Τέσσερις ημέρες πριν από τις παγκύπριες εξετάσεις με τους τελειόφοιτους να διανύουν περίοδο εντατικού διαβάσματος αλλά και άγχους. Πως όμως μπορούμε να διαχειριστούμε το στρες και με ποια ψυχολογία προσερχόμαστε στις εξετάσεις;
Το ant1iwo έθεσε τις ερωτήσεις του στην Μαρίλια Παντζαρή Εκπαιδευτική Ψυχολόγο Α΄ της Υπηρεσίας Εκπαιδευτικής Ψυχολογίας του Υπουργείου Παιδείας και Πολιτισμού:
Υπάρχουν κάποιες συμβουλές για να διαχειριστούν τα παιδιά τον φόβο και το άγχος των εξετάσεων;
- Να τοποθετήσουμε το θέμα από τα πρώτα χρόνια της ζωής του παιδιού στο σχολείο. Η ένταση, το στρες, το άγχος ,ο πανικός πιθανό να αρχίζουν από ενωρίς όταν στο δημοτικό ή δασκάλα μας έκανε «διαγώνισμα». Κάτω από αυτές τις συνθήκες μαθαίνουμε να αισθανόμαστε ένταση.Άγχος όμως προκαλείται και στο επίπεδο της οικογένειας. Κάποιες οικογένειες λόγω των ιδιαίτερων συνθηκών είναι αρκετά αγχογόνες από μόνες τους και αυτό σίγουρα επηρεάζει τα παιδιά σε όλα τα επίπεδα και στη μάθηση.
Πόσο σωστό ή λάθος είναι το διάβασμα μέχρι εξάντλησης και ποια αποτελέσματα μπορεί να έχει;
- Το διάβασμα δεν πρέπει να γίνεται μέχρι εξάντλησης διότι αυτό επηρεάζει αρνητικά το παιδί σε όλους τους τομείς τόσο στο σωματικό (επιφέρει μεγάλη κόπωση στον οργανισμό τους, στον γνωστικό τομέα (μνήμη, συγκέντρωση, σειροθέτηση σκέψης, αλλά και στο συναισθηματικό τομέα , «μπλοκάρισμα».
Πόσο ρόλο παίζει μια σωστή διατροφή;
- Παίζει μεγάλο ρόλο η σωστή ισορροπημένη διατροφή η οποία υποβοηθά τις νοητικές λειτουργίες.
Πως μαθαίνουμε να αντιμετωπίζουμε τις όποιες εξετάσεις παρά το άγχος μας;
- Είναι σημαντικό να τονιστεί ότι το άγχος σε χαμηλά επίπεδα είναι αναγκαίο για να κινητοποιήσει τους ανθρώπους και στην συγκεκριμένη περίπτωση τους μαθητές, και το οποίο σε λογικές δόσεις μπορεί να είναι και χρήσιμο.Από μόνο του το άγχος δεν είναι ούτε κακό ούτε καλό. Πρόβλημα δημιουργείται μόνο όταν το επίπεδο είναι μεγαλύτερο από ότι αντέχουμε.
Πολλές φορές φοβόμαστε ότι δεν θα μπορέσουμε την ώρα της εξέτασης να ανακαλέσουμε την ύλη. Πως μπορούμε να βελτιώσουμε τις τεχνικές μάθησης μας;
- Κατ’αρχάς θα πρέπει η μελέτη να γίνεται σε βάθος χρόνου και όχι τις τελευταίες μια η δύο μέρες διότι μετά ο μαθητής δεν μπορεί να απορροφήσει όλες τις γνώσεις, να ετοιμάσει περιεκτικές σημειώσεις που απορρέουν από την ύλη που διάβασε , να τις επεξεργαστεί εγκεφαλικά και να τις μάθει η να τις κάμει «κτήμα του» όπως λέμε. Θα πρέπει ο μαθητής να οργανωθεί από πριν στο τέλος ας πούμε του δεύτερου τριμήνου, να συμμετέχει στα επαναληπτικά μαθήματα που γίνονται στα πλαίσια της τάξης. Να συλλέξει απορίες και ερωτήματα που έχει σε σχέση με συγκεκριμένο μάθημα και αυτές εκπηγάζουν από την εξεταστέα ύλη και να τις συζητήσει με τον/την καθηγητή/τρια.Με βάση την μελέτη να ετοιμάζονται σημειώσεις με έντονα χρώματα και ενδείξεις αν μια πληροφορία είναι ιδιαίτερης σημασίας.
