«Με ανοικτή καρδιά» και την επιθυμία να βγει ένα θετικό αποτέλεσμα προσέρχεται στη συνάντηση της 9ης Αυγούστου δήλωσε στο κυπριακό πρακτορείο ειδήσεων ο κατοχικός ηγέτης Μουσταφά Ακιντζί, λέγοντας ότι η ατζέντα είναι ανοικτή και οι δύο ηγέτες μπορούν να θέσουν τα θέματα που θέλουν να συζητήσουν με στόχο να ξεκαθαρίσει η εικόνα. Ο Ακιντζί μίλησε και για την τριμερή με το ΓΓ του ΟΗΕ, την άτυπη πενταμερή αργότερα, και το πώς οι όροι αναφοράς της Τζειν Χολ Λουτ μπορούν να ολοκληρωθούν όπως επιθυμεί και ο ΓΓ.
Για το θέμα του φυσικού αερίου, ο κ. Ακιντζί είπε ότι δεν αποτελεί προϋπόθεση για να αρχίσει μια διαπραγματευτική διαδικασία, αλλά το πολιτικό κλίμα ως έχει σήμερα δεν βοηθά σε κάτι τέτοιο. Διέξοδο, πρόσθεσε, αποτελούσε η πρότασή του για κοινή επιτροπή που απορρίφθηκε από την ε/κ πλευρά, αλλά μπορεί να συζητήσει και άλλες επιλογές, όπως την ιδέα για μορατόριουμ που είχε υποβάλει ο Νίκος Ρολάνδης. Θα θέσει, είπε, το θέμα προς συζήτηση στις 9 Αυγούστου και ο Πρόεδρος Αναστασιάδης να θέσει όποιο θέμα θέλει, όπως αυτό των Βαρωσίων.
Οποιαδήποτε κίνηση αφορά την περίκλειστη πόλη της Αμμοχώστου, δήλωσε ο Τ/κ ηγέτης, δεν πρέπει να αποκλείει τα ΗΕ, δεν πρέπει να αντιβαίνει τις αποφάσεις του ΟΗΕ και το διεθνές δίκαιο, προσθέτοντας ότι θέλει να συζητήσει ΜΟΕ.
Συναντήσεις και συνομιλίεςΑναφερόμενος στις συνθήκες κάτω από τις οποίες θα πραγματοποιηθεί η συνάντηση των δύο ηγετών στις 9 Αυγούστου, ο Μουσταφά Ακιντζί είπε ότι εδώ και ένα χρόνο η προσπάθεια της κ. Λουτ για την ολοκλήρωση των όρων αναφοράς δεν έχει τελεσφορήσει, πλησιάζει η ΓΣ του ΟΗΕ, ο ΓΓ των ΗΕ μίλησε τηλεφωνικώς με τους δύο ηγέτες και υπάρχουν οι εξελίξεις στην ανατολική Μεσόγειο. «Τα μάτια όλων έχουν στραφεί προς αυτήν τη συνάντηση. Μας το επεσήμανε αυτό και ο κ. Γκουτέρες, αναφορά (στη σημασία της συνάντησης των ηγετών) έκανε και ο κ. Μητσοτάκης όταν ήρθε στη ‘νότια’ Κύπρο», κατά την έκφρασή του. Απασχολεί και την κοινή γνώμη στις δύο κοινότητες, πρόσθεσε, λέγοντας ότι όλοι βλέπουν πως η πορεία που έχουν πάρει τα πράγματα δεν είναι καλή και εάν δεν πετύχουμε θετικές εξελίξεις στο νησί, αυτό θα επηρεάσει το κλίμα και την ένταση γύρω μας, η οποία θα αυξηθεί.
