Η πρωθυπουργός της Βρετανίας Τερέζα Μέι υποσχέθηκε, σε ομιλία της στη Βουλή των Κοινοτήτων, ότι δεν πρόκειται να ζητηθεί "από κανέναν Ευρωπαίο πολίτη να εγκαταλείψει το Ηνωμένο Βασίλειο" μετά την έξοδο της χώρας από την Ευρωπαϊκή Ένωση.
"Θέλουμε να μείνετε" είπε η Μέι, απευθυνόμενη στους πολίτες των άλλων ευρωπαϊκών χωρών, παρουσιάζοντας το σχέδιό της με το οποίο θέλει να καθησυχάσει τους Ευρωπαίους μετανάστες για το μέλλον τους."Είμαστε ξεκάθαροι ότι θέλουμε να προστατεύσουμε και μάλιστα να ενισχύσουμε τα δικαιώματα των εργαζομένων μετά το Brexit", πρόσθεσε.
Οπως εξήγησε, η βρετανική κυβέρνηση είναι διατεθειμένη να χορηγήσει το δικαίωμα μόνιμης διαμονής στο Ηνωμένο Βασίλειο για τη μετα-Brexit εποχή στους περισσότερους από 3 εκατομμύρια Ευρωπαίους πολίτες που ζουν ήδη στη χώρα.Η χορήγηση του δικαιώματος αυτού θα γίνει μέσω της απόκτησης ενός νέου νομικού καθεστώτος για τους δικαιούχους, του καθεστώτος του «εγκατεστημένου» κατοίκου.
Σύμφωνα με τους όρους της βρετανικής πρότασης, η οποία προϋποθέτει αντίστοιχες εξασφαλίσεις για τους Βρετανούς κατοίκους των χωρών-μελών της ΕΕ, θα οριστεί αρχικά μία καταληκτική ημερομηνία πριν από την οποία θα πρέπει να έχουν εγκατασταθεί στη Βρετανία οι Ευρωπαίοι πολίτες για να έχουν εγγυημένα τα δικαιώματά τους.
Η ημερομηνία θα καθοριστεί κατόπιν συζήτησης με την ΕΕ και θα είναι μεταξύ της 29ης Μαρτίου 2017, όταν δηλαδή η κυβέρνηση ενεργοποίησε το Άρθρο 50 της Συνθήκης της Λισαβόνας και της ημέρας υλοποίησης του Brexit, δηλαδή θεωρητικά της 29ης Μαρτίου 2019.
Όσοι Ευρωπαίοι πολίτες θα έχουν κλείσει πέντε χρόνια διαμονής στη Βρετανία πριν από την καταληκτική ημερομηνία θα έχουν αυτόματα το δικαίωμα μόνιμης διαμονής. Θα απαιτηθεί ωστόσο μία αίτησή τους στην αρμόδια υπηρεσία, με την κυβέρνηση να υπόσχεται ότι η διαδικασία της αίτησης αυτής θα είναι πολύ πιο απλοποιημένη και ομαλή από την ισχύουσα διαδικασία απόκτησης άδειας μόνιμης παραμονής. Σημειώνεται ότι ακόμα και όσοι Ευρωπαίοι έχουν ήδη αποκτήσει άδεια μόνιμης παραμονής θα χρειαστεί να υποβάλουν αίτηση για υπαγωγή τους στο καθεστώς του «εγκατεστημένου» κατοίκου, που θα αποτελεί και προϋπόθεση για αίτηση απόκτησης βρετανικής υπηκοότητας.
Σε ό,τι αφορά τους φοιτητές η βρετανική κυβέρνηση επαναλαμβάνει τη δέσμευση πως όσοι Ευρωπαίοι επιλέξουν για σπουδές βρετανικά πανεπιστήμια πριν από την ημέρα του Brexit θα τους επιτραπεί να ολοκληρώσουν τον κύκλο σπουδών τους με τους όρους που ισχύουν σήμερα – ακόμα και αν οι σπουδές τους ολοκληρώνονται αφού η Βρετανία θα έχει βγει από την ΕΕ.
Οι φοιτητές αυτοί θα έχουν την ίδια αντιμετώπιση και όρους με τους Βρετανούς φοιτητές, π.χ. ως προς τη λήψη φοιτητικών δανείων – ακριβώς δηλαδή όπως ισχύει σήμερα για τους Ευρωπαίους φοιτητές.
