Ο Πρόεδρος του Συμβουλίου δήλωσε ότι το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ενημερώθηκε και συμμερίζεται την ανησυχία του Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκου Αναστασιάδη για την παρενόχληση της Τουρκίας στους εγκλωβισμένους Ελληνοκύπριους και Μαρωνίτες.
Ο Πρόεδρος Τουσκ είχε προηγουμένως μεταφέρει τη συναίνεση των 28 της ΕΕ για το γεγονός ότι η Τουρκία οφείλει να σεβαστεί στις σχέσεις της με την ΕΕ, όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ, περιλαμβανομένης και της Κύπρου και της τελωνειακής Ένωσης.
Ο κ.Τουσκ ενημέρωσε εξάλλου τον Τύπο πως στη βάση του χθεσινού δείπνου, το Συμβούλιο των 28 ζήτησε από την Κομισιόν να παρουσιάσει προτάσεις για την περικοπή και τον επαναπροσδιορισμό των κοινοτικών προενταξιακών κονδυλίων προς την Τουρκία.
Δήλωσε επίσης ότι θα επιθυμούσε καλύτερες σχέσεις με την Τουρκία, αλλά η ίδια το κάνει πολύ δύσκολο. Σημείωσε δε πως ο σκεπτικισμός για την Τουρκία χθες ήταν πάρα πολύ έντονος.
Υποδείξεις προς την Τουρκία
Χθες η ΚΔ πέτυχε να συμπεριλάβει στο κείμενο των συμπεραμάτων Κορυφής, την υπόδειξη προς την Τουρκία, να εφαρμόζει τη συμφωνία επανεισδοχής με την ΕΕ, χωρίς διακρίσεις, έναντι όλων των Κρατών Μελών.
Συγκεκριμένα, μετά από παρέμβαση του Προέδρου της Δημοκρατίας Νίκου Αναστασιάδη, κατά τη διάρκεια της συζήτησης των Συμπερασμάτων της Συνόδου για τη Μετανάστευση, οι 28 συμπεριέλαβαν στο αρχικό κείμενο φράση που υποδεικνύει στην Άγκυρα "να εφαρμόζει πλήρως και χωρίς διακρίσεις τη συμφωνία επανεισδοχής ΕΕ-Τουρκίας, έναντι όλων των Κρατών Μελών".
Αξίζει να σημειωθεί ότι η Σύνοδος δεν θα εκδώσει συμπεράσματα για την ενταξιακή πορεία της Τουρκίας, όμως έγινε για αυτό το θέμα συζήτηση στο δείπνο.
Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας ενημέρωσε τους ομολόγους του κατά τη διάρκεια του δείπνου για τη στάση της Τουρκίας στη διάσκεψη του Κραν Μοντάνα, αλλά και για τις πρόσφατες ενέργειες σε σχέση με την επιβολή δασμών στους εγκλωβισμένους Ελληνοκυπρίους στα κατεχόμενα. Την συγκεκριμένη ενέργεια καταδίκασε ήδη με ανακοίνωσή του το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα, το οποίο ο Πρόεδρος ενημέρωσε νωρίτερα χθες.
Ο Προέδρος του ΕΛΚ Ζόζεφ Ντόουλ, ενημερώθηκε και αυτός από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας και του ευχήθηκε δημόσια καλή επιτυχία στις εκλογές. Ο Νίκος Αναστασιάδης ενημέρωσε για τα ίδια θέματα κατ` ιδίαν και τον Πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, Αντόνιο Ταγιάνι, ο οποίος θα επισκεφθεί την Κύπρο στις 8 Δεκεμβρίου.
H oυσία της συζήτησης για την Τουρκία στο δείπνο των ηγετών και τα 3 ερωτήματα του Γιούνκερ
Το Δείπνο των ηγετών ολοκληρώθηκε στις 12:20 (τοπική ώρα Βρυξελλών), ξημερώματα Παρασκευής, έχοντας περιλάβει τις συζητήσεις για την Τουρκία, τη Βόρεια Κορέα και την πυρηνική συμφωνία με το Ιράν (που ολοκληρώθηκαν στις 11:50), αλλά και την ομιλία της Τερέζα Μέι για το Brexit. Είχε αρχίσει στις 20:40 (τοπική ώρα), μετά τις πρώτες δηλώσεις Τουσκ και Γιούνκερ για τα συμπεράσματα της πρώτης συνεδρίας εργασιών. Αύριο ακολουθεί η δεύτερη συνεδρία και η ειδική Σύνοδος του άρθρου 50, χωρίς την παρουσία της Τερέζα Μέι.
H Α.Μέρκελ, Καγκελάριος της Γερμανίας, εκτίμησε μιλώντας στον Τύπο μετά το δείπνο, πως υπήρχε "συναίνεση να παγώσουν τα προενταξιακά κονδύλια", χωρίς όμως να ληφθεί απόφαση.
Σε ό,τι αφορά την Τουρκία, δεν προέκυψαν συμπεράσματα ή άλλα γραπτά κείμενα. Οι μόνες δύο αναφορές στην Τουρκία σε όλα τα συμπεράσματα είναι η φράση που περιελήφθη μετά την παρέμβαση του Προέδρου της Δημοκρατίας Νίκου Αναστασιάδη στο σημείο 2 της παραγράφου 3 για το προσφυγικό (full and non-discriminatory implementation of the EU-Turkey Readmission Agreement with all Member States; ) και η ένδειξη ότι έγινε συζήτηση στην παράγραφο 17 από το κομμάτι "εξωτερικές σχέσεις" (The European Council held a debate on relations with Turkey).