Θα είναι μια συνάντηση με ανοικτή ατζέντα, είπε, και θα συζητήσουν θέματα που θα θέσουν και οι δύο ηγέτες, με τον ίδιο να θεωρεί ότι το θέμα του φυσικού αερίου πρέπει να συζητηθεί, όπως και νέα ΜΟΕ, όπως και «θέματα που θέλει να φέρει ο κ. Αναστασιάδης προς συζήτηση. Για παράδειγμα, έχουμε καταφέρει ΜΟΕ προς όφελος των πολιτών και στις δύο κοινότητες, όπως το άνοιγμα νέων σημείων διέλευσης, η διασύνδεση του ηλεκτρισμού, τώρα τα κινητά τηλέφωνα. Έχουμε φτάσει σε ένα σημείο που μπορούμε να προσθέσουμε και νέα ΜΟΕ, γιατί να μην το κάνουμε;»
Η μεγαλύτερη προσδοκία μου είναι να εξαλειφθεί η ένταση, να δημιουργηθεί ένα έδαφος για καλές εξελίξεις, δήλωσε ο Τ/κ ηγέτης, λέγοντας ότι γι’ αυτό, αυτή η συνάντηση «πρέπει να γίνει με ανοικτή καρδιά, αλλά με πολιτική αποφασιστικότητα και πολιτική βούληση». Ύστερα από δύο χρόνια, συνέχισε, να συζητήσουμε «με ανοικτή καρδιά» πώς βλέπουμε το μέλλον αυτού του τόπου, πού μπορούμε να βρούμε μια διέξοδο, πώς μπορούν οι απόψεις μας να προσεγγίσουν η μία την άλλη και σε ποιο πλαίσιο. «Εγώ θα ήθελα να ακούσω από τον κ. Αναστασιάδη, υπό το φως της αξιολόγησης που έκανε στο τέλος της προηγούμενης διαδικασίας, ποιο θεωρεί ότι μπορεί να είναι το σημείο που θα τα βρούμε. Και εγώ θέλω να του εξηγήσω τις σκέψεις μου. Να μοιραστούμε τις σκέψεις μας για το τι δηλαδή μπορεί να γίνει και τι όχι. Ευχή και προσδοκία μου είναι να πραγματοποιηθεί μια συνάντηση που θα μπορεί να στείλει θετικά μηνύματα στον κόσμο, στις κοινότητές μας. Αλλά εάν δεν συμβεί κάτι τέτοιο δεν θέλω να δώσω φρούδες ελπίδες».
«Κανείς δεν θέλει να πάμε ξανά σε μια επίσημη συνάντηση τύπου Κραν Μοντάνα και να έρθουμε αντιμέτωποι με μια κατάρρευση»
Ερωτηθείς εάν η τριμερής συνάντηση με το ΓΓ του ΟΗΕ θα εξαρτηθεί από το αποτέλεσμα της άτυπης συνάντησης των ηγετών, ο κ. Ακιντζί θέλησε όπως είπε, να ξεκαθαρίσει ότι στην τηλεφωνική του επικοινωνία με τον κ. Γκουτέρες, ο ΓΓ δεν πρότεινε την πραγματοποίηση τριμερούς στο πλαίσιο της ΓΣ του ΟΗΕ. "Θα συναντηθούμε χωριστά, αυτό είπαμε, αλλά μας είπε ότι μετά το τέλος της Γενικής Συνέλευσης, στη Νέα Υόρκη ή σε άλλη πόλη της Ευρώπης (πχ Γενεύη) θα μπορούσε να μας διαθέσει χρόνο για να συναντηθούμε οι τρεις μας". Υπήρξε ξανά στο παρελθόν τριμερής συνάντηση στο πλαίσιο γεύματος στη Νέα Υόρκη, υπενθύμισε ο κ. Ακιντζί. «Αλλά ο κ. Γκουτέρες είπε ακόμη ένα πράγμα, να διευθετήσουμε το ζήτημα των όρων αναφοράς. Μας είπε λοιπόν και ποια είναι η δική του προσδοκία».
Ερωτηθείς για την πενταμερή συνάντηση, ο Τ/κ ηγέτης είπε ότι και στη δική του επιστολή, αλλά και στην επιστολή του Προέδρου Αναστασιάδη προς τον ΓΓ του ΟΗΕ υπάρχει αναφορά σε πενταμερή, «μιλάμε για μια άτυπη πενταμερή συνάντηση», γιατί – πρόσθεσε - κανείς δεν θέλει να πάμε ξανά σε μια επίσημη συνάντηση τύπου Κραν Μοντάνα και να έρθουμε αντιμέτωποι με μια κατάρρευση, «τουλάχιστον εγώ δεν θέλω κάτι τέτοιο». Πρέπει όμως ακόμα και για μια άτυπη πενταμερή συνάντηση να υπάρξει μια καλή προετοιμασία, σημείωσε, και εκεί το πιο σημαντικό είναι να αποσαφηνιστεί εάν «όλες οι πλευρές θέλουν ή όχι το ίδιο πράγμα».
