Ένας Σουλτάνος με πήλινα πόδια, ο Ερντογάν σε μια Τουρκία μοιρασμένη. Μια Τουρκία βαθιά διχασμένη, μια χώρα που η κάλπη έχει αποδείξει ότι παλεύει ανάμεσα στις πολλές ταυτότητές και αντιφάσεις της. Ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, παρά το πολιτικό κόστος που υπέστη λόγω του οριακού αποτελέσματος, κατάφερε να πετύχει την διεύρυνση των εξουσιών του και εάν ο τουρκικός λαός τον επιλέξει, μπορεί να κυβερνήσει στη χώρα μέχρι το 2029.
Όπως είπε «Η Τουρκία έλαβε μια ιστορική απόφαση σε μια συζήτηση 200 χρόνων για το σύστημα διακυβέρνησης. Αυτή η απόφαση δεν είναι ένα συνηθισμένο γεγονός.»
Στο διάγγελμά του ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν έκανε λόγο για διόρθωση ενός στρεβλού συστήματος διακυβέρνησης της χώρας, και για μια ξεκάθαρη νίκη των μεταρρυθμιστών, που όπως σημείωσε ήταν κατά 1 εκ. 300 χιλιάδες περισσότεροι από όσους επιθυμούσαν τη στασιμότητα.
Ωστόσο το αποτέλεσμα της κάλπης, κάθε άλλο παρά ξεκάθαρη νίκη είναι στην πραγματικότητα.
Το ναι, συγκέντρωσε ποσοστό 51,41%, έναντι 48,59% που συγκέντρωσε το όχι. Υπέρ του ναι ψήφισαν 25 εκ. 157 χιλιάδες 25 ψηφοφόροι, ενώ υπέρ του όχι 23 εκ. 777 χιλιάδες 91. Η συμμετοχή έφτασε στο 85,46%, ελαφρώς μειωμένο σε σχέση με τις βουλευτικές εκλογές του 2015.
Από το χάρτη φαίνεται ξεκάθαρα και ο διχασμός της χώρας, ανάμεσα στην ευρωπαϊκή Τουρκία που ψήφισε όχι και την ενδοχώρα που ψήφισε ναι, ανάμεσα στην ανεπτυγμένη και ευημερούσα Τουρκία και σε εκείνη των φτωχών, με χαμηλότερο μορφωτικό επίπεδο.
Οι μεγάλες, πλούσιες πόλεις, όπως η Κωνσταντινούπολη, η Άγκυρα, η Σμύρνη, τα παράλια αλλά και οι περιοχές με κουρδικό κυρίως πληθυσμό, τάχθηκαν ξεκάθαρα κατά των συνταγματικών μεταρρυθμίσεων.
Τα μεγάλα όχι, που ξεχώρισαν, ήρθαν από τις περιοχές των Κούρδων, Τούντζελι, με το όχι να συγκεντρώνει ποσοστό 80,41%, στο Σιρνάκ 71,70%, στο Ντιγιάρμπακιρ 67,59%, καθώς και από τα παράλια, στην Μούγλα 69,30% και την Σμύρνη 68,80%.
Τα μεγάλα ναι, στον Τούρκο Πρόεδρο ήρθαν από το Μπαιμπούρτ, που με 81,70% που συγκέντρωσε το ναι σημείωσε ρεκόρ, από το Ρίζε, τόπο καταγωγής του Ερντογάν, με το ναι να καταγράφει 75,55%, στο Ερζουρούμ το ναι συγκέντρωσε 74,48%, στο Γκιουμούσχανε 75,16, στο Καχραμάνμαρας 73,96% και στο Γιοζγκάτ 74,27%.
Κι ενώ ο Τούρκος πρόεδρος προσπάθησε να εμφανιστεί ενωτικός στο πρώτο του τηλεοπτικό διάγγελμα αφού σφράγισε τη νίκη, στην ομιλία του αργότερα σε πλήθος υποστηρικτών του στην Κωνσταντινούπολη, υποσχέθηκε κατ΄ απαίτησή τους, την επαναφορά της θανατικής ποινής ακόμη και με διενέργεια δεύτερου δημοψηφίσματος.