Ενδέχεται όμως, αν ερωτηθεί, να τοποθετηθεί επί του θέματος στην διάσκεψη Τύπου της Παρασκευής ο Πρόεδρος του Συμβουλίου Τουσκ. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι προέκυψε και οποιαδήποτε απόφαση.
Το να γίνει αυτή η συζήτηση ήταν το πάγιο αίτημα πολλών εθνικών κυβερνήσεων και πολλών ηγετών που τους προηγούμενους μήνες ήρθαν αντιμέτωποι με εκλογικές αναμετρήσεις, είπε στο Κυπριακό Πρακτορειο Ειδήσεων διπλωματική πηγή:"Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι τη συζήτηση ενέγραψε στην ατζέντα η Άγκελα Μέρκελ. Μέχρι στιγμής όμως, όποιος μιλούσε για την Τουρκία μιλούσε σε εθνικό ακροατήριο. Η πρώτη φορά που η συζήτηση αυτή έγινε στο επίπεδο των ηγετών, γύρω από ένα τραπέζι είναι σε αυτή τη Σύνοδο σε αυτό το δείπνο".
"Και το κυριότερο είναι πως τη συζήτηση θα καθοδηγήσει ΄μια παλιά αλεπού της πολιτικής΄, ο Ζαν Κλώντ Γιούνκερ", σημείωσε χαρακτηριστικά.
Η οργάνωση της συζήτησης περιλάμβανε ουσιαστικά 3 ερωτήματα για τους ηγέτες:
- τι θα γίνει με τα ποσά (τα χρήματα της προενταξιακής βοήθειας και του μεταναστευτικού)
- τι θα γίνει με τα κεφάλαια (δηλαδή τις θεματικές διαπραγματεύσεις για την ένταξη) και
- τι θα γίνει με την συνεργασία για το μεταναστευτικό και την τρομοκρατία.
"Το τρίτο το θέλει πιο πολύ η ΕΕ και τα δύο πρώτα τα θέλει πιο πολύ ο Ερντογάν. Κάπως έτσι θα δοθούν και οι απαντήσεις", είπε η διπλωματική πηγή.
Σε σχέση με τα κεφάλαια είναι γνωστό ότι όλα θα παραμείνουν ως έχουν: δεν ανοίγει κανένα παγωμένο κεφάλαιο, αν δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις. Το ίδιο ισχύει και για τη visa και την αναβάθμιση της τελωνειακής ένωσης.Σε σχέση με τα λεφτά, είναι πιθανό κεφάλαια της προενταξιακής βοήθειας να πάνε στο προσφυγικό ή στην κοινωνία των πολιτών, αυτή η απόφαση όμως δεν έχει ληφθεί ακόμα.
Η διπλωματική πηγή υποστήριξε ότι η Κομισιόν δεν θα ελάμβανε εντολή από τους ηγέτες να κάνει οποιαδήποτε κίνηση και διευκρίνισε ότι ο Πρόεδρος Γιούνκερ άφησε τους ηγέτες να δουν τις συνέπειες των σκέψεων που είχαν εκφραστεί δημόσια. Κανείς δεν αμφισβητεί το πόσο προβληματική είναι η κατάσταση στην Τουρκία, όμως η κοινή πεποίθηση των 27 είναι πως και ελέω προσφυγικού, καλό είναι να αφήσουν την Άγκυρα να κάνει την πρώτη λάθος κίνηση.
“Φρένο” από τους Ευρωπαίους στην προενταξιακή βοήθεια προς την Τουρκία
Η κατάσταση στην Τουρκία σε ό,τι αφορά τα ανθρώπινα δικαιώματα είναι απαράδεκτη, τόνισε μιλώντας σε δημοσιογράφους η καγκελάριος της Γερμανίας Άγκελα Μέρκελ και πρόσθεσε ότι οι Eυρωπαίοι ηγέτες ζήτησαν από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να εξετάσει το ενδεχόμενο μείωσης ή διακοπής της προενταξιακής βοήθειας που χορηγείται στην Άγκυρα με «υπεύθυνο τρόπο».
Η Μέρκελ προέτρεψε τους εταίρους της την Πέμπτη να διακόψουν τη χορήγηση στην Τουρκία των κεφαλαίων που συνδέονται με την προσπάθειά της να ενταχθεί στην ΕΕ. Υπέρ της θέσης της Γερμανίδας καγκελαρίου τάχθηκαν το Βέλγιο και η Ολλανδία.
Όμως στις δηλώσεις της προς δημοσιογράφους μετά το δείπνο των ηγετών, στο οποίο συζητήθηκαν οι σχέσεις με την Τουρκία, η Μέρκελ τόνισε ότι θέλει να υπάρξει κοινή ευρωπαϊκή θέση όσον αφορά τις ενταξιακές διαπραγματεύσεις και πρόσθεσε πως ο διάλογος με την Άγκυρα θα πρέπει να συνεχιστεί.
Η Γερμανίδα καγκελάριος τόνισε ακόμη ότι δεν προβλέπει τη διεξαγωγή συνομιλιών με την Άγκυρα για την διεύρυνση της τελωνειακής ένωσης της Τουρκίας με την ΕΕ.
