Το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης, το Λαϊκό Ρεπουμπλικανικό Κόμμα (CHP), άρχισε χθες μια μάχη για την ακύρωση του δημοψηφίσματος που προβλέπει τη σημαντική ενίσχυση των εξουσιών του Τούρκου προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.
Παράλληλα ο Δικηγορικός Σύλλογος της Τουρκίας και διεθνείς παρατηρητές ανακοίνωσαν ότι παρατυπίες από την πλευρά των εκλογικών αρχών ενδέχεται να αλλοίωσαν το αποτέλεσμα.
Τί αλλάζει και πότε
Τέσσερα από τα 18 άρθρα του πακέτου των συνταγματικών αλλαγών που ψηφίστηκαν θα τεθούν αμέσως σε εφαρμογή, ενώ τα υπόλοιπα άρθρα θα τεθούν σε εφαρμογή το 2019, μετά τις εκλογές για ανάδειξη νέου προέδρου.
Τα άρθρα που θα εφαρμοστούν αμέσως μόλις δημοσιευτούν τα αποτελέσματα του δημοψηφίσματος στην επίσημη εφημερίδα της κυβερνήσεως και εφόσον δεν υποβληθούν ενστάσεις, είναι:
- -Η κατάργηση των στρατιωτικών δικαστηρίων. Τα σημερινά μέλη τους θα διοριστούν ως δικαστές ή εισαγγελείς ή ως νομικοί σύμβουλοι στο υπουργείο Άμυνας ή το Γενικό Επιτελείο Στρατού.
- -Η κατάργηση της Ανώτατης Επιτροπής Δικαστών και Εισαγγελέων (HSYK) και αντικατάστασής της από την Επιτροπή Δικαστών και Εισαγγελέων (ΗSK). Μέσα Σε 30 μέρες η Ανώτατη Επιτροπή Δικαστών και Εισαγγελέων (HSYK) θα επονομαστεί σε Επιτροπή Δικαστών και Εισαγγελέων (HSK) και τα μέλη της θα μειωθούν από 22 σε 13. Θα δοθεί τέλος στα καθήκοντα της επιτροπής και θα διοριστούν ξανά από την αρχή τα έντεκα μέλη της, πλην των υπουργού και υφυπουργού Δικαιοσύνης. Τα 4 από αυτά τα μέλη θα τα διορίσει ο πρόεδρος, τα 3 το Ανώτατο Δικαστήριο, το 1 το Συμβούλιο του Κράτους, και τα υπόλοιπα 3 η βουλή.
- -Η μείωση στην ηλικία των 18 του δικαιώματος εκλέγεσθαι, η οποία θα εφαρμοστεί στις πρώτες εκλογές.
- -Το δικαίωμα ο Τούρκος Πρόεδρος να μπορεί να γίνει μέλος του κυβερνώντος κόμματος ΑΚΡ αλλά και αρχηγός του κόμματος. Σήμερα αρχηγός είναι πρωθυπουργός.
Οι υπόλοιπες αλλαγές στο σύστημα διοίκησης θα γίνουν με τις πρώτες εκλογές στις 3 Νοεμβρίου του 2019. Οι εκλογές για την ανάδειξη του κοινοβουλίου και οι προεδρικές θα γίνονται κάθε πέντε χρόνια την ίδια μέρα, ενώ ο αριθμός των βουλευτών από 550 θα αυξηθεί στους 600.
Μέχρι τότε οι εξουσίες του προέδρου θα παραμείνουν οι ίδιες εκτός από το ότι θα μπορεί να είναι αρχηγός του κόμματος, ενώ η κυβέρνηση και ο πρωθυπουργός θα συνεχίσουν τα καθήκοντά τους.
Η θέση του πρωθυπουργού θα καταργηθεί. Ο ίδιος θα διορίζει το υπουργικό συμβούλιο και αντιπρόεδρο ή αντιπροέδρους. Ο Μπιναλί Γιλντιρίμ στις εκλογές του 2019 θα περάσει στην ιστορία ως ο τελευταίος πρωθυπουργός της Τουρκίας.
