Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της έκθεσης, το 2015 έκλεισε με πρωτογενές πλεόνασμα 0,25% κι εδώ είναι που θα στηθεί πιθανότατα η γραμμή άμυνας της κυβέρνησης, για την υπέρβαση των ταμειακών εσόδων κατά 1, 9 δισ. ευρώ για το 2015. Η Κομισιόν, παραδεχόμενη ότι έσφαλε στις περσινές προβλέψεις της για την πορεία της οικονομίας, σημειώνει ότι, ο τουρισμός και οι δαπάνες που έγιναν από τα νοικοκυριά υπό το φόβο του κουρέματος , έπαιξαν ρόλο στην ανακοπή της ύφεσης.
Η επιτυχής ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών, η ανθεκτική κατανάλωση, η σταθερή εφαρμογή των μέτρων, στα πλαίσια του νέου μνημονίου και η πρόοδος που επιτυγχάνεται στον τομέα των ιδιωτικοποιήσεων, θα στηρίξουν την ανάκαμψη της εμπιστοσύνης και θα φέρουν θετική ανάπτυξη και ισχυρότερα δημοσιονομικά αποτελέσματα μέχρι το β’ εξάμηνο του 2016, σύμφωνα με την Επιτροπή.
Έκπληξη οι βελτιωμένες προσδοκίες
Όπως αναφέρει η έκθεση τα τρία πρώτα τρίμηνα του 2015 η ελληνική οικονομία αποδείχτηκε ανθεκτική, παρά τα capital controls, της τραπεζικής αργίας και της αβεβαιότητας που απέρρεε από τις παρατεταμένες διαπραγματεύσεις. Η κατανάλωση των ιδιωτών αυξήθηκε πέραν του αναμενόμενου, εξαιτίας του φόβου του κουρέματος των καταθέσεων.
Η δημοσιονομική προσαρμογή αναμένεται να επιβαρύνει τα διαθέσιμα εισοδήματα και την ιδιωτική κατανάλωση μέχρι και το πρώτο εξάμηνο του 2016, ενώ ο τομέας του τουρισμού θα παραμείνει σε εξαιρετικά επίπεδα και το φθινόπωρο.
Το εμπόριο αναμένεται να συμβάλει θετικά στην ανάπτυξη, καθώς προβλέπεται μείωση των εισαγωγών, με ταχύτερο ρυθμό από τις εξαγωγές.
Σχετικά γρήγορη είναι και η ανάκαμψη της επιχειρηματικής εμπιστοσύνης, σύμφωνα με το Δείκτη Οικονομικής Εμπιστοσύνης και το Δείκτη Υπεύθυνων Προμηθειών. Το οικονομικό κλίμα σταθεροποιήθηκε τον Οκτώβριο και βελτιώθηκε το Δεκέμβριο. Η εκτίμηση της οικονομικής ανάπτυξης της Ελλάδας αναθεωρήθηκε από την Κομισιόν προς τα πάνω στο 0% για το 2015.
Η πραγματική συρρίκνωση του ΑΕΠ για το 2016 αναμένεται να φτάσει στο 0, 7%, λόγω του αρνητικού απόηχου του 2015 και της μείωσης της εγχώριας ζήτησης το α’ εξάμηνο του έτους. Ενίσχυση της οικονομικής δραστηριότητας αναμένεται από το β’ εξάμηνο του 2016, με τη στήριξη της ανάκαμψης της οικονομίας και την αναμενόμενη χαλάρωση των capital controls, καθώς και τη συμμόρφωση με τους όρους του νέου προγράμματος του ESM.
Η επιτυχής ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών, καθώς και η επανέναρξη των ιδιωτικοποιήσεων θα αποτελέσουν παράγοντες για τις επενδύσεις. Η σταθερή εφαρμογή των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων θα ενισχύσει σταδιακά τα οικονομικά θεμελιώδη, τις επενδύσεις και τα άλλα στοιχεία της συνολικής ζήτησης, οδηγώντας σε πρόβλεψη για αύξηση 2,7% του πραγματικού ΑΕΠ το 2017.
