Το ετήσιο εθνικό μνημόσυνο των ηρωικώς πεσόντων στις μάχες της Τηλλυρίας τον Αύγουστο του 1964, τελέστηκε σήμερα από τον Ιερό Ναό Αγίων Ραφαήλ, Νικολάου και Ειρήνης στον Παχύαμμο.
Μετά την έναρξη των ταραχών τον Δεκέμβριο του 1963, η Τουρκία άρχισε μία οργανωμένη προσπάθεια ενίσχυσης του προγεφυρώματος Κοκκίνων-Μανσούρας, το οποίο τέθηκε υπό τον απόλυτο έλεγχο του τουρκικού στρατού.
Ο κίνδυνος για επέκταση του θύλακα ήταν επικείμενος, οι προκλήσεις συνεχείς, και τέθηκε επιτακτικά θέμα ασφάλειας των Ελληνοκυπρίων κατοίκων Τηλλυρίας.
Η Εθνική Φρουρά και εθελοντές, προσπάθησαν να εξουδετερώσουν τον ισχυρό θύλακα. Ωστόσο, η τουρκική πολεμική αεροπορία επεμβαίνει, και βομβαρδίζει ανελέητα, με βόμβες ναπάλμ, ολόκληρη την περιοχή, από τον Ξερό μέχρι και τον Πύργο.
Παρά τη σθεναρή αντίσταση των κατοίκων και των εθνοφρουρών, περισσότεροι από 50 Ελληνοκύπριοι, ανάμεσα τους και άμαχοι έχασαν τη ζωή τους.
Το Συμβούλιο Ασφαλείας του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών διέταξε κατάπαυση του πυρός που έγινε κατορθωτή στις 10 Αυγούστου.
Ο Υπουργός Οικονομικών Χάρης Γεωργιάδης είπε: "Δεν ήταν λίγοι οι τιμώμενοι σήμερα ήρωες αλλά και όλοι όσοι πήραν μέρος στις επικές εκείνες μάχες. Αξιωματικοί και οπλίτες της νεοσύστατης τότε Εθνικής Φρουράς ήταν οι εθελοντές πολεμιστές, ήταν οι γιατροί και νοσοκόμοι, αλλά και ο ντόπιος πληθυσμός".
Στον επιμνημόσυνο λόγο ο Υπουργός Οικονομικών, Χάρης Γεωργιάδης, τόνισε ότι καλούμαστε να δώσουμε έναν ακόμα μεγάλο αγώνα για να διασφαλίσουμε την εθνική μας επιβίωση και για να αλλάξουμε τη χώρα μας και να τη μετατρέψουμε στη δυναμική και προοδευτική πατρίδα που μας αξίζει:
"Τούτη την ώρα, χρειάζεται να βρούμε τη βούληση και τη δύναμη που θα μας επιτρέψει να πορευθούμε με σύνεση, αποφασιστικότητα και εθνική ομοψυχία, ώστε να αντιμετωπίσουμε τις δυσκολίες και τις προκλήσεις που έχουμε ενώπιον μας".
Μετά το μνημόσυνο, οι δρομείς του Παγκύπριου Συνδέσμου Εφέδρων Καταδρομέων μετέφεραν φλόγα από το ύψωμα Λωρόβουνος, όπου είχαν διεξαχθεί οι μάχες της 31ης μοίρας καταδρομών, έως και το προαύλιο του Ναού.
Μετά την αφή της φλόγας ακολούθησε επιμνημόσυνη δέηση στο χώρο του μνημείου, ονομαστικό προσκλητήριο πεσόντων και έγινε κατάθεση στεφάνων.
