Το επίσημο μνημόσυνο των πεσόντων στη διάρκεια του πραξικοπήματος της 15ης Ιουλίου του 1974 τελέστηκε το πρωί από τον Ιερό Ναό Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης, προϊσταμένου του Αρχιεπισκόπου Χρυσοστόμου. Παρόντες ήταν ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Δημήτρης Χριστόφιας και ο Πρόεδρος της Βουλής, Γιαννάκης Ομήρου.
Παρόντες ήταν επίσης ο πρόεδρος του Δημοκρατικού Κόμματος, Μάριος Καρογιάν, ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κόμματος, Δημήτρης Συλλούρης, υπουργοί, βουλευτές άλλων κομμάτων και οι αρχηγοί των σωμάτων Ασφαλείας.
Επιμνημόσυνο λόγο εκφώνησε ο αντιστράτηγος εν αποστρατεία Χαράλαμπος Λόττας.
Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας χαρακτήρισε την 15η Ιουλίου ως ημέρα άντλησης διδαγμάτων, που υποβάλλει και επιβάλλει συνεχή επαγρύπνηση και συνεχή αγώνα για την υπεράσπιση των δημοκρατικών θεσμών. Έκανε παράλληλα λόγο για αναβίωση νοοτροπιών του 1974.
Ο πρέσβης της Ελλάδας στην Κύπρο Βασίλης Παπαϊωάννου αναφέρθηκε στο μήνυμα της σημερινής μαύρης επετείου για τον κυπριακό ελληνισμό.
Μετά το πέρας του μνημοσύνου ο Αρχιεπίσκοπος Χρυσόστομος τέλεσε τρισάγιο στους τάφους των πεσόντων.
Στεφάνια κατέθεσαν εκπρόσωποι όλων των κομμάτων των σωμάτων Ασφαλείας και συγγενείς των πεσόντων.
Η τελετή περατώθηκε με την τήρηση ενός λεπτού σιγής στη μνήμη των πεσόντων και ανάκρουση του Εθνικού Ύμνου
Μετά το επίσημο μνημόσυνο των πεσόντων στο Πραξικόπημα, ο Αρχιεπίσκοπος Χρυσόστομος τέλεσε και φέτος τρισάγιο στους τάφους των κληρωτών καταδρομέων, οι οποίοι έχασαν τη ζωή τους ενώ βρίσκονταν σε διατεταγμένη υπηρεσία. Κατήγγειλε, παράλληλα, όσους σπέρνουν τη διχόνοια ανάμεσα στο λαό. Δείτε σχετικά:
Ανήμερα της μαύρης επετείου του Πραξικοπήματος, η Ολομέλεια της Βουλής συνήλθε σε ειδική συνεδρίαση, και καταδίκασε το διπλό έγκλημα εναντίον της Κύπρου. Η επικαιρότητα, στη σκιά της οικονομικής κρίσης, μονοπώλησε τις ομιλίες των πολιτικών αρχηγών
Επιμνημόσυνο λόγο είπε ο αντιστράτηγος εν αποστρατεία Χαράλαμπος Λόττας.
Στη συνέχεια τελέστηκε τρισάγιο στους τάφους των πεσόντων και έγινε κατάθεση στεφάνων.
Η Ολομέλεια της Βουλής των Αντιπροσώπων θα συνέλθει εκτάκτως το μεσημέρι για καταδίκη του δίδυμου εγκλήματος, του προδοτικού πραξικοπήματος και της τουρκικής εισβολής, που ακολούθησε στις 20 Ιουλίου.
Κόμματα και οργανώσεις, με ανακοινώσεις τους, καταδικάζουν το προδοτικό πραξικόπημα επισημαίνοντας τα τραγικά αποτελέσματα που προκαλούν ο φανατισμός και η διχόνοια. Τονίζουν ότι η 15η αποτελεί «ημέρα εθνικού πένθους και περισυλλογής και αποτίουν φόρο τιμής στον Εθνάρχη Μακάριο, στους μάρτυρες της δημοκρατίας και στους μαχητές της αντίστασης που, χωρίς να λογαριάσουν τη ζωή τους, υπερασπίστηκαν τη Δημοκρατία και τη νομιμότητα».