Σε αυτό το σημείο είμαι υποχρεωμένος να πω το εξής, ανέφερε ο κ. Ακιντζί, λέγοντας ότι ο Τούρκος Υπουργός Εξωτερικών ανοικτά είπε ότι ο κ. Αναστασιάδης στο Κραν Μοντάνα του είχε μιλήσει για δύο κράτη, μετά στη Νέα Υόρκη για συνομοσπονδία, ενώ στον ίδιο (τον Τ/κ ηγέτη) στις συναντήσεις τους μίλησε για χαλαρή ομοσπονδία, μετά για αποκεντρωμένη, για αλλαγή σε κοινοβουλευτικό σύστημα και αντί για εκ περιτροπής προεδρία, εκ περιτροπής πρωθυπουργία. «Γι’ αυτό σε μια άτυπη συνάντηση με όλες τις πλευρές, πρέπει να διασαφηνιστεί τι ακριβώς θέλουμε, ποιος είναι ο στόχος, υπάρχει όραμα και αυτά που λέμε έχουν βαρύτητα; Για παράδειγμα, στο θέμα της πολιτικής ισότητας, να μην μείνουμε μόνο στα λόγια, αλλά μπορούμε να γεμίσουμε το περιεχόμενο, καταλαβαίνοντας το ίδιο πράγμα; Πρέπει να συζητήσουμε αυτά τα θέματα από την άποψη ενός κοινού στόχου».
Ο κ. Ακιντζί είπε ότι μετά τη διμερή συνάντηση των ηγετών, θα ακολουθήσει πιθανότατα η τριμερής, μεταξύ αυτών των δυο συναντήσεων και σε ημερομηνία που δεν έχει καθορισθεί θα έρθει στην Κύπρο η Τζέιν Χολ Λουτ, διευκρινίζοντας ότι δεν έχει καθορισθεί ημερομηνία επίσκεψης, και μια πενταμερής «θα πρέπει να πραγματοποιηθεί όχι σε μια μακρινή ημερομηνία».
Ερωτηθείς εάν οι όροι αναφοράς πρέπει να διαμορφωθούν πριν από την τριμερή συνάντηση με το ΓΓ του ΟΗΕ, ο κ. Ακιντζί είπε ότι αυτή είναι η προσδοκία του κ. Γκουτέρες, αλλά δεν τίθεται θέμα να μην πραγματοποιηθεί η τριμερής εάν δεν υπάρξει κατάληξη στους όρους αναφοράς.
Σε ερώτηση εάν αυτό το θέμα (των όρων αναφοράς) θα μπορούσε να διευθετηθεί στη συνάντηση των ηγετών, ο Μουσταφά Ακιντζί απάντησε ότι κάτι τέτοιο διαφαίνεται δύσκολο, λαμβάνοντας υπόψη τις θέσεις των δύο πλευρών σήμερα. «Αλλά ας το συζητήσουμε να δούμε. Η δική μας θέση στο ζήτημα αυτό είναι ξεκάθαρη, θέλουμε οι συγκλίσεις του παρελθόντος να ισχύουν, το είπαμε ξεκάθαρα και στην κ. Λουτ. Να ισχύει το κοινό ανακοινωθέν της 11ης Φεβρουαρίου 2014, το πλαίσιο της 30ης Ιουνίου 2017 χωρίς αλλοιώσεις. Στην τελευταία απόφαση του ΣΑ του ΟΗΕ, ο ΓΓ και το ΣΑ έχουν ακόμη μια φορά υπογραμμίσει αυτά τα στοιχεία, γίνεται αναφορά πιο ξεκάθαρα και στην πολιτική ισότητα μέσω των παλαιότερων αποφάσεων (ψηφισμάτων του ΟΗΕ). Πρέπει ο κ. Αναστασιάδης να μιλήσει πιο ξεκάθαρα και με λεπτομέρεια γι’ αυτό το θέμα».
