Ισραήλ – Κύπρου – Ελλάδος μέσω υποθαλάσσιου καλωδίου, γνωστού και ως «EuroAsia Interconnector».
Ο αγωγός φυσικού αερίου EastMed, είναι ένας αγωγός ειρήνης και συνεργασίας των λαών της περιοχής, τόνισε, από την πλευρά του, ο Έλληνας πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης στις δηλώσεις του.
Χαρακτήρισε, επίσης, τη σημερινή μέρα επιστέγασμα μιας νέας γεωπολιτικής σχέσης και υπογράμμισε ότι η υπογραφή της συμφωνίας έχει οικονομική, διπλωματική, γεωστρατηγική και αναπτυξιακή διάσταση η οποία συμβάλλει στην ειρήγη και τη σταθερότητα στην περιοχή.
«Πρόκειται για έναν από τους μεγαλύτερους αγωγούς φυσικού αερίου και πέρα από τις προφανείς συνέπειες για τις χώρες αποτελεί και συμβολή στην ειρήνη και την γεωστρατηγική σταθερότητα στην περιοχή. Ο αγωγός θα αναβαθμίσει και τον γεωστρατηγικό ρόλο Ελλάδας και Κύπρου και η χώρα μας καθίσταται κρίσιμος παίκτης στην ενεργειακή τροφοδοσία της περιοχή», τόνισε ο Έλληνας πρωθυπουργός ενώ έστειλε και σαφές μήνυμα στην Τουρκία λέγοντας ότι ο αγωγός EastMed «δεν αποτελεί απειλή για κανέναν. Η συμφωνία είναι ανοιχτή σε όλους, με την προϋπόθεση ότι σέβονται το διεθνές δίκαιο», είπε ο Έλληνας Πρωθυπουργός
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης σημείωσε, παράλληλα, ότι η εμβάθυνση της συνεργασίας των τριών χωρών αποτελεί εγγύηση ασφάλειας στην ευρύτερη περιοχή, η οποία, όπως είπε, απειλείται από αδιέξοδους αναθεωρητισμούς και υπογράμμισε ότι ο αγωγός συμβάλλει στον σεβασμό του διεθνούς δικαίου και παγιώνει τη σταθερότητα. Ο Έλληνας Πρωθυπουργός, σημείωσε, επίσης ότι Ελλάδα και Κύπρος θα ζητήσουν να συμπεριληφθεί στα συμπεράσματα του επόμενου Ευρωπαϊκού Συμβουλίου η θέση ότι ο αγωγός EastMed αποτελεί ένα εμβληματικό έργο ενέργειας για την ευρωπαϊκή ενέργεια.
Ο Πρωθυπουργός του Ισραήλ, Μπενιαμίν Νετανιάχου χαρακτήρισε ιστορική μέρα για τη χώρα του τη σημερινή, καθώς όπως σημείωσε, το Ισραήλ γίνεται μια πολύ ισχυρή ενεργειακή χώρα. «Χαιρετίζω την συνεργασία με Κύπρο και Ελλάδα, που προσθέτει στην ασφάλεια και την ευημερία στην περιοχή. Δεν στρεφόμαστε εναντίον καμιάς άλλης χώρας. Δουλεύουμε για το καλό των λαών μας», συνέχισε ο Ισραηλινός πρωθυπουργός. Παράλληλα, υπογράμμισε ότι Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ προσκαλούν όλες τις χώρες να συνδράμουν σε αυτό το έργο, κάνοντας ειδική αναφορά στην Ιταλία και την Αίγυπτο.
Ο κ. Νετανιάχου αναφέρθηκε ακόμα σε μια ανωμαλία –όπως την χαρακτήρισε- από ιστορικής σκοπιάς: «Εμείς δημιουργήσαμε τα θεμέλια και τις αξίες που έχουν επικρατήσει στην ανθρωπότητα. Στην σύγχρονη εποχή υπήρχε έλλειψη επαφής των χωρών μας, κάτι που διορθώσαμε». Αναφέρθηκε ακόμα στις συμφωνίες που υπέγραψε το Ισραήλ με τους Άραβες γείτονές του, λέγοντας ότι ενισχύουν την ειρήνη στην περιοχή. «Αυτή τη μέρα θα την θυμόμαστε όλοι», κατέληξε.
