Ο σύμμαχος της Ελεγκτικής Υπηρεσία είναι το κοινοβούλιο, σημείωσε, προσθέτοντας ότι είναι ένας θεμιτός περιορισμός τον οποίον αποδεχόμαστε.
Από την πλευρά του ο Οικονομικός Διευθυντής του Υπουργείου Οικονομικών Σταύρος Μιχαήλ ανέφερε ότι με βάση την τελευταία επιστολή που έχει λάβει από τον Γενικό Ελεγκτή το Υπουργείο Οικονομικών στις 22 Σεπτεμβρίου, το θέμα εξετάζεται και προσπαθούμε να δούμε το θέμα από όλες τις πτυχές αλλά θα ζητήσουμε και τη συμβουλή της Νομικής Υπηρεσίας.
Μίλησε για θέματα οροφής προϋπολογισμού και θέματα προσωπικού, κατά πόσο θα συνεχίσουν να είναι δημόσιοι υπάλληλοι το προσωπικό της Ελεγκτικής Υπηρεσίας. Εξέφρασε την πρόθεση του Υπουργείου να καλέσουν τον Γενικό Ελεγκτή για «να δούμε πώς θα λύσουμε τα πρακτικά θέματα». Είμαστε υπόχρεοι ως τεχνοκράτες να μελετήσουμε τις επιπτώσεις που έχει η κάθε απόφαση, σημείωσε ο κ. Μιχαήλ.
Στη δική του τοποθέτηση ενώπιον της Επιτροπής, ο Ανώτερος Δικηγόρος της Δημοκρατίας Δημήτρης Λυσάντρου ανέφερε ότι ακριβώς επειδή ο Γενικός Ελεγκτής αποτελεί κρίκο στην αλυσίδα ελέγχου και διασφάλισης της χρηστής διοίκησης ο Γενικός Εισαγγελέας είναι υπέρ της πλήρους ανεξαρτησίας των υπηρεσιών που συνιστούν κρίκο σ` αυτή την αλυσίδα.
Ακριβώς, για να διασφαλιστεί ότι αυτός που ελέγχει δεν ελέγχεται κατά έμμεσο τρόπο υπό το ίδιο πνεύμα, είπε, μας ενδιαφέρει και εμάς αυτή η ιδέα, δηλαδή όχι μόνο να καταθέτει τον προϋπολογισμό της η Ελεγκτική Υπηρεσία απευθείας στη Βουλή αλλά και εμείς και ενδεχομένως αν ερωτηθεί και η Δικαστική Υπηρεσία να επιθυμεί το ίδιο.
Χρειάζεται, ενημέρωσε τους Βουλευτές ο εκπρόσωπος της Νομικής Υπηρεσίας, τροποποίηση του Συντάγματος, του άρθρου 167 που δεν είναι από τα θεμελιώδη άρθρα τα οποία δεν μπορούν να τύχουν οποιασδήποτε αλλοίωσης, προσθέτοντας ότι θα πρέπει επίσης να εφαρμοστεί η ειδική πλειοψηφία των Βουλευτών. Την ίδια ώρα σημείωσε ότι το κατά πόσο θα τροποποιηθεί το ένα άρθρο δεν σημαίνει ότι θα αναιρεθεί το άρθρο 80 που απαγορεύει την αύξηση των κυβερνητικών δαπανών από τη Βουλή.
Διευκρίνισε παράλληλα ότι πρόκειται για εκ πρώτης όψεως απόψεις.
Στις δηλώσεις για το αίτημά του για οικονομική ανεξαρτησία της Υπηρεσίας του, ο Γενικός Ελεγκτής ευχαρίστησε τον Πρόεδρο της Επιτροπής Ελέγχου Ζαχαρία Κουλία και ολόκληρη την Επιτροπή Ελέγχου για την εγγραφή και συζήτηση αυτού του πολύ σοβαρού θέματος.
«Εξήγησα εντός της αίθουσας ότι το θέμα αυτό είχε εγερθεί ακόμη και προ της ένταξης της Κύπρου στην ΕΕ και αποτελούσε εκκρεμότητα προενταξιακή, η οποία δυστυχώς ουδέποτε εκπληρώθηκε», ανέφερε. Πρόσθεσε ότι το θέμα «επανήλθε κατά καιρούς, το 2009, το 2011, το 2012, το επαναφέραμε και το 2015».