Τα κόμματα και οι οργανώσεις υπενθυμίζουν ότι η κρισιμότητα της παρούσας περιόδου υπαγορεύει εθνική συνεννόηση, πολιτική συναντίληψη, ευρύτατη συναίνεση και συστράτευση.
Πρόεδρος Δημοκρατίας: Τιμή στους πεσόντες της 15ης Ιουλίου και καταδίκη φασιστικής νοοτροπίας
Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Δημήτρης Χριστόφιας δήλωσε ότι η 15η Ιουλίου είναι «μέρα απότισης τιμής στους ανθρώπους οι οποίοι όρθωσαν τα στήθια τους κατά της Χούντας και των καλάσνικοφ της ΕΟΚΑ Β».
Σε δηλώσεις μετά την επιμνημόσυνη δέηση και την κατάθεση στεφάνου στους τάφους των πεσόντων κατά το πραξικόπημα του 1974, στο Κοιμητήριο Κωνσταντίνου και Ελένης στην Λευκωσία, ο Πρόεδρος Χριστόφιας είπε ότι η 15η Ιουλίου «είναι μέρα άντλησης διδαγμάτων, είναι μέρα που υποβάλλει και επιβάλλει συνεχή επαγρύπνηση και συνεχή αγώνα για την υπεράσπιση των δημοκρατικών θεσμών».
Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας αναφέρθηκε σε αναβίωση επί των ημερών μας των νοοτροπιών του 1974 που οδήγησαν στο πραξικόπημα κατά της νόμιμης Κυβέρνησης του Αρχιεπισκόπου Μακαρίου και αργότερα στην τουρκική εισβολή.«Δυστυχώς νοοτροπίες όμοιες εκείνων του 1974 και προ του 1974 αναβιώνουν και το δυστυχώς το τονίζω έτσι με κεφαλαία», τόνισε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας.
Ερωτηθείς εάν εκτιμά ότι όντως αναβιώνουν φαινόμενα ίδια με αυτά που οδήγησαν την Κύπρο στην διαίρεση, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας είπε ότι «γύρω μας το κλίμα και εν πάση περιπτώσει και οι ενέργειες μιλούν από μόνες τους». «Δεν θέλω να ενδιατρίψω αυτή την ώρα. Θέλω να επικεντρωθώ στην ανάγκη φαινόμενα φασιστικής νοοτροπίας να αποκρουστούν και να απομονωθούν από τον ίδιο τον λαό», είπε καταλήγοντας ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας.
Ομιλία Προέδρου Βουλής σε ειδική συνεδρία του Σώματος
Ο Πρόεδρος της Βουλής Γιαννάκης Ομήρου χαρακτήρισε βαριά την ευθύνη και δυσβάστακτο το χρέος να απευθύνει κάποιος το λόγο στις 15 του Ιούλη.
«Ημέρα μαύρη και αποκρουστική, ημέρα εκδήλωσης του τουρκοφόρου πραξικοπήματος. Τριάντα οκτώ χρόνια από τη μεγάλη προδοσία και το φοβερό έγκλημα, με νωπές τις μνήμες και ανεπούλωτα τα τραύματα, καλούμαστε σε αυτή την ετήσια συνεδρία χρέους της Βουλής των Αντιπροσώπων να τιμήσουμε τους υπέροχους αγωνιστές της αντίστασης που έδωσαν τη ζωή τους για την ελευθερία και τη δημοκρατία και υπερασπίστηκαν το λαοπρόβλητο ηγέτη, τον Εθνάρχη Μακάριο. Να τιμήσουμε τους μάρτυρες-μαχητές που έδωσαν τη ζωή τους αγωνιζόμενοι εναντίον της τουρκικής εισβολής που υπήρξε η δεύτερη φάση του δίδυμου εγκλήματος του 1974» σημείωσε.
Συνεχίζοντας ο κ. Ομήρου είπε ότι «τιμούμε όσους έδωσαν το παρόν τους στον αντιστασιακό αγώνα για υπεράσπιση της δημοκρατίας, της νομιμότητας και του Προέδρου Μακαρίου, ενάντια στη χούντα και την ΕΟΚΑ Β΄ και κλίνουμε ευλαβικά το γόνυ στις θυσίες και τα μαρτύρια του λαού μας ευγνωμονώντας για πάντα τους ηρωικούς μας νεκρούς. Τιμούμε τους ηρωικούς μας εγκλωβισμένους, τους συγγενείς των αγνοουμένων μας και τον προσφυγικό μας κόσμο που για 38 ολόκληρα χρόνια σηκώνουν ένα αβάστακτο σταυρό μαρτυρίου».
