Με ταυτόχρονες δηλώσεις των πρωθυπουργών τους, Τουρκία και Ισραήλ, ανακοίνωσαν όχι μόνο το τέλος των ψυχροπολεμικών τους σχέσεων, αλλά και την πρόθεση τους να συνεργαστούν για την μεταφορά του Φυσικού Αερίου από την Ανατολική Μεσόγειο στην Ευρώπη μέσω των αγωγών της Τουρκίας.
«Το Λεβιάθαν μπορεί να προμηθεύσει τόσο την αγορά της Αιγύπτου, με την οποία σκοπεύουμε να συνεργαστεί, αλλά το Λεβιάθαν μπορεί επίσης να προμηθεύσει τόσο την τουρκική αγορά όσο και την Ευρώπη μέσω Τουρκίας. Είναι ένα στρατηγικό ζήτημα για το κράτος του Ισραήλ. Το θέμα αυτό δεν θα μπορούσε να προχωρήσει χωρίς αυτή τη συμφωνία, και τώρα θα αναλάβουμε δράση για να το προωθήσουμε», ανέφερε ο Πρωθυπουργός του Ισραήλ.
Εξέλιξη που σαφώς αφορά και την Κυπριακή Δημοκρατία, καθώς οι όποιοι αγωγοί από το Λεβιάθαν προς την Τουρκία θα πρέπει να περάσουν αναγκαστικά μέσα από την Κυπριακή ΑΟΖ και συνεπώς όπως υπέδειξε και ο Αρμόδιος για θέματα Ενέργειας στο Στέιτ Ντιπάρτμεντ, απαιτείται η συγκατάθεση και της Κυπριακής Δημοκρατίας. Κάτι στο οποίο δεν αναφέρθηκε ούτε ο κος Νετανιάχου από τη Ρώμη όπου μιλούσε, ούτε ο Τούρκος Ομόλογος του στην Άγκυρα.
«Μιλάμε για εξομάλυνση των σχέσεων, εξομάλυνση των διπλωματικών σχέσεων μεταξύ των δύο χωρών. Μόλις ομαλοποίηση αρχίζει θα είναι ευθέως ανάλογη και η προσπάθεια των δύο χωρών για συνεργασία με αντικείμενο το φυσικό αέριο», είπε ο Πρωθυπουργός της Τουρκίας.
Με το που έκλεισε η συμφωνία, χθες το απόγευμα στη Ρώμη στη συνάντηση του Τούρκου υφυπουργού Εξωτερικών Φεριντούν Σινιρλίογλου με τον ειδικό αντιπρόσωπο του Ισραηλινού Πρωθυπουργού Τζόζεφ Τζιεχάνοβερ, πηγές από το γραφείο του τούρκου πρωθυπουργού έσπευσαν να την παρουσιάσουν ως διπλωματική νίκη της Τουρκίας, κάτι ωστόσο που φαίνεται να επιβεβαιώνεται από το κείμενο της συμφωνίας, καθώς η Άγκυρα έκανε πίσω στο βασικό της αίτημα για άρση του αποκλεισμού της Γάζας.
Ως αντάλλαγμα το Ισραήλ θα παραχωρήσει στην Τουρκία άδεια για κατασκευή ηλεκτροπαραγωγικού σταθμού στα εδάφη της Γάζας.
Το Ισραήλ θα αποζημιώσει τις οικογένειες των τούρκων ακτιβιστών του «Μαβί Μαρμαρά» ενώ η Τουρκία δεσμεύτηκε να περιορίσει τη δράση της Χαμάς στο έδαφος της εξασφαλίζοντας ρόλο διαμεσολαβητή μεταξύ της οργάνωσης και του Ισραήλ. Τέλος Ισραήλ και Τουρκία συμφώνησαν να επαναενεργοποιήσουν την μεταξύ τους στρατιωτική συνεργασία.
