Ήταν η ώρα 6 το πρωί της 3ης Αυγούστου του 1977 όταν το Ραδιοφωνικό Ίδρυμα Κύπρου διέκοψε τη κανονική ροή του προγράμματος, για να μεταδώσει μια έκτακτη είδηση. Μια έκτακτη είδηση που ταρακούνησε το παγκύπριο αφού μετέδωσε πως «ο λαός πενθεί από σήμερα την αυγή τον θάνατο του Αρχιεπισκόπου Μακαρίου.
Τότε ήταν που σταμάτησε να «κτυπά η καρδιά της Κύπρου». Ο πρώτος Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας έφυγε στις 5.15 το πρωί της 3ης Αυγούστου του 1977 από καρδιακό έμφραγμα. Η είδηση του χαμού του μεταδόθηκε αστραπιαία σε όλη την Κύπρο.
Μάλιστα, οι εφημερίδες της εποχής ανάφεραν πως ο Αρχ. Μακάριος υπέστη τρεις καρδιακές προσβολές μέσα σε έξι μόλις ώρες.
Η ζωή του
Ο Αρχιεπίσκοπος Μακάριος γεννήθηκε στις 13 Αυγούστου του 1913 στο χωριό Παναγιά της Επαρχίας Πάφου. Σε ηλικία μόλις 13 ετών εισήλθε ως δόκιμος στη Ιερά Μονή της Παναγίας του Κύκκκου.
Στη συνέχεια φοίτησε στο Παγκύπριο Γυμνάσιο και μετέπειτα στη Θεολογική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών όπου και αποφοίτησε το 1942.
Ακολούθως παρακολούθησε μαθήματα στο Πανεπιστήμιο της Βοστώνης και επέστρεψε στην Κύπρο το 1948 όπου εξελέγη Μητροπολίτης Κιτίου.
Το 1950 διαδέχθηκε τον εκλιπόντα Αρχιεπίσκοπο Μακάριο Β΄ και εξελέγη Αρχιεπίσκοπος Νέας Ιουστινιανής και πάσης Κύπρου.
Από το 1955 μέχρι το 1959 συνέβαλε στον απελευθερωτικό αγώνα της ΕΟΚΑ και εξορίστηκε από τους Βρετανούς αρχικά στις Σεϋχέλλες.
Κατά την διάρκεια του αγώνα, ο Μακάριος απέρριψε τόσο το σχέδιο Χάρντινγκ όσο και το σχέδιο Ράντκλιφ καθώς δεν υπήρχε σαφής οδικός χάρτης για αυτοδιάθεση. Τελικά μετά από αρκετές αμφιταλαντεύσεις και προ της απειλής του Σχεδίου Μακμίλλαν που προέβλεπε διχοτόμηση της Κύπρου, αναγκάστηκε να προσυπογράψει τη λύση της εγγυημένης ανεξαρτησίας με τις συμφωνία Ζυρίχης-Λονδίνου και επέστρεψε θριαμβευτικά στη Κύπρο.
Μετά την υπογραφή των συμφωνιών, στις 16 Αυγούστου του 1960, έγιναν οι πρώτες εκλογές στην Κύπρο. Υποψήφιοι ήταν ο Αρχιεπίσκοπος Μακάριος, και ο Ιωάννης Κληρίδης, πατέρας του μετέπειτα προέδρου Γλαύκου Κληρίδη. Ο Μακάριος κέρδισε τις εκλογές με ποσοστό 66,29%.
Τα κοινοβουλευτικά κόμματα θυμούνται…
Τα κοινοβουλευτικά κόμματα 42 χρόνια μετά τον θάνατο του πρώτου Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας ακόμα θυμούνται. Συγκεκριμένα, τα κοινοβουλευτικά κόμματα εξέδωσαν ανακοινώσεις για το χαμό του Αρχιεπισκόπου Μακαρίου.
ΕΔΕΚ: «Συμπληρώνονται σήμερα 42 χρόνια από την ημέρα θανάτου του Εθνάρχη Μακάριου, αυτής της χαρισματικής πολιτικής και ηγετικής φυσιογνωμίας που ξεχώρισε για την πολιτική οξυδέρκεια, τη γενναιότητα, το δέος και τον θαυμασμό που προκαλούσε σε όποιον τον γνώριζε, τόσο εντός όσο και εκτός Κύπρου.
