Σπάνιο οπτικοακουστικό υλικό του 1917 εκτίθεται για πρώτη φορά στην Ελλάδα, στα πλαίσια της έκθεσης «Αθήνα 1917. Με το βλέμμα της Στρατιάς της Ανατολής», η οποία εγκαινιάζεται στις 14 Σεπτεμβρίου, στο Μουσείο Μπενάκη.
Πρόκειται για υλικό που τράβηξαν δύο Γάλλοι στρατιώτες – φωτογράφοι εκστρατευτικού σώματος 5000 Γάλλων της συμμαχικής «Στρατιάς της Ανατολής» στην Αθήνα, που στήριζε την επάνοδο του Ελευθέριου Βενιζέλου και την επίσημη είσοδο του συνόλου της Ελλάδας στον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο, στο πλευρό της Αντάτ.
Στην έκθεση, που διοργανώνει η Γαλλική Σχολή Αθηνών, η οποία θα ολοκληρωθεί στις 12 Νοεμβρίου και της οποία την επιστημονική επιμέλεια έχουν ο Τάσος Αναστασιάδης και η Λένα Κορμά, ενώ η σκηνογραφική επιμέλεια ανήκει στον Παύλο Θανόπουλο, θα εκτεθούν εικόνες της πόλης, σκηνές του δρόμου, η καθημερινότητα των ανθρώπων, αλλά και συνοικίες της ελληνικής πρωτεύουσας που εξαφανίστηκαν εξαιτίας των πολεοδομικών αλλαγών ή των αρχαιολογικών ανασκαφών.
Η «Στρατιά της Ανατολής» στρατοπέδευσε στη Θεσσαλονίκη το 1915 επιχειρώντας στα Βαλκάνια κατά τη διάρκεια του Μεγάλου Πολέμου, ενώ ερχόμενη στην Αθήνα το 1917 κατέγραψε την όξυνση του Εθνικού Διχασμού, μεταξύ φιλοκυβερνητικών και φιλοβενιζελικών, η οποία είχε κορυφωθεί το 1916 με τον ναυτικό αποκλεισμό που είχε επιβληθεί από τους Συμμάχους στην «Παλιά Ελλάδα», ώστε να αποχωρήσει ο Κωνσταντίνος με τα «Νοεμβριανά», την πρώτη ένοπλη σύγκρουση στο κέντρο της Αθήνας.
Η Αθήνα βρισκόταν τότε στο μεταίχμιο της κοινωνικής και πολιτικής αλλαγής, λίγο πριν από την πληθυσμιακή αλλαγή της με την έλευση των προσφύγων της Μικρασιατικής Καταστροφής.
Στις εικόνες φαίνονται κάρα, βοσκοί, αγελάδες στον Ναό του Ηφαίστου, πλανόδιοι πωλητές σταφυλιών, πωλητές στην Πανδρόσου, το Πάσχα του 1917, κομψές Αθηναίες και οι δρόμοι στα Αναφιώτικα.
Η ενότητα της προπαγάνδας
Στη δεύτερη ενότητα της έκθεσης παρουσιάζονται φωτογραφίες που τραβήχτηκαν για προπαγανδιστικούς λόγους. Το πολυβόλο των Γάλλων συμμάχων βρίσκεται πάνω στην Ακρόπολη, ενώ σκοπιές περιπολούν τον Ιερό Βράχο, ενώ αξιωματικοί επιθεωρούν. Γάλλος Στρατηγός ξεναγείται στην Ακρόπολη, στρατιωτικές σκηνές έχουν στηθεί στο Ιερό του Διονύσου, ενώ ένας φαντάρος μπαλώνει τη στολή του, καθισμένος πάνω στον αρχαίο βωμό.
Η Κλασσική Αθήνα, σύγχρονη πρωτεύουσα και ξεχασμένες όψεις
Οι Γάλλοι στρατιώτες – φωτογράφοι κατάφεραν να καταγράψουν τις τελευταίες στιγμές της Αθήνας πριν από την επέλαση του μπετόν και της πολυκατοικίας.
Ένα ποδήλατο ακουμπισμένο στον ναό της Απτέρου Νίκης διακρίνεται στην φωτογραφία πίσω από τους στρατιώτες. Μάλιστα στην έκθεση, υπάρχει το γράμμα ενός εκ των δύο φωτογράφων προς την υπηρεσία του, από την οποία ζητά να του αγοράσει ένα ποδήλατο για να γυρίζει την Αθήνα και να φωτογραφίζει. Πολύ "γενναιόδωρα" η υπηρεσία τού απαντά ότι έδωσε τα χρήματα να το αγοράσει κι έτσι βρέθηκε μ' ένα μεταχειρισμένο ποδήλατο για τη δουλειά του.
Οι 110 φωτογραφίες της έκθεσης και τα δύο κινηματογραφικά φιλμ, παρουσιάζονται στο πλαίσιο ενός πενταετούς ερευνητικού προγράμματος, για τους εορτασμούς της εκατονταετηρίδας του Α΄Παγκοσμίου Πολέμου. Το υλικό προέρχεται από δύο πηγές: την Établissement de Communication et de Production Audiovisuelle de la Défense, και την Médiathèque de l'Architecture et duPatrimoine.