Για συνολική μείωση του ελλείμματος των τρεχουσών συναλλαγών της χώρας κάνουν λόγο οι εκτιμήσεις, αποδίδοντάς την εν μέρει στην πτώση των εισαγωγών. Περαιτέρω βελτίωση αναμένεται βάσει των συνεχιζόμενων διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων στην εξωτερική ανταγωνιστικότητα.
Υποχώρηση εκτιμάται και στο ρυθμό της ανεργίας για το 2015, η οποία αναμένεται να συνεχιστεί και το 2016. Μετά τις μεγάλες μειώσεις των τελευταίων ετών αναμένεται αύξηση των αμοιβών το 2017. Η πρόβλεψη της Κομισιόν είναι ότι η ανεργία ήταν 25,1% το 2015, θα υποχωρήσει σε 24% φέτος και στο 22,8% το 2017.
Ο Εναρμονισμένος Πληθωρισμός ήταν αρνητικός το 2015, αφού η επίπτωση της χαμηλότερης τιμής του πετρελαίου και η αδύναμη ζήτηση αντιστάθμισαν την αύξηση του ΦΠΑ σε πολλά προϊόντα. Ωστόσο, οι τιμές καταναλωτή αναμένεται να αυξηθούν από φέτος, ευθυγραμμιζόμενες με την προβλεπόμενη οικονομική ανάκαμψη.
Τα ανοδικά ρίσκα για τις προοπτικές ανάπτυξης σχετίζονται με την ισχυρότερη εμπιστοσύνη μετά την πρόοδο σε ότι αφορά την εφαρμογή των μεταρρυθμίσεων του προγράμματος και την ταχύτερη άρση των capital controls. Στα πτωτικά ρίσκα περιλαμβάνονται η αποτυχία της πλήρους εφαρμογής των μεταρρυθμίσεων και η πολιτική αβεβαιότητα, που θα υπονόμευαν τις προοπτικές ανάπτυξης.
Μοσκοβισί: Τα πρώτα σημάδια σταθεροποίησης της ελληνικής οικονομίας
Τα πρώτα σημάδια "σταθεροποίησης" της ελληνικής οικονομίας δείχνουν οι χειμερινές προβλέψεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, σύμφωνα με τον επίτροπο Πιερ Μοσκοβισί. Ερωτηθείς σήμερα κατά τη συνέντευξη Τύπου στην οποία παρουσίασε τις χειμερινές προβλέψεις, υπογράμμισε ότι παρά το γεγονός ότι η Ελλάδα θα καταγράψει ύφεση το 2016, αυτή θα είναι μικρότερη αυτής που αναμενόταν στις φθινοπωρινές προβλέψεις, κάτι που όπως είπε αποτελεί "θετική εξέλιξη".
Παρά τη δύσκολη περσινή χρονιά, αυτοί είναι οι "πρώτοι καρποί" της ανάκαμψης, δήλωσε ο Γάλλος επίτροπος και συμπλήρωσε πως "οι βελτιωμένες προβλέψεις δεν πρέπει να οδηγήσουν στην ανακοπή των προσπαθειών ή απώλεια της δυναμικής των τελευταίων μηνών".
"Η εφαρμογή των μεταρρυθμίσεων είναι το κλειδί", επισήμανε ο Π. Μοσκοβισί, ο οποίος ωστόσο δεν έκρυψε την ανησυχία του για τις αρνητικές επιπτώσεις που θα μπορούσε να έχει στην παγκόσμια οικονομία μια νέα αναζωπύρωση της ελληνικής κρίσης.
