Η συνθήκη, η οποία εκπονήθηκε μέσα σε μερικούς μήνες, υιοθετήθηκε τον Ιούλιο από 122 χώρες ενώ θα τεθεί σε ισχύ μόλις θα έχει επικυρωθεί από 50 χώρες.
Ο βραζιλιάνος πρόεδρος Μισέλ Τέμερ ήταν ο πρώτος που υπέγραψε το κείμενο αυτό και πρόκειται να ακολουθήσουν άλλες 50 χώρες.
Καμιά από τις εννέα πυρηνικές δυνάμεις -ΗΠΑ, Ρωσία, Κίνα, Ινδία, Πακιστάν, Ισραήλ, Γαλλία, Βρετανία, Βόρεια Κορέα - δεν σχεδιάζει να ενταχθεί στη συνθήκη αυτή. Οι χώρες του ΝΑΤΟ αποστασιοποιήθηκαν επίσης, καθώς και η Ιαπωνία, η μοναδική χώρα που έχει υποστεί, το 1945, επίθεση με ατομική βόμβα.
Οι ΗΠΑ, η Γαλλία και η Βρετανία, μόνιμα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, έχουν επανειλημμένα τους τελευταίους μήνες επικρίνει την πρωτοβουλία, επικαλούμενες την βορειοκορεατική κρίση ως παράδειγμα μιας κατάστασης στον τομέα της ασφάλειας που καθιστά απαραίτητο το πυρηνικό όπλο.
«Δεν υπάρχει τίποτε που να εύχομαι περισσότερο για την οικογένειά μου από έναν κόσμο χωρίς πυρηνικά όπλα, όμως οφείλουμε να είμαστε ρεαλιστές. Ποιος μπορεί να πιστέψει πως η Βόρεια Κορέα θα αποδεχόταν μια απαγόρευση των πυρηνικών όπλων;», είχε δηλώσει τον Μάρτιο η Αμερικανίδα πρεσβευτής στον ΟΗΕ Νίκι Χέιλι.
Ροχανί: Το Ιράν σέβεται τη συμφωνία για το πυρηνικό του πρόγραμμα
Το Ιράν σέβεται τη συμφωνία για το πυρηνικό του πρόγραμμα που υπέγραψε με τις μεγάλες δυνάμεις το 2015, αλλά θα αντιδράσει με "αποφασιστικότητα" σε οποιαδήποτε παραβίαση της συνθήκης αυτής, δήλωσε ο Ιρανός Πρόεδρος Χασάν Ροχανί, στην ομιλία του στη Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών.
"Δεν έχουμε εξαπατήσει κανέναν, δεν έχουμε υπάρξει ανέντιμοι" στην εφαρμογή της συμφωνίας, τόνισε ο Ροχανί, σημειώνοντας όμως ότι η Τεχεράνη "θα απαντήσει με αποφασιστικότητα" σε οποιαδήποτε παραβίαση της.
"Θα είναι κρίμα αν η συμφωνία διαλυθεί από νέους αλήτες στη διεθνή πολιτική", δήλωσε ο Ιρανός Πρόεδρος σε μια έμμεση αναφορά του στον Ντόναλντ Τραμπ.
"Η συνθήκη ανήκει στη διεθνή κοινότητα και όχι σε μία ή δύο χώρες", πρόσθεσε.
Αν ο Αμερικανός Πρόεδρος δεν επικυρώσει, στα μέσα Οκτωβρίου, ότι το Ιράν τηρεί τη συμφωνία, το Κογκρέσο των ΗΠΑ θα έχει στη διάθεσή του διάστημα 60 ημερών για να αποφασίσει αν θα επιβάλει εκ νέου τις κυρώσεις που είχαν αρθεί με βάση τη συμφωνία αυτή.
Δεν έχουν πρόθεση να ακυρώσουν τη συμφωνία του 2015
Η επικεφαλής της διπλωματίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης Φεντερίκα Μογκερίνι τόνισε ότι «όλα» τα συμβαλλόμενα μέρη της συμφωνίας του 2015 ανάμεσα στις μεγάλες δυνάμεις και το Ιράν για το πυρηνικό πρόγραμμα της Ισλαμικής Δημοκρατίας «τηρούν τους όρους της».
Η Μογκερίνι, σε δηλώσεις της από την έδρα των Ηνωμένων Εθνών μετά τη συνάντηση μεταξύ των μερών, τόνισε πως τα όποια εκκρεμή ζητήματα που δεν άπτονται της συμφωνίας πρέπει να επιλυθούν σε άλλα φόρα.
Η αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής πρόσθεσε ότι οι ΗΠΑ, η κυβέρνηση της οποίας το τελευταίο διάστημα αμφισβητεί όλο και πιο έντονα την αξία της συμφωνίας, παραδέχθηκαν ότι η Τεχεράνη συμμορφώνεται προς τους όρους της.
Η ίδια υπογράμμισε πως δεν επαφίεται σε μόνον ένα μέρος της συμφωνίας να επαληθεύει την τήρησή της. Αν ενσκήπτουν προβλήματα ως προς την εφαρμογή της, υπάρχει μηχανισμός για την αντιμετώπισή τους, υπενθύμισε. Η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας ανέφερε ακόμη πως δεν συζητήθηκε τι θα συμβεί εάν οι ΗΠΑ ανακοίνωναν πως αποχωρούν από τη συμφωνία.
Η Φεντερίκα Μογκερίνι επέμεινε πως δεν βλέπει καμιά «ανάγκη να υπάρξει επαναδιαπραγμάτευση μέρους της συμφωνίας».
Οι Ευρωπαίοι, συμπλήρωσε η ίδια, θα καταβάλλουν κάθε προσπάθεια για εγγυηθούν ότι η συμφωνία θα παραμείνει σε ισχύ.
Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Ρεξ Τίλερσον δήλωσε ότι είχε μια πρώτη, «χρήσιμη» και «συγκεκριμένη» συζήτηση με τον ιρανό ομόλογό του Μοχαμάντ Τζαβάντ Ζαρίφ, αλλά επανέλαβε ότι η Ουάσινγκτον έχει «μεγάλο πρόβλημα» με τη διεθνή συμφωνία για το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα.
O υπουργός Εξωτερικών της Γερμανίας Ζίγκμαρ Γκάμπριελ διαβεβαίωσε ότι οι μεγάλες δυνάμεις δεν έχουν πρόθεση να ακυρώσουν τη συμφωνία του 2015 για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν παρά τον αμφιλεγόμενο ρόλο της Τεχεράνης στη Μέση Ανατολή.
«Δεν ενδιαφερόμαστε να τροποποιήσουμε την συμφωνία με το Ιράν για το πυρηνικό του πρόγραμμα και ακόμη λιγότερο να την ακυρώσουμε—ούτε τώρα ούτε στο μέλλον», τόνισε ο Γκάμπριελ σε μια ανακοίνωση που δόθηκε στη δημοσιότητα από το γερμανικό υπουργείο Εξωτερικών στο Βερολίνο.