Η βουλή όμως μπορεί να λάβει απόφαση για πρόωρες εκλογές με τον όρο να γίνουν και προεδρικές εκλογές ταυτόχρονα. Σε μια τέτοια περίπτωση τότε το νέο σύστημα διοίκησης μπορεί να μπει σε εφαρμογή πριν το 2019. Το ΑΚΡ έχει τη δύναμη στη βουλή για να αποφασίσει κάτι τέτοιο, αλλά αν γίνουν πρόωρες εκλογές τότε σημαίνει ότι η θητεία του Ταγίπ Ερντογάν που θα τελείωνε το 2019 θα μειωθεί. Επομένως, ακόμη και εάν η πιθανότητα θεωρείται μικρή, εξαρτάται από τον Ερντογάν.
Πάντως κατά τη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας, και ο Ερντογάν και ο Γιλντιρίμ έδωσαν το μήνυμα ότι στην ατζέντα τους δεν υπάρχουν πρόωρες εκλογές. Ωστόσο στα πολιτικά παρασκήνια εξακολουθεί να γίνεται αναφορά σε πρόωρες εκλογές μέχρι το τέλος της χρονιάς.
Το θέμα που επίσης συζητείται είναι εάν ο Ταγίπ Ερντογάν θα επιδιώξει να γίνει αμέσως πρόεδρος του ΑΚΡ. Ο Ερντογάν μπορεί αν θέλει να γίνει αμέσως πρόεδρος του κόμματος, διαφορετικά θα γίνει στο συνέδριο του κόμματος το 2018, όπως είναι προγραμματισμένο, και θα αναλάβει τότε την προεδρία, αφού προηγουμένως γίνει μέλος του κόμματος και πάλι. Ο Μπιναλί Γιλντιρίμ μέχρι να γίνουν εκλογές για να εφαρμοστεί το νέο σύστημα θα συνεχίσει να είναι πρωθυπουργός και θα είναι πρόεδρος της κοινοβουλευτικής ομάδας του κόμματος επίσης.
Με “Turk- exit” απειλεί ο Ερντογάν
Όπως μεταδίδει η ανταποκρίτρια του ΑΝΤ1 στην Τουρκία, Μαρία Ζαχαράκη, ο Τούρκος Πρόεδρος είπε για την ΕΕ, ότι μετά το Brexit και η Τουρκία μπορεί να προσφύγει στον λαό και να λάβει την απόφασή του. «Ή τηρήστε τις υποσχέσεις σας προς την Τουρκία ή θα υποστείτε τις συνέπειες», ανέφερε. Μάλιστα επανέλαβε για δεύτερη φορά ότι μετά το δημοψήφισμα θα εγκρίνει τη θανατική ποινή αν περάσει από τη Βουλή, ή αν δεν περάσει με τις απαιτούμενες ψήφους τότε θα πάνε σε άλλο ένα δημοψήφισμα.
Πάντως επέκρινε και εκείνους που «με κατσαρόλες και τηγάνια γιορτάζουν την ήττα τους», όπως είπε χαρακτηριστικά. “Έχασαν οκτώ φορές και ακόμη χτυπούν κατσαρόλες και τηγάνια».
H τουρκική κυβέρνηση απέρριψε και την έκκληση που απηύθυνε η Ευρωπαϊκή Ένωση για την διεξαγωγή μιας έρευνας με αντικείμενο τις παρατυπίες που καταγράφηκαν στο δημοψήφισμα της 16ης Απριλίου, ζητώντας από τις Βρυξέλλες να σεβαστούν το αποτέλεσμα της κάλπης.
«Μια τέτοια αναπόδεικτη δήλωση εκ μέρους ενός εκπροσώπου τύπου δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή» δήλωσε κατά τη διάρκεια μιας συνέντευξης τύπου ο υπουργός Ευρωπαϊκών Υποθέσεων, Ομέρ Τσελίκ. Επιπλέον, προέτρεψε την ΕΕ να σεβαστεί «τις δημοκρατικές διαδικασίες». Η Ευρωπαϊκή Ένωση είχε καλέσει την Τουρκία να «ξεκινήσει μια διαφανή έρευνα» μετά την έκθεση της κοινής αποστολής των παρατηρητών της Οργάνωσης για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη (ΟΑΣΕ) και του Συμβουλίου της Ευρώπης, όπου επισημαίνεται ότι το δημοψήφισμα της Κυριακής διεξήχθη υπό άνισες συνθήκες και δεν πληροί τα δημοκρατικά κριτήρια.