Αποτελεί, όπως είπε, «μνημονιακή υποχρέωση της Κυπριακής Δημοκρατίας, το κυριότερο όμως, αποτελεί υποχρέωση της Κυπριακής Δημοκρατίας, η οποία απορρέει από ομόφωνο ψήφισμα της Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών που ακριβώς εξήγησε τη μεγάλη σημασία που έχει η διασφάλιση της ανεξαρτησίας των Ελεγκτικών Υπηρεσιών».
Και αυτή η ανεξαρτησία, σημείωσε ο κ. Μιχαηλίδης, «έχει ως μια εκ των βασικών πτυχών την οικονομική ανεξαρτησία, η οποία δυστυχώς στην Κύπρο είναι κουτσουρεμένη λόγω της διαδικασίας που ακολουθείται ο προϋπολογισμός της Ελεγκτικής Υπηρεσίας να πρέπει πρώτα να εγκριθεί από τον ελεγχόμενο μας, που είναι η Κυβέρνηση, προτού κατατεθεί στη Βουλή».
«Εμείς θεωρούμε ότι η καλύτερη οδός είναι ο προϋπολογισμός της Ελεγκτικής Υπηρεσίας να κατατίθεται απευθείας στην Βουλή των Αντιπροσώπων, η οποία ασκώντας τις δικές της συνταγματικές εξουσίας ως απευθείας αντιπρόσωπος του λαού, θα έχει εκείνη τον τελικό λόγο για το ύψος της δαπάνης, την οποία θα εγκρίνει ως προς τον προϋπολογισμό της υπηρεσίας μας», πρόσθεσε.
Απαντώντας σε ερώτηση για τη μη έγκριση συγκεκριμένων θέσεων από το Υπουργείο Οικονομικών, ανέφερε ότι «το θέμα αυτό ηγέρθη κατά καιρούς και δεν πρέπει να συσχετίζεται με συγκεκριμένες πράξεις ή συμπεριφορές. Τα θεσμικά θέματα πρέπει να τίθενται υπεράνω προσώπων και υπεράνω πρόσκαιρων καταστάσεων υπέρ ή εναντίον μιας κατάστασης».
«Μέχρι σήμερα δεν υπήρχε αποκοπή κονδυλίων από τον προϋπολογισμό μας, είμαστε όμως όλοι μάρτυρες για παράδειγμα πρόσφατων περιστατικών στα οποία η Υπηρεσία μας ζήτησε ενίσχυση, για παράδειγμα για συγκεκριμένο έργο το οποίο καλείται να υποβοηθήσει το έργο της Νομικής Υπηρεσίας για την έρευνα στο Συνεργατισμό, στα οποία η Κυβέρνηση έκρινε ότι με βάση τα δικά της κριτήρια, δεν έπρεπε να δοθεί μια τέτοια βοήθεια», ανέφερε.
Άρα, πρόσθεσε ο Γενικός Ελεγκτής, «αυτά τα θέματα νομίζω πρέπει να είναι λυμένα χωρίς να επηρεάζονται από πρόσωπα ή συγκεκριμένες καταστάσεις»
Ο Πρόεδρος της Επιτροπής Ελέγχου της Βουλής Ζαχαρίας Κουλίας χαιρέτισε «την ομόθυμη θέση όλων των πλευρών προς υποστήριξη του εγχειρήματος για πραγματική ανεξαρτησία της Ελεγκτικής Υπηρεσίας του κράτους».
Μάλιστα, πρόσθεσε, τέθηκε θέμα ότι θα πρέπει να ακολουθήσει και η Νομική Υπηρεσία.
Όμως, συνέχισε ο κ. Κουλίας, «παραμένοντας σ` αυτό το βήμα, που έχει υποχρέωση να πράξει η Δημοκρατία διότι είναι ένα βήμα προς την ορθή κατεύθυνση, υπάρχει απόφαση, όπως εξήγησε ο Ελεγκτής, από το 2012 στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ και εκεί η Δημοκρατία μας είχε θετική άποψη». Επίσης, είπε, εν τη εξελίξει, «υπάρχει μνημονιακή υποχρέωση στην οποία πρέπει να πάρουμε όλα τα απαραίτητα νομικά ή συνταγματικά μέτρα για να είναι όντως ανεξάρτητος ο θεσμός του Γενικού Ελεγκτή».
