Με κομμένη την ανάσα παρακολούθησαν οι Βρυξέλλες την εκλογική διαδικασία στην Τουρκία. Η οριακή επικράτηση του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, βρίσκει την Ευρώπη προβληματισμένη και επιφυλακτική ως προς το μέλλον των διμερών σχέσεων, που θα εξαρτηθούν από τις επιλογές της τουρκικής ηγεσίας, αν θα δώσει συνέχεια στο κρεσέντο αδιαλλαξίας.
Σε κοινή ανακοίνωση, ο Πρόεδρος της Κομισιόν, η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας και ο αρμόδιος για τη διεύρυνση Επίτροπος, επισήμαναν ότι η αναθεώρηση του συντάγματος θα αποτιμηθεί από τη σκοπιά των υποχρεώσεών της Τουρκίας ως κράτους υποψήφιου προς ένταξη στην ενωμένη Ευρώπη.
H ανακοίνωση αναφέρει «Λαμβανομένων υπόψη της μικρής διαφοράς και των βαθιών συνεπειών του αποτελέσματος του δημοψηφίσματος για την αναθεώρηση του συντάγματος, καλούμε τις αρχές της Τουρκίας να επιδιώξουν την ευρύτερη δυνατή εθνική συναίνεση στην εφαρμογή της.»
Την κρισιμότητα της κατάστασης αναδεικνύει, σε ανακοίνωσή του, και ο Γενικός Γραμματέας του Συμβουλίου της Ευρώπης, Θόρμπγιερν Γιάγκλαντ.
«Είναι υψίστης σημασίας να διασφαλιστεί η ανεξαρτησία της δικαστικής εξουσίας σε πλήρη ευθυγράμμιση με την αρχή του κράτους δικαίου όπως κατοχυρώνεται στην Ευρωπαική Σύμβαση των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου. Η τουρκική ηγεσία πρέπει να σκεφθεί με προσοχή τα επόμενα βήματά της, δεδομένης και της μικρής διαφοράς στο αποτέλεσμα.»
Ψυχραιμία και νηφαλιότητα συστήνει η Γερμανία που καλεί σε διάλογο την Τουρκία, ενώ εκ διαμέτρου αντίθετη είναι η θέση της Αυστρίας, που απαιτεί τερματισμό της φαντασίωσης της ένταξης.
Όπως είπε η Καγκελάριος της Γερμανίας «Η γερμανική κυβέρνηση αναμένει πως η τουρκική κυβέρνηση, έπειτα από μια σκληρή προεκλογική εκστρατεία, θα επιδιώξει τώρα έναν διάλογο με σεβασμό με όλες τις πολιτικές δυνάμεις και μέσα στην κοινωνία. Σεβόμαστε το δικαίωμα των Τούρκων να αποφασίσουν για το Σύνταγμά τους αλλά το αποτέλεσμα δείχνει πόσο βαθιά είναι διαιρεμένη η τουρκική κοινωνία. Καλούμε την Άγκυρα για πολιτικές συζητήσεις το ταχύτερο δυνατό, τόσο σε διμερές επίπεδο όσο και με τους ευρωπαϊκούς θεσμούς.»
Ο ΥΠΕΞ Αυστρίας είπε ότι «Το αποτέλεσμα είναι ένα ξεκάθαρο σημάδι κατά της ΕΕ, απαιτείται επιτέλους ειλικρίνεια ως προς τη σχέση ΕΕ-Τουρκίας, και θα πρέπει επιτέλους να τελειώσει η περίοδος του τακτικισμού. Ελπίζω σε μία αλλαγή συνείδησης από εκείνους στην ΕΕ που εξακολουθούν να τάσσονται υπέρ της ένταξης της Τουρκίας. Η Τουρκία δεν μπορεί να γίνει μέλος της ΕΕ.»
Τα θεσμικά όργανα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στην σκιά των καταγγελιών από την τουρκική αντιπολίτευση για καλπονοθεία, αναμένουν την αποτίμηση των διεθνών παρατηρητών του ΟΑΣΕ για την εκλογική διαδικασία.
Πάντως, στο Βερολίνο, οι Τούρκοι υποστηρικτές του όχι, είδαν με μεγάλη ανησυχία το αποτέλεσμα της κάλπης.
Τα όσα δήλωσαν υποστηρικτές του του ΟΧΙ:
«Είναι πραγματικά λυπηρό, διότι είναι η χώρα μου, η πατρίδα μου. Είναι πραγματικά κρίμα που η χώρα μου, ο λαός μας, έλαβε μια τέτοια απόφαση.»
«Νιώθω απαίσια, είμαι λυπημένος, πολύ λυπημένος, ελπίζαμε ότι μπορούσαμε να τα καταφέρουμε 100%. Είμαι σοκαρισμένος.»
Καταπέλτης για τη νίκη Ερντογάν και ο γερμανικός τύπος.
«Ερντογάν ο νεκροθάφτης» είναι ο τίτλος της διαδικτυακής Die Zeit, που αναλύει το πώς η τουρκική δημοκρατία, μετά από μακρά μάχη με τον χάρο, πέθανε.
«Προεδρικό Ερντογανιστάν», είναι ο τίτλος της διαδικτυακής σελίδα της Frankfurter Allgemeine Zeitung, που κάνει λόγο για την έναρξη μιας μακράς περιόδου αστάθειας σε ένα προσωποπαγές πλέον καθεστώς.
