Τις ισορροπίες στην εύθραυστη και ασταθή Μέση Ανατολή αναταράσσει η απόφαση των Ηνωμένων Πολιτειών να αποσυρθούν από τη διεθνή συμφωνία του 2015 για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, προκαλώντας παγκόσμια ανησυχία.
«Αυτή ήταν μια φρικτή, μονόπλευρη συμφωνία που δεν θα έπρεπε ποτέ να γίνει. Δεν επέφερε την ειρήνη, ούτε και πρόκειται.» είπε ο Πρόεδρος των ΗΠΑ.
Υπογράφοντας το σχετικό διάταγμα, επανέφερε όλες τις κυρώσεις που είχαν αρθεί πριν απο την ιστορική συμφωνία, διαμηνύοντας ότι θα επιβληθούν πρόσθετες οικονομικές κυρώσεις στην Τεχεράνη αλλά και σε όσες χώρες την βοηθούν στο πυρηνικό της πρόγραμμα.
Παράνομη χαρακτήρισε την απόφαση Τραμπ ο Πρόεδρος του Ιράν, διατυπώνοντας τη βούλησή του η συμφωνία να συνεχίσει να υπάρχει ακόμη και χωρίς την Ουάσινγκτον. Αν όμως δεν γίνει εφικτό, ξεκαθάρισε ότι η χώρα του θα αρχίσει τον εμπλουτισμό ουρανίου σε βιομηχανικό επίπεδο.
«Θα παραμείνουμε στη συμφωνία παρά την αντίθεση των Ηνωμένων Πολιτειών και του σιωνιστικού καθεστώτος, παρά τις προσπάθειες σπίλωσης και τα ανάρμοστα λόγια απόψε από τον Ντόναλντ Τραμπ.» είπε.
Εμμανουέλ Μακρόν, Άνγκελα Μέρκελ και Τερέζα Μέι, σε κοινό ανακοινωθέν υπογράμμισαν ότι θα ενώσουν δυνάμεις για να συνεχίσει να υφίσταται η συμφωνία, κάτι με το οποίο συμφωνεί και η Ε.Ε. Ωστόσο ήδη τις επιφυλάξεις του για αυτό το ενδεχόμενο εξέφρασε δημόσια ο Ανώτατος ηγέτης του Ιράν, διαχωρίζοντας τη θέση του από τον μετριοπαθή Πρόεδρο Ροχανί.
«Τώρα μας λένε ότι μπορούμε να συνεχίσουμε την πυρηνική συμφωνία με αυτές τις 3 ευρωπαικές χώρες. Εγώ πάντως δεν εμπιστεύομαι καμία από τις 3 χώρες.» ανέφερε Ανώτατος πνευκατικός ηγέτης του Ιράν.
Η Μόσχα κάνει επίσης λόγο για παράνομη απόφαση που παραβιάζει το διεθνές δίκαιο και η Ρωσία ξεκαθαρίζει ότι θα διατηρήσουν τις εμπορικές τους σχέσεις με το Ιράν, χωρίς να υπολογίζουν την Ουάσινγκτον, ενώ μόνο η Σαουδική Αραβία και το Ισραήλ, χαιρετίζουν την εξέλιξη. Σφήνα στις εξελίξεις μπαίνει και ο Αραβικός Σύνδεσμος που κάλεσε σήμερα σε αναθεώρηση της συμφωνίας και απαιτεί να έχει λόγο μάλιστα σε ενδεχόμενη μελλοντική επαναδιαπραγμάτευσή της.
Οι εν λόγω εξελίξεις ενισχύουν και τη θέση πολλών αναλυτών που ισχυρίζονται ότι η θεαματική αποχώρηση Τραμπ από τη συμφωνία, κόντρα σε όλους και σε όλα, είναι ουσιαστικά ένας εκβιασμός προς την Τεχεράνη, ούτως ώστε να αποδεχθεί, μετά τις διπλωματικές και οικονομικές πιέσεις, την επαναδιαπραγμάτευση εκείνων των όρων της συμφωνίας που αξιολογούνται από όλους ως προβληματικοί.
Παράλληλα αποτελεί και μια εξέλιξη που αφήνει ικανοποιημένο το Τελ Αβίβ και το Ριάντ, που έβλεπαν με ανησυχία το τελευταίο διάστημα την αύξηση της επιρροής της Τεχεράνης στην περιοχή της Μέσης Ανατολής. Μάλιστα αμέσως μετά τις ανακοινώσεις Τραμπ ισραηλινά αεροσκάφη βομβάρδισαν σύμφωνα με τη συριακή κυβέρνηση θέσεις ιρανικών συμφερόντων στη Δαμασκό.
Πάντως νέα δεδομένα δημιούργησε η απόφαση Τραμπ και στην αγορά πετρελαίου, που για πολλούς ήταν και ο στόχος, με τις τιμές να εκτοξεύονται στο υψηλότερο σημείο των τελευταίων τριάμιση ετών.
Μάλιστα η Σαουδική Αραβία έσπευσε να δηλώσει έτοιμη για αύξηση της παραγωγής πετρελαίου, προκειμένου να μην παρατηρηθούν ελλείψεις στην τροφοδοσία. Να σημειωθεί ότι από το 2015 κι έπειτα το Ιράν απέκτησε ρυθμιστικό ρόλο στην αγορά πετρελαίου.