Δυστυχώς, είπε ο κ. Κουλίας, «εκεί που ήταν να εισπράξουμε από τους πολίτες, ή να τους γδάρουμε τους πολίτες, το κάναμε με μεγάλη προθυμία, αλλά ένα βήμα που είχαμε υποχρέωση να πράξουμε που θα βοηθήσει πραγματικά τις αρχές του τόπου από τη σήψη και τη διαφθορά, μείναμε απλοί θεατές». Δεν είδαμε την Κυβέρνηση να είναι τόσο ένθερμη υποστηρίκτρια παρά τις υπογραφές που έβαλε, είπε.
Διαβεβαίωσε παράλληλα ότι κάθε 40 μέρες το θέμα θα επανέρχεται στην Επιτροπή «μέχρι που να γίνει το σωστό».
Στις δηλώσεις της η Βουλευτής ΔΗΣΥ Αννίτα Δημητρίου ανέφερε ότι «εδώ και 15 χρόνια τίθεται θέμα διασφάλισης της οικονομικής ανεξαρτησίας της Ελεγκτικής Υπηρεσίας». Ο Υπουργός Οικονομικών, πρόσθεσε, «το 2015 αποδέχθηκε τον όρο της οικονομικής ανεξαρτησίας, ο οποίος συμπεριλήφθηκε στο μνημόνιο και έτσι αποτελεί δέσμευση της Δημοκρατίας».
«Είμαστε υπέρ της όσο το δυνατό καλύτερης λειτουργίας των θεσμών και για το πώς πραγματικά θα διασφαλιστεί η απόλυτη ανεξαρτησία τους χωρίς πολιτικές εξαρτήσεις», είπε η κ. Δημητρίου.
Ομολογουμένως, πρόσθεσε, «στην προκειμένη, κανείς δεν αμφισβητεί τη σοβαρότητα του ρόλου και του θεσμού του Γενικού Ελεγκτή».
Αντιλαμβάνεστε όμως, σημείωσε, ότι «χρειάζεται σοβαρός προβληματισμός, το θέμα είναι ευρύτερο, έχει να κάνει με συνταγματικές πρόνοιες και αφορά και άλλους ανεξάρτητους θεσμούς όπως είναι η Νομική Υπηρεσία. Δεν νοείται να γίνει για την Ελεγκτική και όχι για τη Νομική, αλλά και για τη Βουλή των Αντιπροσώπων που είναι το υπέρτατο σώμα». Άρα, ανέφερε η Βουλευτής ΔΗΣΥ, «πρέπει να επιλυθούν και να ξεκαθαριστούν πρακτικά θέματα όπως για παράδειγμα το καθεστώς των υπαλλήλων και στη συνέχεια να λυθεί νομικά».
«Αναμένουμε να κληθεί ο Γενικός Ελεγκτής από το Υπουργείο Οικονομικών προς επίλυση ακριβώς αυτών των πρακτικών θεμάτων και στη συνέχεια να αναλάβει η Νομική Υπηρεσία τη νομική πτυχή», είπε.
Η Βουλευτής ΑΚΕΛ – Αριστερά – Νέες Δυνάμεις Ειρήνη Χαραλαμπίδου ανέφερε στις δικές της δηλώσεις ότι «ακούσαμε πάρα πολύ προσεχτικά τα επιχειρήματα της Ελεγκτικής Υπηρεσίας, φαίνεται ότι είναι μια μνημονιακή υποχρέωση που ανέλαβε η Κυπριακή Δημοκρατία στο επικαιροποιημένο μνημόνιο του 2015.
Συνέχισε λέγοντας ότι «το συγκεκριμένο θέμα το θέτουμε στη βάση αρχών και όχι προσώπων». Σήμερα, εξήγησε, «έχουμε ένα Γενικό Ελεγκτή του οποίου τις πρωτοβουλίες και ενέργειες μπορούμε να χειροκροτούμε».