Κληθείς να σχολιάσει το γεγονός ότι στην επιστολή Αναστασιάδη προς το ΓΓ του ΟΗΕ υπάρχει αναφορά στην αποκεντρωμένη ομοσπονδία ενώ και ο ίδιος (ο κ. Ακιντζί) είχε δηλώσει στο παρελθόν πως θα μπορούσε να είναι μια επιλογή, εάν αυτό το μοντέλο λύσης θα μπορούσε να συζητηθεί σε μια νέα διαδικασία διαπραγματεύσεων, ο Τ/κ ηγέτης είπε στη συνένετευξή του ότι η τ/κ πλευρά κατέθετε προτάσεις στο παρελθόν προς αυτήν την κατεύθυνση, αλλά ήταν η ε/κ διαπραγματευτική ομάδα που κατέβαλλε προσπάθεια για συγκέντρωση περισσότερων εξουσιών στην κεντρική κυβέρνηση. Εάν τώρα υπάρχει μια νέα αντίληψη στην ε/κ πλευρά στο θέμα της αποκέντρωσης των εξουσιών, να καθίσουμε να δούμε ποιες θα δοθούν στις συνιστώσες πολιτείες, ανέφερε, λέγοντας ότι στην τελευταία συνάντηση με τον Ε/κ ηγέτη, είχαν συζητήσει το θέμα, αλλά δεν έχει δοθεί από την ε/κ πλευρά καμία λίστα (για τις αρμοδιότητες).
Ο κ. Ακιντζί επανέλαβε τη θέση του ότι το ζήτημα είναι, ακόμα και αν μείνουν λίγες εξουσίες στην κεντρική κυβέρνηση, πώς θα λαμβάνονται οι αποφάσεις. Εάν η μια πλευρά λέει ότι μπορεί να λαμβάνει αποφάσεις με τη δική της πλειοψηφία χωρίς να χρειάζεται την ψήφο της άλλης πλευράς, αυτό δεν είναι ομοσπονδία, είπε. «Είναι μια αντίληψη ενός ενιαίου κράτους. Εάν καμία αρμοδιότητα δεν θα μείνει στην κεντρική κυβέρνηση, όλες θα πάνε στις συνιστώσες πολιτείες, αυτό και πάλι δεν είναι ομοσπονδία, είναι δύο κράτη».
«Εάν εμείς δημιουργήσουμε μια διζωνική, δικοινοτική ομοσπονδιακή δομή, βασισμένη στην πολιτική ισότητα, όπως προνοούν οι αποφάσεις του ΣΑ του ΟΗΕ και οι προσπάθειες που έχουν γίνει μέχρι τώρα, σημαίνει ότι πρέπει να αποδεχθούμε τον διαμοιρασμό της εξουσίας και την αποτελεσματική συμμετοχή και των δύο πλευρών στη λήψη αποφάσεων. Η ουσία είναι εδώ».
Εάν, συνέχισε, ξαναδούμε τα σημεία που έχουμε συμφωνήσει προς όφελος των δύο πλευρών και πούμε ότι είναι για το καλό και των δύο πλευρών, τότε η αποκεντρωμένη ομοσπονδία μπορεί να συζητηθεί σε ένα επόμενο στάδιο.
«Στην πενταμερή θα ξεκαθαρίσει ποιος στηρίζει τι»Κληθείς να σχολιάσει ότι στην ε/κ κοινή γνώμη υπάρχει η εντύπωση ότι είναι ο μόνος που στηρίζει μια λύση ΔΔΟ επειδή στην τ/κ πλευρά και από την τουρκική κυβέρνηση ακούγονται διαφορετικές απόψεις και εάν αισθάνεται «μοναξιά» σε αυτό το θέμα, ο Μουσταφά Ακιντζί είπε ότι κανείς ηγέτης που αισθάνεται ότι είναι δίπλα στο λαό του, αισθάνεται μετά μοναξιά. Η δύναμη των ηγετών, ανέφερε, είναι ο λαός τους.
