Στην αρχική του τοποθέτηση ο κ. Παπαδόπουλος είπε πως το βασικό πρόβλημα της πρότασης Αναστασιάδη στο θέμα της ασφάλειας είναι το γεγονός ότι η δική μας πλευρά δίνει τα πάντα από την πρώτη ημέρα, όμως πρέπει να εμπιστευτεί την Τουρκία σε βάθος χρόνου για να υλοποιήσει τις υποχρεώσεις της.
«Εμείς την πρώτη ημέρα, καταργούμε την Κυπριακή Δημοκρατία, καταργούμε τους θεσμούς της ΚΔ, αναβαθμίζουμε τον κατοχικό ηγέτη σε συμπρόεδρο, ο οποίος θα έχει βέτο σε όλες τις αποφάσεις, οι θεσμοί του κράτους είτε θα έχουν αριθμητική ισότητα είτε η τουρκική πλευρά θα έχει βέτο, δεν θα μπορούμε να πάρουμε καμία απόφαση χωρίς την έγκριση της Άγκυρας, όμως εμείς πρέπει να εμπιστευτούμε το καθεστώς Ερντογάν σε βάθος χρόνου να απομακρύνει εποίκους, να αποσύρει στρατεύματα, να επιστρέψει εδάφη. Υπάρχει οποιοσδήποτε Ε/κ που νιώθει ασφάλεια με αυτή τη διευθέτηση», διερωτήθηκε.
Ο κ. Παπαδόπουλος είπε πως η πρόταση των τριών κομμάτων αντιμετωπίζει αυτή τη βασική αδυναμία και ανησυχία των Ε/κ, καθώς αντιμετωπίζεται ο μεγάλος κίνδυνος της αναξιοπιστίας της Τουρκίας, και διασφαλίζονται τα εθνικά συμφέροντα και οι Ε/κ. «Δεν πρέπει να εφαρμοστεί η όποια συμφωνία εκτός εάν πρώτα η Τουρκία εκπληρώσει τις δικές της υποχρεώσεις και μια από τις πιο βασικές είναι η αποχώρηση των στρατευμάτων», είπε.
Αναλυτικά η πρόταση
Αναλύοντας την πρόταση των τριών κομμάτων, ο κ. Παπαδόπουλος είπε πως πρώτο της σημείο
είναι η πλήρης και μόνιμη κατάργηση οποιουδήποτε επεμβατικού ή εγγυητικού δικαιώματος τρίτης χώρας που θα αφορά είτε το σύνολο είτε τμήμα της Κυπριακής επικράτειας.
Δεύτερον, τα επεμβατικά και εγγυητικά δικαιώματα πρέπει να καταργηθούν πριν από την παραπομπή της όποιας Συμφωνίας Λύσης σε δημοψήφισμα, ενώ το ίδιο πρέπει να ισχύσει και με τη Συνθήκη Συμμαχίας του 1960
Το τρίτο σημείο, αφορά την πλήρη αποχώρηση του συνόλου των ξένων στρατιωτικών δυνάμεων από το νησί πριν από την έναρξη εφαρμογής της λύσης.
Τέταρτον, κατά την εφαρμογή της λύσης, στο έδαφος της Κυπριακής Δημοκρατίας πρέπει να βρίσκονται μόνο οι κοινές Κυπριακές Ένοπλες Δυνάμεις, οι οποίες θα συνεπικουρούνται στο έργο τους από μια κατά το μέγιστο ισάριθμη δύναμη επιτήρησης/επιβολής της Συμφωνίας υπό την αιγίδα του ΟΗΕ ή εναλλακτικά του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, χωρίς τη συμμετοχή στρατιωτικών δυνάμεων από τις τέως Εγγυήτριες Δυνάμεις.
Το πέμπτο σημείο αναφέρει ότι η εφαρμογή της Συμφωνίας σε ό,τι αφορά την πλήρη αποχώρηση των στρατευμάτων προϋποθέτει τη σύσταση Κοινής Στρατιωτικής Επιτροπής (ΚΣΕΠ) από την Ελλάδα, την Τουρκία και την Κυπριακή Δημοκρατία, της οποίας θα προεδρεύει ο ΟΑΣΕ (Οργανισμός για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη) και στην οποία θα συμμετάσχουν ανώτεροι αξιωματικοί από την UNFICYP, την EU Military Committee του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, την Τουρκία, την Ελλάδα και την Εθνική Φρουρά.
Έβδομο
, το χρονοδιάγραμμα αποχώρησης των ξένων στρατευμάτων και του οπλισμού τους όπως και η διαδικασία επαλήθευσης της αποχώρησης, θα πρέπει να έχουν συμφωνηθεί πριν τη διεξαγωγή του δημοψηφίσματος και να αποτελέσουν ειδικό παράρτημα της Συμφωνίας Λύσης και σε περίπτωση που αυτό δεν καταστεί δυνατόν, δεν θα διεξαχθεί το δημοψήφισμα.