Ξεχνούμε όμως ότι στο παρελθόν είχαμε άλλους Γενικούς Ελεγκτές οι οποίοι μας απέκρυβαν στοιχεία, πρόσθεσε και ανέφερε ότι «την προηγούμενη θητεία έτυχε να μου αποκρύψουν στοιχεία σε σχέση με Υπουργό της Κυβέρνησης και ενημερώθηκα από τον νυν Γενικό Ελεγκτή ως προς αυτή την απόκρυψη».
Το ίδιο συμβαίνει, σύμφωνα με την ίδια, και με τον Γενικό Εισαγγελέα. «Σήμερα είναι ο κ. Κληρίδης ο οποίος επιτελεί το έργο του με συνέπεια, στο παρελθόν υπήρξαν κάποια κρούσματα άκρως ανησυχητικά σε αποφάσεις που έλαβαν Γενικοί Εισαγγελείς που εμπεριείχαν και το στοιχείο της ιδιοτέλειας», είπε.
Ως εκ τούτου, σημείωσε ο η κ. Χαραλαμπίδου «εμείς θέτουμε ένα άλλο πλαίσιο, ότι θα πρέπει από τη στιγμή που ζητούν αυτοί οι οργανισμοί ανεξαρτησία, να πρέπει να εξευρεθούν και τρόποι αξιολόγησης του έργου». Θα πρέπει, πρόσθεσε, να διασφαλιστεί ο τρόπος αξιολόγησης του έργου, ελέγχου αυτού του έργου, αλλά και του τρόπου διορισμού.
Εμείς κάνουμε σκέψεις και για τον τρόπο που διορίζονται αυτοί οι αξιωματούχοι, προκειμένου να διασφαλιστεί απόλυτα η ανεξαρτησία τους, συμπλήρωσε. Η Βουλευτής του ΑΚΕΛ – Αριστερά – Νέες Δυνάμεις εξέφρασε την θέση ότι «ίσως είναι καιρός να τα βάλουμε όλα επί τάπητος και να κάνουμε μια συνολική επαναξιολόγηση, με στόχο πάντοτε το δημόσιο συμφέρον, τη διαφάνεια και την καταπολέμηση της διαφθοράς».
«Με δική μου πρωτοβουλία εγγράφηκε το θέμα που ήγειρε ο Γενικός Ελεγκτής με τροποποίηση του Συντάγματος να αποκτήσει η Ελεγκτική Υπηρεσία οικονομική ανεξαρτησία από το Υπουργείο Οικονομικών το οποίο είναι ένα από τους βασικούς από αυτούς που ελέγχει ο Γενικός Ελεγκτής», ανέφερε ο εισηγητής του θέματος και Πρόεδρος του Κινήματος Οικολόγων – Συνεργασίας Πολιτών Γιώργος Περδίκης.
Αυτός, πρόσθεσε ο κ. Περδίκης, «που δίνει τα λεφτά ελέγχεται από τον Γενικό Ελεγκτή και προφανώς θα υπάρχει κίνδυνος ο προϋπολογισμός να αποτελεί μοχλό πίεσης πάνω στον Γενικό Ελεγκτή». Γι' αυτό, είπε, «είναι σημαντικό στοιχείο της ανεξαρτησίας του Γενικού Ελεγκτή και της Ελεγκτικής Υπηρεσίας να υπάρχει και οικονομική ανεξαρτησία». Τα περισσότερα, σύμφωνα με τον ίδιο συμφωνούν.
Συνέχισε λέγοντας ότι «έχει δοθεί κάποιος χρόνος στην Κυβέρνηση να καταλήξει τελεσίδικα επί του θέματος». Αν δεν προχωρήσει η ίδια η Κυβέρνηση, είπε ότι πρέπει «να πάμε ως Βουλή και να τροποποιήσουμε το Σύνταγμα ούτως ώστε και η Ελεγκτική Υπηρεσία αλλά και η Νομική Υπηρεσία να έχουν πλήρη διοικητική και οικονομική ανεξαρτησία από την Κυβέρνηση, την οποία ελέγχουν, κρίνουν και ενδεχομένως και να κατακρίνουν».