Τριάντα οκτώ χρόνια από την προδοσία και το έγκλημα και οφείλουμε να συντηρούμε αλώβητη τη μνήμη, πρόσθεσε και διαβεβαίωσε ότι «με γνώση της ιστορικής αλήθειας και με επίγνωση του χρέους θα αγωνιστούμε για την άρση των συνεπειών της προδοσίας. Μιας προδοσίας που οργάνωσαν ξένα συνωμοτικά κέντρα και της οποίας τραγικό θύμα υπήρξε ο λαός μας».
Διαβεβαιώνουμε, πρόσθεσε, «τους μάρτυρες-ήρωες του διπλού εγκλήματος πως δεν θα αφήσουμε τις θυσίες τους να λεηλατηθούν και τις προσδοκίες ενός ολόκληρου λαού να αναιρεθούν. Γιατί το χρέος μας απέναντι στη θυσία των ηρωικών μας νεκρών είναι να συνεχίσουμε και σήμερα την αντίσταση, να συνεχίσουμε τον αγώνα».
Αναφερόμενος και στην διαδικασία των απευθείας διαπραγματεύσεων είπε ότι αυτή οδηγήθηκε σε τέλμα και αδιέξοδο «εξ αιτίας της τουρκικής στρεψοδικίας, κακοπιστίας και αδιαλλαξίας».
Αρχιεπίσκοπος: «Μαύρη» η επέτειος του πραξικοπήματος
Έκκληση για σεβασμό προς τους θεσμούς αλλά και το μήνυμα να μην δίδουν μαθήματα πατριωτισμού εκείνοι οι οποίοι «δεν τους πέφτει λόγος» απηύθυνε την Κυριακή ο Αρχιεπίσκοπος Κύπρου, Χρυσόστομος ο Β’, μετά που τέλεσε τρισάγιο και κατέθεσε στεφάνι στους τάφους όσων ήταν σε διατεταγμένη υπηρεσία την ημέρα του πραξικοπήματος της 15ης Ιουλίου του 1974 κατά της Κυβέρνησης Μακαρίου.
Ο Αρχιεπίσκοπος χαρακτήρισε την επέτειο του πραξικοπήματος «επέτειο μαύρη» για να προσθέσει πως «φαίνεται ότι αρκετοί, που νομίζουν ότι εκπροσωπούν τον λαό, δεν εννοούν να αφήσουν την διχόνοια και, ως μη όφειλε, μας κατηγορούσαν ότι ξεφεύγουμε από τα παραδεδομένα και ότι θα μνημονεύαμε όλους και εκείνους που προάσπισαν την Δημοκρατία και εκείνους που ήταν σε διατεταγμένη υπηρεσία και επετέθησαν εν πάση περιπτώσει εναντίον της Δημοκρατίας».
«Εμείς σεβόμεθα τον άνθρωπο και ως Εκκλησία είμαστε υποχρεωμένοι οσάκις μας καλούν να προσευχόμεθα για τις ψυχές αυτών που μας έχουν φύγει», είπε ο Αρχιεπίσκοπος Χρυσόστομος.
Σημείωσε ότι «ο Θεός είναι εκείνος που θα τους κατατάξει εκεί που πρέπει».
Αναφορικά με τις αντιδράσεις και στον Τύπο για την ενέργεια του και φέτος να τελέσει τρισάγιο και να καταθέσει στεφάνι στους τάφους των όσων ήταν σε διατεταγμένη από την Χούντα των Αθηνών αποστολή, ο Μακαριότατος, είπε ότι αυτές οι αντιδράσεις φανερώνουν ότι «ο λαός μας δεν παίρνει μηνύματα, δεν καταλαβαίνει την κρισιμότητα των στιγμών που ζει αυτός ο τόπος».
Όπως είπε ο Αρχιεπίσκοπος Χρυσόστομος, «έχουμε τουρκοποιήσει με τα λάθη μας ένα μέρος της πατρίδος μας και αν δεν προσγειωθούμε κι αν δεν μάθομε να σεβόμεθα τις αρχές νομίζω ότι δεν θα πάμε καλά».
