Χιλιάδες μετανάστες, πολλοί εκ των οποίων ασυνόδευτα παιδιά, φιλοξενούνται σε υπερπλήρεις καταυλισμούς στη Σάμο, τη Λέσβο, τη Χίο, την Κω και τη Λέρο, δημιουργώντας πληθυσμιακή ασφυξία.
Η κατάσταση στα κέντρα φιλοξενίας επιδεινώθηκε δραματικά το 2019.
Συχνά σημειώθηκαν εξεγέρσεις και βίαια επεισόδια, τα οποία είχαν ως αποτέλεσμα ακόμη και την πρόκληση θανάτων.
Χαρακτηριστικότερο παράδειγμα το κέντρο υποδοχής και ταυτοποίησης της Μόριας στην Λέσβο, όπου 14 χιλιάδες άνθρωποι, φιλοξενούνται σε άθλιες συνθήκες, σε ένα κέντρο το οποίο σχεδιάστηκε για να φιλοξενεί τρεις χιλιάδες άτομα.
Δεκάδες πρόσφυγες οι οποίοι επιχειρούσαν τον διάπλου από τις τουρκικές ακτές στην Μικρά Ασία προς τα ελληνικά νησιά έχασαν την ζωή τους στη θάλασσα ή ακόμη αγνοείται η τύχη τους, ανάμεσα τους και μικρά παιδία και βρέφη.
Ο Πρωθυπουργός της Ελλάδας, Κυριάκος Μητσοτάκης, έθεσε ψηλά στην ατζέντα της νέας κυβερνητικής πολιτικής το θέμα.
Κάλεσε την Ευρωπαϊκή Ενωση να επιδείξει περισσότερη αλληλεγγύη προς την Ελλάδα και τα άλλα κράτη που αγωνίζονται να αντιμετωπίσουν όλο και περισσότερους πρόσφυγες και μετανάστες, αναδεικνύοντας ιδιαίτερα την ανάγκη δημιουργίας ενός κοινού ευρωπαϊκού συστήματος για το άσυλο.
Στον αντίποδα, η Τουρκία, παραβιάζοντας ωμά τις υποχρεώσεις της, οι οποίες πηγάζουν από τη συμφωνία επανεισδοχής που υπέγραψε με την Ευρωπαϊκή Ενωση, συνέχισε να χρησιμοποιεί το ανθρωπιστικό ζήτημα ως εργαλείο εξυπηρέτησης των συμφερόντων της, μετατρέποντας το παράλληλα και σε ένα ακόμη θέμα έντασης στις ελληνοτουρκικές σχέσεις.
Μάλιστα επανειλημμένως στη δημόσια ρητορική τους, Τούρκοι αξιωματούχοι, προεξάρχοντος του Προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, χρησιμοποιήσαν το ζήτημα ως μοχλό πίεσης προς Αθήνα και Βρυξέλλες, απειλώντας με άνοιγμα των συνόρων, και προφανώς επιδιώκοντας να εξασφαλίσουν περισσότερα οφέλη, οικονομικά και όχι μόνο, αλλά και συνδέοντας, έμμεσα, το προσφυγικό με τις αξιώσεις της Τουρκίας στο Αιγαίο και στην αποκλειστική οικονομική ζώνη της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Από πλευράς της η Ευρωπαϊκή Ενωση ανακοίνωσε ότι έχει ήδη παράσχει βοήθεια ύψους 5,6 δισεκατομμυρίων ευρώ στην Τουρκία, για την υποστήριξη των προσφύγων, από έξι δισεκατομμύρια συνολικά που προβλέπει η Συμφωνία Βρυξελλών - Αγκυρας, χωρίς η τελευταία να έχει ανταποκριθεί επαρκώς, στους όρους.