Καλούμε την πολιτική ηγεσία να εισακούσει τη δραματική έκκληση του Αρχιεπισκόπου Μακαρίου, όπως αυτή ειπώθηκε κατά την τελευταία ιστορική του ομιλία στην πλατεία Ελευθερίας στις 20 Ιουλίου 1977:
«Ο διακοινοτικός διάλογος με τη μορφή που διεξήχθη διέδραμε ήδη τη χρησιμότητά του, η Τουρκία τον αξιοποιεί ως άλλοθι για να εδραιώσει τα επεκτατικά της σχέδια. Ως εκ τούτου όσοι ενδιαφέρονται για πραγματική λύση θα πρέπει να ασκήσουν πιέσεις προς την Τουρκία».
Γνωρίζοντας τις δυσκολίες επίτευξης του πιο πάνω, ο Μακάριος διακήρυξε ταυτόχρονα και την έναρξη ενός μακροχρόνιου αγώνα, η κατάληξη του οποίου πρέπει να είναι ο τερματισμός της κατοχής και της εξεύρεσης μίας λύσης δίκαιης, δημοκρατικής και βιώσιμης, όπου όλοι οι κάτοικοί της Κυπριακής Δημοκρατίας θα απολαμβάνουν τα ίδια, πολιτικά και ανθρώπινα, δικαιώματα.
Η λαμπρή παρακαταθήκη που μας άφησε ο Εθνάρχης Μακάριος μας επιφορτίζει με το μεγάλο καθήκον να προστατεύσουμε την Κυπριακή Δημοκρατία. Το καλύτερο μνημόσυνο προς τον Εθνάρχη Μακάριο είναι η συνέχιση του αγώνα που θα οδηγήσει στην αληθινή απελευθέρωση της πατρίδας μας από τα στρατεύματα κατοχής, την επιστροφή όλων των εκτοπισμένων στην πατρώα γη και τη διατήρηση και ενδυνάμωση της Κυπριακής Δημοκρατίας στην ολότητά της.»
ΔΗΚΟ: «Τιμούμε τη μνήμη του Εθνάρχη Μακαρίου, με την υπόσχεση ότι θα συνεχίσουμε τον αγώνα του.
Η απόδοση τιμών στη μνήμη του μεγάλου ηγέτη, του πολιτικού αρχηγού του απελευθερωτικού αγώνα της ΕΟΚΑ και πρώτου Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας, Αρχιεπισκόπου Μακαρίου, θα είναι πρέπουσα μόνο αν περιλαμβάνει την ειλικρινή υπόσχεση για συνέχιση του αγώνα του Μακαρίου.
Γιατί, η ζωή του Μακαρίου, μέχρι και τις τελευταίες στιγμές του, ήταν ένας συνεχής αγώνας για δικαίωση του Ελληνισμού της Κύπρου.
Ένας ηγέτης παγκόσμιας ακτινοβολίας, που ενέπνεε το σεβασμό και το θαυμασμό σε όλη τη διεθνή κοινότητα, ο Μακάριος ηγήθηκε της πολύχρονης προσπάθειας να απελευθερωθεί και να ζήσει με ειρήνη και ασφάλεια αυτή η μικρή γωνιά της γης.
Οι Έλληνες της Κύπρου και γενικότερα ο Ελληνισμός λάτρεψαν και στήριξαν τον Μακάριο, αλλά οι επίορκοι σε Κύπρο και Ελλάδα, τα όργανα αυτών που σχεδίασαν τη διχοτόμηση και την τουρκοποίηση της Κύπρου, τον ανέτρεψαν με το στρατιωτικό, προδοτικό πραξικόπημα, για να ανοίξει ο δρόμος της υλοποίησης των ανίερων σχεδίων τους.
Τιμούμε τη μνήμη του Εθνάρχη Μακαρίου, με πλήρη αντίληψη του χρέους που έχουμε, να μην λιποψυχίσουμε απέναντι στις δυσκολίες και το αδηφάγο τέρας, την Τουρκία.