«Αν το στηρίξουν όλοι και το φέρουν ενώπιον μου, θα το εγκρίνω. Αν όμως, ο Κιλιντσάρογλου δεν το στηρίξει, μπορούμε να πάμε σε δεύτερο δημοψήφισμα.»
Ως απάντηση στον ξένο παράγοντα που θέλει να βλάψει την Τουρκία, χαρακτήρισε το ναι, ο Πρωθυπουργός Μπιναλί Γιλντιρίμ, συντηρώντας την επιθετική ρητορική προς ξένες κυβερνήσεις.
Ο Πρωθυπουργός της Τουρκίας είπε «Με αυτές τις εκλογές, το έθνος έχει δώσει την καλύτερη απάντηση σε όσους είναι πίσω από την προσπάθεια πραξικοπήματος της 15ης Ιουλίου, στην οργάνωση ΡΚΚ και στις ξένες δυνάμεις που είναι εχθροί της Τουρκίας.»
Την διαδικασία και το αποτέλεσμα δεν αναγνωρίζουν και καταγγέλλουν τα 2 μεγαλύτερα κόμματα της αντιπολίτευσης που υποστήριξαν το όχι, το Ρεπουμπλικανικό Λαϊκό Κόμμα και το Φιλοκουρδικό. Κάνουν λόγο για καλπονοθεία και τονίζουν ότι το αποτέλεσμα είναι αμφιλεγόμενο λόγω του ότι η Ανώτατη Εκλογική Επιτροπή δέχθηκε ως έγκυρα ψηφοδέλτια που δεν ήταν σφραγισμένα.
Ο Κεμάλ Κιλινσταρογλου είπε ότι «Ένα λάθος έκανε το δημοψήφισμα αμφιλεγόμενο. Μια λανθασμένη απόφαση έκανε αυτό το δημοψήφισμα αμφιλεγόμενο. Δεν είναι αποδεκτό και θα πιάσουμε τα πράγματα μέχρι τέλους.»
Ο Osman Baydemir Εκπρόσωπος HDP είπε ότι «Οι ενστάσεις που έχουμε μέχρι στιγμής για τα ασφράγιστα ψηφοδέλτια και τους φακέλους που για την Ανώτατη Εκλογική Επιτροπή θεωρήθηκαν έγκυρα, είναι περίπου τρία εκατομμύρια ψήφοι.»
Η κεμαλική αντιπολίτευση εξάλλου τονίζει ότι θα προσφύγει ακόμη και στο ΕΔΑΔ εάν η κυβέρνηση δεν ακυρώσει το δημοψήφισμα, υπογραμμίζοντας ότι πέραν των ασφράγιστων ψηφοδελτίων παραβιάστηκε σε πολλές περιπτώσεις και του απόρρητο του εκλογικού δικαιώματος.
«Δεν είμαστε οι πρώτοι που εφαρμόζουμε αυτή την πρακτική.» είπε ο Επικεφαλής Αν. Εκλογικής επιτροπής Sadi Guven.
Στους δρόμους ξεχύθηκαν οι υπέρμαχοι του ναι για να πανηγυρίσουν τη νίκη τους χθες.
Στην Κωνσταντινούπολη ωστόσο χιλιάδες ήταν και οι υποστηρικτές του όχι που πορεύτηκαν στους δρόμους, χτυπώντας κατσαρόλες και τηγάνια, σε ένδειξη διαμαρτυρίας. Από τα μπαλκόνια τους, πολλοί συμμετείχαν στην διαμαρτυρία.
Δεν έλειψαν και τα μικροεπεισόδια ανάμεσα στα 2 στρατόπεδα, ενδεικτικές εικόνες για μια Τουρκία που είναι ενδεχομένως πιο διχασμένη από ποτέ και με ένα ηγέτη με εξουσίες σουλτάνου πλέον, ο οποίος ξεκίνησε ωστόσο τον πολιτικό του βίο στα τέλη της 10ετίας του 90, σαν ένθερμος φιλοευρωπαιστής .