Η συμφωνία αντανακλά το ρόλο της Τουρκίας ως προστάτη των θυμάτων και των καταπιεσμένων λαών της Μέσης Ανατολής, ανέφερε επί αυτού ο τούρκος πρωθυπουργός ξεκαθαρίζοντας παράλληλα πως ο περιορισμός της Χαμάς δεν συνιστά συμφωνία κατάπαυσης του πυρός.
Στο θέμα αναμένεται αναφερθεί απόψε και ο Ταγίπ Ερντογάν στο ιφτάρι (στο πρώτο δηλαδή γεύμα μετά τη νηστεία των μουσουλμάνων), στο οποίο όπως μεταδίδουν τουρκικά μέσα προσκλήθηκαν και διπλωμάτες του Ισραήλ.
Την συμφωνία καλωσόρισε και ο Γενικός Γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών, ο οποίος συναντήθηκε στα Ιεροσόλυμα με τον πρόεδρο του Ισραήλ.
«Καλωσορίζω την ανακοίνωση σήμερα της ομαλοποίησης των σχέσεων μεταξύ Ισραήλ και Τουρκίας. Πρόκειται για μια σημαντική και ελπιδοφόρα ένδειξη για σταθερότητα στην περιοχή.»
Νωρίτερα ο πρωθυπουργός Νετανιάχου ενημέρωσε για την συμφωνία τον Αμερικανό Υπουργό Εξωτερικών Τζον Κέρι, ο οποίος πίεζε εδώ και μήνες φορτικά για ομαλοποίηση των σχέσεων μεταξύ των δύο στρατηγικών συμμάχων της Ουάσιγκτον στην περιοχή.
Νωρίτερα
Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ Βενιαμίν Νετενιάχου τόνισε ότι πρόκειται για σημαντικό βήμα το οποίο θα δώσει ώθηση στην ισραηλινή οικονομία.
Ο πρόεδρος της Τουρκίας Ταγίπ Ερντογάν εξέφρασε ελπίδα η συμφωνία να βελτιώσει την ανθρωπιστική κατάσταση στη Λωρίδα της Γάζας.
Μέσω της συμφωνίας, θα επιτραπεί στην Τουρκία να στέλνει ανθρωπιστική βοήθεια στον παλαιστινιακό θύλακα, ο οποίος ελέγχεται από την ισλαμιστική Χαμάς, καθώς και να πραγματοποιεί έργα υποδομής.
Το Ισραήλ θα πληρώσει επίσης 20 εκατομμύρια δολάρια αποζημίωση στις οικογένειες των θυμάτων του τουρκικού πλοιαρίου Μαβί Μαρμαρά.
Η συμφωνία, η οποία θα υπογραφεί επισήμως την Τρίτη, ανακοινώθηκε επισήμως με ταυτόχρονες δηλώσεις του πρωθυπουργού της Τουρκίας Μπιναλί Γιλντιρίμ και του κ. Νετανιάχου, από την Άγκυρα και τη Ρώμη αντίστοιχα.
Ο κ. Γιλντιρίμ ανακοίνωσε επίσης ότι Τουρκία και Ισραήλ θα ανταλλάξουν εκ νέου πρεσβευτές το συντομότερο δυνατόν.
Οι δύο χώρες ήταν για δεκαετίες στενοί φιλοδυτικοί σύμμαχοι στον χώρο της Εγγύς και Μέσης Ανατολής.
ΓΓ ΟΗΕ: Σημαντική ένδειξη για σταθερότητα στην περιοχή
Σημαντική ένδειξη για σταθερότητα στην περιοχή χαρακτηρίζει τη συμφωνία Ισραήλ – Τουρκίας ο ΓΓ του ΟΗΕ Μπαν Κι-μουν.
«Καλωσορίζω την ομαλοποίηση των σχέσεων Ισραήλ – Τουρκίας» έγραψε σε μήνυμα του στο twitter ο Μπαν Κι-μουν, σημειώνοντας ότι πρόκειται για μια σημαντική και ελπιδοφόρα ένδειξη για σταθερότητα στην περιοχή.