Ενόψει των εξελίξεων στο κυπριακό, το Δημοκρατικό Κόμμα διακηρύσσει ότι η μόνη βιώσιμη λύση, είναι αυτή που θα διασφαλίζει:
• Τη συνέχιση της Κυπριακής Δημοκρατίας και του συνόλου των κυριαρχικών της δικαιωμάτων.
• Το σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, των βασικών ελευθεριών και του ευρωπαϊκού κεκτημένου.
• Την κατάργηση των επεμβατικών και εγγυητικών «δικαιωμάτων» της Τουρκίας.
Αυτή τη λύση θα αποδεχόταν ο Μακάριος, γι’ αυτή τη λύση παλεύουμε εμείς.»
Κίνημα Οικολόγων: «Συμπληρώνονται 42 χρόνια από τις 3 Αυγούστου του 1977, όταν ο λαός της Κύπρου θρηνούσε την απώλεια του εθνάρχη Μακαρίου. Τρία μόνο χρόνια από το δίδυμο έγκλημα του πραξικοπήματος και της τουρκικής εισβολής, η καρδιά του τον πρόδωσε. Ήταν ο ηγέτης που αναγνωριζόταν ανά το παγκόσμιο ως σύμβολο για τη διεκδίκηση της ελευθερίας της Κύπρου από εχθρούς και φίλους.
Η τελευταία περίοδος της ζωής του αναλώθηκε στην επούλωση των πληγών της τουρκικής εισβολής και στον αγώνα για την αποχώρηση του Αττίλα από το νησί. Επιδίωξε τον συμβιβασμό και κατέληξε στον «μακροχρόνιο αγώνα» -«υπαγόρευση ανάγκης και όχι επιλογή μας», όπως διακήρυττε στην τελευταία του ομιλία στις 20.7.1977, αφού η Τουρκία παρέμενε αδιάλλακτη. «Αλλά συμβιβασμός δεν σημαίνει βέβαια την εκ μέρους μας αποδοχή των τετελεσμένων γεγονότων» έλεγε στην ίδια ομιλία. «Ο αγώνας μας δεν στρέφεται κατά των Τουρκοκυπρίων» έλεγε. «Αντίδικος μας είναι η Τουρκία».
Αν χρωστούμε κάτι στη μνήμη του Μακάριου είναι ο αγώνας «μέχρι της φυγής του Τούρκου επιδρομέα» και της επικράτησης του δικαίου στην Κυπριακή πολιτεία. Ισονομία, ισοπολιτεία και ίσες ευκαιρίες για όλους του Κυπρίους, σε μία πραγματικά ανεξάρτητη χώρα, χωρίς ξένους στρατούς, αποτελούν την κληρονομιά του αγώνα που μας άφησε ο Μακάριος.
Η μνήμη Μακαρίου, είναι μνήμη αγώνα για την υπεράσπιση της Κυπριακής Δημοκρατίας, αποτίναξη της τουρκικής κατοχής και κατοχύρωσης όλων των ανθρωπίνων και πολιτικών δικαιωμάτων όλων των πολιτών.»
ΔΗΠΑ:Η Δημοκρατική Παράταξη σε ανακοίνωση για την επέτειο του θανάτου του Αρχιεπισκόπου Μακαρίου Γ’ αποτίει φόρο τιμής στον αείμνηστο Εθνάρχη Μακάριο, και καλεί να «ακολουθήσουμε με σθένος και αποφασιστικότητα, με επιμονή και εγκαρτέρηση τη δική του πορεία, την πορεία του αγώνα, της τιμής και του καθήκοντος».
«Ας παραμείνουμε απτόητοι στις επάλξεις του αγώνα του για ελευθερία, δημοκρατία και δικαιοσύνη στην Κύπρο, για διεκδίκηση και διασφάλιση των δικαίων και των δικαιωμάτων μας, για απελευθέρωση και επανένωση της πατρίδας, για πρόοδο και ευημερία για τον κυπριακό λαό, για αποκατάσταση της αξιοπιστίας του κράτους μας και των θεσμών του», συνεχίζει η ΔΗΠΑ.
Καλεί τέλος «να θυμηθούμε, επίσης το διαρκές κάλεσμα του για ενότητα, συλλογικότητα, συμπόρευση και συστράτευση, που αποτελούν βασική προϋπόθεση για την ευόδωση του αγώνα μας».