«Εγώ δεν αισθάνθηκα ποτέ μόνος γιατί ποτέ δεν αποκόπηκα από το λαό μου», είπε, προσθέτοντας ότι το Κυπριακό αφορά μια διαδικασία που εμπλέκει όλους, «κυβέρνηση», αντιπολίτευση, την κοινωνία των πολιτών, τις συντεχνίες και τις οργανώσεις και σίγουρα χρειάζεται ένας διάλογος με την Τουρκία, όπως και η ε/κ πλευρά πράττει με την Ελλάδα, όπως είδαμε πρόσφατα
Μια διαδικασία προς τη λύση χρειάζεται και τη διαβούλευση με την Τουρκία, αφού είναι αναγκαία η στήριξή της, όπως και της Ελλάδας. Άλλωστε, είπε, στην άτυπη πενταμερή συνάντηση θα ξεκαθαρίσει ποιος στηρίζει τι. «Θέλω όμως να υπογραμμίσω ότι οι Τούρκοι αρμόδιοι, λόγω και των μηνυμάτων που έρχονται από τους Ε/κ, είπαν ότι μπορούν να συζητηθούν και διαφορετικά μοντέλα. Αλλά δεν είπαν, τουλάχιστον το τελευταίο διάστημα, ότι στο τραπέζι δεν υπάρχει η ομοσπονδία. Λένε, να δούμε όλες τις επιλογές και όλες οι επιλογές να είναι στο τραπέζι».
«Ήρθε ο καιρός να υπάρξει ένα ξεκαθάρισμα»Για τον ίδιο, συνέχισε, το τι είναι επιλογή και τι μπορεί να γίνει, είναι ξεκάθαρο και πλέον «ήρθε ο καιρός να υπάρξει ένα ξεκαθάρισμα. Αυτό θα προσπαθήσουμε να κάνουμε εμείς ως ηγέτες, πρέπει να το κάνουμε. Και μετά, στην τριμερή και τελικά στην πενταμερή, πρέπει να δούμε εάν υπάρχει ενότητα ή όχι, πριν συζητήσουμε τις λεπτομέρειες». Μπορεί να υπάρχουν διαφορετικές απόψεις και εντός της τ/κ πλευράς, αλλά εγώ μέχρι σήμερα λέω ότι μπορεί για κάθε θέμα να μην σκεφτόμαστε όλοι το ίδιο, το σημαντικό όμως είναι να υπάρχει ενότητα όσον αφορά το στόχο, πρόσθεσε.
Ερωτηθείς πώς είναι οι σχέσεις του με τον Ε/κ ηγέτη και αν υπάρχει θέμα εμπιστοσύνης μεταξύ τους, ο κ. Ακιντζί είπε ότι σε προσωπικό επίπεδο δεν έχουν κανένα πρόβλημα. «Είναι ένας ηγέτης που εκλέχθηκε δύο φορές από το λαό του». Υπάρχει διαφορά στην πολιτική μας, στις απόψεις μας, είπε, προσθέτοντας ότι δεν πρέπει κανείς να ξεχνά ότι οι δύο τους, δύο χρόνια, το 2015 και το 2016, διένυσαν μια μεγάλη απόσταση, πρόσθεσαν νέες συγκλίσεις. Εγώ προτιμώ αντί να στέκομαι σε αυτά που μας απομακρύνουν, να μένω σε αυτά που μας φέρνουν πιο κοντά, είπε, λέγοντας ότι θέλει να στείλει μήνυμα στην ε/κ κοινότητα, ότι αυτή η πορεία δεν ωφελεί κανέναν, ούτε τους Τ/κ, ούτε τους Ε/κ.
«Γι’ αυτό, πιστεύω ότι η επόμενη περίοδος πρέπει να αξιολογηθεί πολύ καλά, αυτό αισθάνομαι ότι είναι το καθήκον μου και έχοντας αυτό ως συναίσθηση μιλώ. Μπορεί να είχαμε αποτελέσματα στο παρελθόν μη επιθυμητά, αλλά δεν είναι αυτή η μοίρα μας, αρκεί μαζί με τον κ. Αναστασιάδη να μπορέσουμε να ενεργήσουμε με το ίδιο πνεύμα, την ίδια βούληση και την ίδια αποφασιστικότητα. Είναι αυτό εφικτό; Ναι, είναι. Μπορούμε να το κάνουμε και πρέπει να το κάνουμε».