Όγδοο, μετά την υπογραφή της συμφωνίας το έργο της ΚΣΕΠ θα είναι η παρακολούθηση, ο έλεγχος και η επαλήθευση της πλήρους αποχώρησης των ξένων στρατιωτικών δυνάμεων και του οπλισμού τους σύμφωνα με το καθορισμένο χρονοδιάγραμμα. Ένατο, το συμφωνημένο χρονοδιάγραμμα αποχώρησης πρέπει να προνοεί την έναρξη αποχώρησης των ξένων στρατευμάτων πριν από το δημοψήφισμα. Η δε διαδικασία αποχώρησης πρέπει να ολοκληρωθεί πριν από την ημέρα εφαρμογής της λύσης.
Δέκατο σημείο της πρότασης, όπως είπε ο κ. Παπαδόπουλος, στο Σχέδιο Λύσης θα πρέπει να καταγράφεται σαφώς ότι στο διάστημα που θα μεσολαβεί μεταξύ του δημοψηφίσματος και της εφαρμογής της λύσης, κατά το οποίο θα πρέπει να υλοποιηθεί η αποχώρηση των στρατευμάτων, θα εξακολουθήσει να βρίσκεται σε ισχύ το σημερινό καθεστώς και για αυτό στο πρώτο άρθρο της Συμφωνίας Λύσης πρέπει να καταγράφεται με σαφήνεια ότι η Κυπριακή Δημοκρατία θα συνεχίσει ως έχει.
Το εντέκατο σημείο της πρότασης
λέει πως το ψηφίσματα υποστήριξης για την εφαρμογή της Συμφωνίας Λύσης από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, το Ευρωκοινοβούλιο ή το Συμβούλιο Ασφαλείας του Ο.Η.Ε. μπορούν να λειτουργήσουν ενισχυτικά, δεν μπορούν όμως να υποκαταστήσουν ούτε τη Συμφωνία, ούτε τη συνέχιση της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Δωδέκατο, η εγγύηση για την εφαρμογή της Συμφωνίας πρέπει να βρίσκεται εντός της ίδιας της Συμφωνίας ως ειδικό παράρτημα που θα εγκριθεί στο δημοψήφισμα και αν μετά την παρέλευση εύλογα σύντομου χρονικού διαστήματος οι υποχρεώσεις της Τουρκίας δεν θα έχουν εκπληρωθεί κατά τρόπο που να ικανοποιεί την Κυπριακή Δημοκρατία, το Σχέδιο Λύσης δεν θα εφαρμοσθεί.
Αντιδράσεις κομμάτων
Επικίνδυνους και επιπόλαιους όρους περιέχουν οι δώδεκα προτάσεις για τις εγγυήσεις και την ασφάλεια που δημοσιοποίησαν τα τρία κόμματα του ενδιάμεσου χώρου, επισημαίνει ο Δημοκρατικός Συναγερμός. Ο Εκπρόσωπος Τύπου του κόμματος, Πρόδρομος Προδρόμου, χαρακτήρισε, συγκεκριμένα, επιπόλαιη και περίεργη ιδέα, την εμπλοκή στις διαπραγματεύσεις της Τουρκίας και την έγκριση της τουρκικής εθνοσυνέλευσης για τον ορισμό ΑΟΖ μεταξύ των δύο χωρών.
«Το να προσθέσουμε, αυτή τη στιγμή, καινούριους όρους στη διαπραγμάτευση, όσο κι αν ακούγεται καλό, πιθανότατα θα δημιουργήσει το εξής πρόβλημα: να είναι όροι που δεν μπορούμε να υποστηρίξουμε. Και σε αυτή την περίπτωση, το πρόβλημα δεν είναι μόνο ότι πιθανώς αποτυχία των διαπραγματεύσεων να καταλήξει σε απόδοση ευθυνών στη δική μας πλευρά,» ανέφερε ο Εκπρόσωπος Τύπου του ΔΗΣΥ , Πρόδρομός Προδρόμου.
Σχολιάζοντας τις προτάσεις, ο Εκπρόσωπος Τύπου του ΑΚΕΛ, είπε ότι ζητείται η εγκατάλειψη της πάγιας θέσης, όλων των Κυπριακών Κυβερνήσεων, για πλήρη αποστρατικοποίηση και χαρακτηρίζει αφελή την πρόταση για κατάργηση των επεμβατικών και εγγυητικών δικαιωμάτων πριν από τα δημοψηφίσματα.
«Επί της ουσίας, αν υιοθετηθούν οι θέσεις που προβάλλονται, το μόνο και σίγουρο αποτέλεσμα θα είναι η κατάρρευση της διαπραγματευτικής διαδικασίας και η επίρριψη της ευθύνης για την εξέλιξη στην ελληνοκυπριακή πλευρά. Την ίδια ώρα η Τουρκία θα αποενοχοποιηθεί και δεν θα πληρώνει κανένα κόστος για τις παρανομίες της στην Κύπρο.»
Καταλήγοντας, διερωτήθηκε κατά πόσο η πρόταση σκοπό έχει την υποβοήθηση του Προέδρου της Δημοκρατίας ενόψει των συνομιλιών στην Ελβετία, ή κατά πόσο εξυπηρετεί προεκλογικές σκοπιμότητες.
Φωτογραφίες Ανδρέα Μανώλη*
