“Αυτό είναι μια ασφάλεια ότι η ανάπτυξη θα συνεχιστεί και θεωρώ ότι οι εκπλήξεις θα είναι περισσότερο θετικές από τις προβλέψεις γιατί θα σιγοντάρει και η δημοσιονομική πολιτική”, υπογράμμισε ο κ. Χαρδούβελης, μιλώντας σε δημοσιογραφικό πρόγευμα, που διοργάνωσε η Eurobank Κύπρου, με την ευκαιρία της πρώτης έκδοσης του “Eurobank Cyprus Quarterly Economic Monitor”.
Ο κ. Χαρδούβελης είπε ότι ακολουθείται “μια λελογισμένη δημοσιονομική πολιτική η οποία δεν είναι περιοριστική, και αφήνει την οικονομία και τον ιδιωτικό τομέα να τρέξει”, επισημαίνοντας ότι “με αυτή την δημοσιονομική πολιτική το χρέος έναντι του ΑΕΠ, το οποίο είναι κόκκινη γραμμή, θα πέφτει και το 2019 θα είναι στο 90%”.
Ανέφερε ότι “οι στόχοι για το πόσο αυστηρή δημοσιονομική πολιτική πρέπει να έχει η Κύπρος τα επόμενα χρόνια δεν είναι τόσο σκληροί όσο ήταν στην αρχή του μνημονίου” καθώς οι στόχοι που υπήρχαν αρχικά για πρωτογενές πλεόνασμα 3% και 4% του ΑΕΠ το 2017 και το 2018, αντίστοιχα, έχουν μειωθεί σήμερα στο 1,9% και 2,3%, αντίστοιχα.
“Αυτό έγινε διότι η Κύπρος πήρε νωρίς τα μέτρα, σταθεροποίησε την οικονομία της, η οποία τρέχει σήμερα, και δεν χρειάζεται να πάρει επιπλέον σκληρά μέτρα, κάτι που θα δώσει περαιτέρω ώθηση στην οικονομική δραστηριότητα”, υπογράμμισε.
"Ο λόγος που είμαι αισιόδοξος για την Κύπρο είναι ότι ίσως επειδή ήμουν απαισιόδοξος πριν τρία χρόνια ή ίσως είμαι απαισιόδοξος για την Ελλάδα. Συγκρίνω μια χώρα θαύμα, με αυτό που συμβαίνει στην Κύπρο", υπογράμμισε.
Ανέφερε επίσης, μεταξύ άλλων, ότι οι οικονομικοί δείκτες “μας εκπλήσσουν συνεχώς προς το θετικό” και ότι “η Κύπρος βελτιώνεται σε όρους ανταγωνιστικότητας μισθών”, προσθέτοντας ότι τα πράγματα πάνε πολύ καλύτερα τώρα με τον τουρισμό και η ανεργία υποχώρησε σήμερα στο 12% και συνεχώς πέφτει.
Ανέφερε ότι το βιοτικό επίπεδο των Κυπρίων θα ανέβει σιγά – σιγά με την αύξηση της παραγωγικής διαδικασίας,
Είπε ακόμη ότι οι αγορές εμπιστεύονται την Κύπρο κάτι που φαίνεται από την απόδοση του 10ετους κυπριακού ομολόγου.
Θετικά και αρνητικά ρίσκα
---------------------------
Αναφερόμενος στα θετικά και αρνητικά ρίσκα για την Κύπρο, ο κ. Χαρδούβελης είπε ότι στα θετικά ρίσκα περιλαμβάνονται η ανακάλυψη περισσότερων κοιτασμάτων φυσικού αερίου – σωστά δεν τοποθετείται στο βασικό σενάριο καθώς αποτελεί επιπλέον έσοδο που θα πάει σε κάποιο ταμείο – η λύση του Κυπριακού, η μεγαλύτερη του αναμενόμενου οικονομική ανάπτυξη, η ενδεχόμενη επίλυση του τραπεζικού προβλήματος και η προσέλκυση επενδυτών από την Βρετανία στην Κύπρο, λόγω Brexit.
Αναφορικά με τα αρνητικά ρίσκα, ο κ. Χαρδούβελης είπε ότι αυτά είναι “το μεγάλο ρίσκο των Μη Εξυπηρετούμενων Δανείων – ελπίζουμε σιγά – σιγά να επιλυθεί, επειδή θα βοηθήσει και η οικονομία – να ξεχαστεί η λελογισμένη δημοσιονομική πολιτική που ακολουθήθηκε, να μην γίνουν οι υπόλοιπες μεταρρυθμίσεις ή να αποσύρουμε τις μεταρρυθμίσεις που έγιναν, οι μικρές επενδύσεις, το Brexit και τέλος κάποιες νομικές διαδικασίες που δεν έχουν ολοκληρωθεί".
