Ηρωική αλλά και εν πολλοίς άγνωστη, παραμένει, η θυσία του πληρώματος της ακταιωρού Φαέθων στις μάχες της Τυλληρίας.
Σαν σήμερα το 1964, τα δυο μικρά περιπολικά σκάφη Φαέθων και Αρίων, έλαβαν διαταγή να βομβαρδίσουν τις τουρκικές θέσεις στην περιοχή.
Το Φαέθων λόγω βλάβης ακινητοποιήθηκε στην περιοχή Ξερού, με αποτέλεσμα να αποτελέσει στόχο της τουρκικής αεροπορίας. Ακολούθησε πολύωρη άνιση μάχη, κατά τη διάρκεια της οποίας καταρρίφθηκε ένα εχθρικό αεροπλάνο, ενώ έξι Ελλαδίτες μέλη του πληρώματος και ένας Κύπριος εθελοντής έπεσαν μαχόμενοι.
Τα υπόλοιπα μέλη του πληρώματος εγκατέλειψαν το σκάφος και μεταφέρθηκαν βαρύτατα τραυματίες στο Νοσοκομείο της Πεντάγυιας. Εκεί, σύμφωνα με τα όσα δήλωσε στο ΑΝΤΕΝΑ ο 87χρονος σήμερα γιατρός Ανδρέας Δημητριάδης, που ήταν τότε διευθυντής της χειρουργικής του νοσοκομείου Πεντάγιας, οι 16 τραυματίες σώθηκαν χάρις στις υπεράνθρωπές προσπάθειες γιατρών και νοσηλευτών.
«ε διάστημα 8 ωρών από τις 5 το απόγευμα μέχρι τις πρωινές χειρουργούσαμε ακατάπαυστα και διασώσαμε τους αξιωματικούς της ακταιωρού. Παραλάβαμε 16 ανθρώπους ζωντανούς. είμαστε τυχεροί γιατί από την ώρα του τραύματος μέχρι το νοσοκομείο ήταν 10 λεπτά και δώσαμε το καλύτερο στους 16 τραυματίες,» ανέφερε ο χειρούργος ,Δρ. Ανδρέας Δημητριάδης.
Στο ίδιο νοσοκομείο νοσηλεύτηκε και ο τούρκος πιλότος, Κενζί Τοπέλ, το αεροσκάφος του οποίου καταρρίφθηκε από τα αντιαεροπορικά πυρά της ακταιωρού.
Ο τούρκος πιλότος παρά τις υπεράνθρωπες προσπάθειες του γιατρού Δημητριάδη, υπέκυψε στα τραύματα του λίγες μέρες μετά και σήμερα τιμάται ως ήρωας στην Τουρκία και τα κατεχόμενα.
Σύμφωνα με τον δόκτορα Ανδρέα Δημητριάδη, πρόκειται για μια από τις ηρωικότερες σελίδες της ιατρικής στην Κύπρο, χωρίς όμως ποτέ κανένας αρμόδιος να αναγνωρίσει την προσφορά του ιατρικού και νοσηλευτικού προσωπικού του νοσοκομείου της Πεντάγιας.
«Θέλω να εγείρω μεγαλοφώνως ότι δεν πήραμε ούτε από την Ελλάδα ένα ευχαριστώ μια εύφημη μνεία μετά τα όσα προσφέραμε.»
Πριν λίγες μέρες ολοκληρώθηκε στο Κοιμητήριο Κωνσταντίνου και Ελένης η εκταφή των οστών των έξι Ελλαδιτών του Φαέθων.
Τον Σεπτέμβριο αναμένεται να παραδοθούν τα οστά στους συγγενείς για να τα μεταφέρουν στην Ελλάδα.
Ο Κύπριος Εθελοντής Αντης Φιλήτας, τάφηκε στην γενέτειρα του Μόρφου.