Πολλές φορές έχουμε μια αρνητική στάση, (θα αποτύχω, δεν θα τα καταφέρω κλτ). Αυτό μπορεί όντως να προκαλέσει μια αποτυχία και πως αλλάζουμε τη στάση σε θετική;
- Φάνηκε από έρευνες ότι οι μαθητές που έχουν χαμηλή αυτοεκτίμηση κάνουν βιαστικές , παρορμητικές εκτιμήσεις όταν βρίσκονται σε εξετάσεις. Ενώ οι μαθητές με ψηλή αυτοεκτίμηση κάνουν πιο λογικές και προσεκτικές εκτιμήσεις όταν βρίσκονται σε εξετάσεις. Η αρνητική στάση που έχει ο μαθητής για τον εαυτό του σίγουρα επηρεάζει τον τρόπο που θα διαχειριστεί τις εξετάσεις. Όμως παιδιά τα οποία έχουν χαμηλή αυτοεκτίμηση άρα και αρνητική στάση προς τις εξετάσεις έχουν και άλλες δυσκολίες στην ευρύτερη ζωή τους τόσο στον κοινωνικό τομέα αλλά και στο μαθησιακό και σίγουρα θα πρέπει να ενισχύονται θετικά από την οικογένεια και το σχολείο από μικρή ηλικία για να πιστέψουν στον εαυτό τους και να αποφεύγονται οι πιθανές αποτυχίες στη ζωή τους γενικότερα.
Μπαίνοντας στην τάξη για την εξέταση. Με ποια εργαλεία θωρακιζόμαστε προκειμένου να διατηρηθούμε ήρεμοι; Όταν δίνονται τα θέματα. Τι κάνουμε για να μη μας καταβάλει πανικός πως αρχίζουμε να λύνουμε ένα γραπτό και με ποιο τρόπο διαχειριζόμαστε σωστά τον χρόνο μας.
Στρατηγικές:
- Ξεκάθαρη και θετική σκέψη. Οι θετικές σκέψεις φέρνουν θετικές πράξεις.
- Να κάνετε μια σύντομη θετική συνομιλία με τον εαυτό σας για συγκρότηση της σκέψης και των δυνάμεων σας.
- Αποφασίστε πόσο χρόνο (ανάλογα με τη βαθμολόγια ) θα αφιερώσετε σε κάθε ερώτηση.
- Κάνετε προσχέδιο απάντησης (γράψετε κύρια σημεία)
- Κάνετε διαλείμματα ενός λεπτού.
- Συγκεντρωθείτε στην εργασία σας –μη σκέφτεστε τι κάνουν οι άλλοι.
- Αν τα ξεχάσετε όλα ξεκινάτε από οποιαδήποτε ερώτηση και αρχίστε να γράφετε , έστω και σημεία.
- Σκεφτείτε θετικά «Μπορώ να τα καταφέρω».
Προσδοκίες γονέων. Πώς μπορεί να διαχειριστεί ένας έφηβος την επιπλέον πίεση από τις προσδοκίες των γονιών; Και τι μπορούν να κάνουν οι γονείς για να βοηθήσουν το παιδί;
- Είναι πολύ δύσκολο, αγχογόνο και διασπαστικό για ένα έφηβο να διαχειριστεί περισσότερη πίεση από αυτή που ήδη έχει από τις εξετάσεις.Οι γονείς θα πρέπει να είναι τα άτομα που θα του παρέχουν θετική ενθάρρυνση και ενέργεια και ΟΧΙ να μεταδίδουν το δικό τους άγχος στον μαθητή.Θα πρέπει να δείχνουν κατανόηση και να είναι σίγουροι ότι το παιδί τους τρέφεται σωστά, κοιμάται επαρκώς και παραμένει ήρεμος μακριά από άλλα προβλήματα που μπορεί να προκαλούνται από την οικογένεια.