Ωστόσο, αναφέρθηκε στην ανάγκη να συνεχιστεί η σημερινή δημοσιονομική πολιτική, να λυθεί το πρόβλημα του συνταξιοδοτικού λόγω της γήρανσης του πληθυσμού, να συνεχιστεί η προσπάθεια βελτίωσης της ανταγωνιστικότητας και να κρατήσει το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα της με τους χαμηλούς φορολογικούς συντελεστές.
Αναφερόμενος στις επενδύσεις, ο καθηγητής είπε ότι υπάρχει μια ανάκαμψη των επενδύσεων τη διετία 2014 και 2015, ωστόσο αυτές παραμένουν μικρές έναντι του ΑΕΠ, σημειώνοντας ότι αν ο δείκτης των επενδύσεων “πάει καλά η κυπριακή οικονομία θα είναι το νούμερο ένα οικονομία στην Ευρώπη”.
Σε σχέση με το παθητικό του τραπεζικού τομέα, ο κ. Χαρδούβελης ανέφερε ότι η Κύπρος δεν έχασε πολλές καταθέσεις μετά τα γεγονότα του 2013, υπογραμμίζοντας ότι σήμερα οι καταθέσεις έχουν αυξηθεί και ο Κύπριος άρχισε να εμπιστεύεται εκ νέου τον χώρο που του προκάλεσε τόσα προβλήματα.
Αναφορικά με τα Μη Εξυπηρετούμενα Δάνεια (ΜΕΔ), ο καθηγητής είπε ότι η λύση στα ΜΕΔ πρέπει να είναι η απαλή μείωση των ΜΕΔ και όχι με το μαχαίρι που είναι λανθασμένη, προσθέτοντας ότι είναι σημαντικό σε αυτή την προσπάθεια να μην βγουν στο σφυρί ακίνητα, ώστε να μπορέσει να σταθεροποιηθεί ο τομέας και μαζί με την αύξηση της οικονομίας θα αυξηθεί η αξία των εξασφαλίσεων και θα αρχίσει να αποπληρώνει ο κόσμος.
Με δεδομένα όλα τα θετικά νέα, η Κύπρος θα τα καταφέρει και σε αυτό το κομμάτι, πρόσθεσε.
Επιπτώσεις από Brexit
----------------------
Ο κ. Χαρδούβελης είπε ότι θεωρεί “ευκαιρία (για την Κύπρο) το Brexit παρά ρίσκο. Το τι συμβαίνει στο Ηνωμένο Βασίλειο (ΗΒ) λίγο θα επηρεάσει την Κύπρο και μάλλον θα είναι θετικό”, σημείωσε.
Ανέφερε ότι η Κύπρος εξάγει στο ΗΒ αλλά ταυτόχρονα εισάγει από αυτό, με αποτέλεσμα να έχει ένα πλεόνασμα 2,6% του κυπριακού ΑΕΠ το 2014, από τις συναλλαγές της με το ΗΒ.
Άρα το κομμάτι της κυπριακής οικονομίας που μπορεί να επηρεάζεται από ένα Brexit είναι μόνο ένα 2,5% και δεν είναι το 7,5% του ΑΕΠ που αφορά μόνο τις εξαγωγές γιατί ταυτόχρονα έχεις και εισαγωγές, εξήγησε.
Αυτό το κομμάτι του ρίσκου δεν το θεωρώ μεγάλο, ανέφερε, προσθέτοντας ότι μπορεί στο τέλος της ημέρας εταιρείες που προτιμούσαν το Ηνωμένο Βασίλειο να έρθουν στην Κύπρο γιατί μοιάζει με το ΗΒ σε διάφορους τομείς και είναι μέλος της ΕΕ, και να υπάρξει τελικά θετικός αντίκτυπος από ένα Brexit.
Απαντώντας σε ερώτηση για το χρόνο αύξησης του βιοτικού επιπέδου των Κυπρίων, ο Διευθύνων Σύμβουλος της Eurobank Κύπρου, Μιχάλης Λούης, είπε ότι μαγικές λύσεις δεν υπάρχουν, προσθέτοντας ότι “αν θέλουμε να δούμε αύξηση των επενδύσεων, δημιουργία νέων θέσεων εργασίας και δημιουργία πλούτου πρέπει να δημιουργήσουμε το περιβάλλον εκείνο που ο Κύπριος και ξένος επιχειρηματίας να επιλέξει να επενδύσει στην Κύπρο”.
Ανέφερε επίσης ότι “ο μόνος τρόπος να κάνουμε κοινωνική πολιτική είναι τα δημόσια ταμεία να είναι γεμάτα με πλούτο που θα παράξουμε” μέσω επενδύσεων του ιδιωτικού τομέα και όχι με δανεικά.