Τέλος, σε περίπτωση επιτυχίας όλα καλά. Σε περίπτωση αποτυχίας; Για έναν έφηβο μπορεί να είναι ή μια μεγάλη ήττα; Πως καταφέρνουμε να ξεπεράσουμε μια αποτυχία;
Ο φόβος της αποτυχίας για ένα έφηβο μπορεί να είναι κάτι που θα τον επηρεάσει σε μεγάλο βαθμό και τον μπλοκάρει γενικότερα.Θα πρέπει να έχει κατά νου ότι και να αποτύχει στις συγκεκριμένες εξετάσεις θα έχει την ευκαιρία να παρακαθίσει τις εξετάσεις ξανά και δεν είναι το τέλος του κόσμου. Η πιθανή αποτυχία ίσως τον βοηθήσει να κάνει ένα αναστοχασμό για το τι πήγε λάθος στην όλη πορεία του προς τις εξετάσεις, να σκεφτεί με τον εαυτό του πως θα μπορούσε να ενεργήσει διαφορετικά στο μέλλον τόσο από πλευράς μελέτης αλλά και οργάνωσης για να επιτύχει.
Στην τελική ευθεία
Το ant1iwo επικοινώνησε και με την Προϊστάμενη της Υπηρεσίας Εξετάσεων Τέρψα Κωνστανινίδου, η οποία μας ανέφερε ότι όλα βρίσκονται στην τελική ευθεία των παγκύπριων εξετάσεων, οι οποίες αρχίζουν την Τρίτη 17 Μαΐου και τελειώνουν την εξέταση των μαθημάτων στις 10 Ιουνίου. Παράλληλα, όπως μας εξήγησε, με την έναρξη των εξετάσεων των μαθημάτων απόλυσης και πρόσβασης θα γίνεται και η διαδικασία βαθμολόγησης. Όλα αυτά θα τελειώσουν για να είμαστε σε θέση για να ανακοινώσουμε την πρώτη κατανομή των θέσεων στα πανεπιστήμια της Κύπρου στο τέλος Ιουνίου.
Όπως μας είπε, για πρόσβαση στα πανεπιστήμια, ο αριθμός των υποψηφίων είναι περίπου ο ίδιος ενώ σε σύνολο υποψηφίων, είναι ελαφρώς λιγότεροι 8198 ενώ πέρσι ήταν 8619. Υπάρχει μια μείωση των 400 ατόμων στη μέση εκπαίδευση.
Η κα.Κωνσταντινίδου έστειλε και το μήνυμά της προς τους εξεταζόμενους:
Παρόλο, σημείωσε, που είναι μια περίοδος αρκετά δύσκολη για τους μαθητές οι οποίοι θα δώσουν τις εξετάσεις τους για να πάρουν το απολυτήριο τους από τη μέση εκπαίδευση όπως και επίσης και για πρόσβαση στα ανώτερα και ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα της Κύπρου και της Ελλάδας, εντούτοις δεν είναι το τέλος του κόσμου.
Σήμερα, πρόσθεσε, υπάρχουν αρκετές εναλλακτικές λύσεις τόσο στην Κύπρο όσο και στην Ελλάδα, που μπορούν να τις εξετάσουν αργότερα όταν θα έχουν τα αποτελέσματα τα χέρια τους. Βεβαίως, συμπλήρωσε, είναι πολύ σημαντικό και θα έπρεπε μέχρι σήμερα να είχαν προετοιμαστεί συστηματικά και προ πολλού.
"Στις τελευταίες εβδομάδες σίγουρα θα υπάρχει ένταση στην προετοιμασία αλλά είναι πολύ σημαντικό να πιστεύουν στον εαυτό τους, να έχουν αυτοπεποίθηση, ηρεμία τόσο ψυχική όσο και σωματική για να μπορέσουν να αποδώσουν καλύτερα. Επίσης, είναι πολύ σημαντικό, όταν έκαναν τις επιλογές τους για τα διάφορα τμήματα, να έκαναν τις σωστές επιλογές και όχι τυχαίες επιλογές, να είναι σίγουροι γι’ αυτό που θέλουν και μπορούν να το κάνουν και επίσης να έχουν μελετήσει όλες τις δυνατές προοπτικές και εναλλακτικές λύσεις", μας ανέφερε η κα. Κωνσταντινίδου.