Αναφερόμενος στις διαπραγματεύσεις που λαμβάνουν χώρα στην Αθήνα μεταξύ των ελληνικών αρχών και των εκπροσώπων των θεσμών, δε θέλησε να υπεισέλθει σε λεπτομερείς και υπογράμμισε πως εκ μέρους της Επιτροπής, θα συνεχιστεί "η πίεση να ολοκληρωθεί η πρώτη αξιολόγηση γρήγορα", τονίζοντας, ωστόσο, ότι "ευθύνη γι' αυτό έχουν και οι δύο πλευρές". Τέλος, αναφέρθηκε στη συνάντηση που είχε στο Νταβός με τον πρωθυπουργό, Αλέξη Τσίπρα και εξέφρασε και πάλι την ελπίδα να ολοκληρωθούν "έγκαιρα".
Παραμένει η ανάγκη για μεταρρυθμίσεις
Σύμφωνα με την Κομισιόν, τα μέτρα δημοσιονομικής πολιτικής που συμφωνήθηκαν με τις αρχές το γ' τρίμηνο του 2015 στο πλαίσιο του προγράμματος προσαρμογής αναμένεται να αποφέρουν εξοικονόμηση έως 2% του ΑΕΠ μέχρι το 2017 και να οδηγήσουν σε πρωτογενές έλλειμμα σύμφωνα με τον ορισμό του προγράμματος κοντά στον στόχο του -0,25% του ΑΕΠ το 2015.
Έκτακτοι παράγοντες που σχετίζονται με την ανακεφαλαιοποίηση του τραπεζικού τομέα που ολοκληρώθηκε στα τέλη του 2015 υπολογίζεται ότι επιδείνωσαν το δημοσιονομικό ισοζύγιο κατά 3,3 ποσοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ, ωθώντας το συνολικό έλλειμμα στο 7,6% του ΑΕΠ το 2015.
Ο προϋπολογισμός του 2016 προβλέπει επιπλέον εξοικονόμηση 1,1% του ΑΕΠ από διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις στο συνταξιοδοτικό σύστημα και τη φορολογία εισοδήματος, και μέσω του εξορθολογισμού των δαπανών που εξακολουθεί να χρειάζεται συγκεκριμενοποίηση και εφαρμογή. Ωστόσο, θα χρειαστούν περαιτέρω μέτρα το 2016 και 2017 προκειμένου να επιτευχθούν οι στόχοι του προγράμματος για πρωτογενή πλεονάσματα 0,5% του ΑΕΠ το 2016 και 1,75% του ΑΕΠ το 2017.
Στο πλαίσιο της πρώτης αξιολόγησης του προγράμματος ESM, η ελληνική κυβέρνηση έχει δεσμευτεί να νομοθετήσει ώστε να διασφαλίσει πως οι στόχοι του πρωτογενούς πλεονάσματος θα τηρηθούν καθ' όλη τη διάρκεια του προγράμματος. Με βάση τους στόχους για το πρωτογενές ισοζύγιο, το συνολικό έλλειμμα προβλέπεται να μειωθεί στο 3,4% του ΑΕΠ το 2016 και 2,1% του ΑΕΠ το 2017.
Στα πτωτικά ρίσκα περιλαμβάνονται οι υψηλότερες δαπάνες για την αντιμετώπιση των εισροών αιτούντων άσυλο και πιθανές καθυστερήσεις στην συγκεκριμενοποίηση και εφαρμογή του επιπλέον πακέτου δημοσιονομικής προσαρμογής. Τα ανοδικά ρίσκα πηγάζουν κυρίως από τις μεταρρυθμίσεις της διοίκησης δημοσίων εσόδων (οι επιπτώσεις των οποίων δεν περιλαμβάνονται στην παρούσα πρόβλεψη) και η άνοδος των εσόδων λόγω της συνολικής ανθεκτικότητας της μακροοικονομίας και της είσπραξης φόρων το β' εξάμηνο του 2015.
Δεδομένου του χαμηλότερου του αναμενόμενου κόστος για την ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών, η πρόβλεψη για το δημόσιο χρέος μειώθηκε σε σχέση με την πρόβλεψη του φθινοπώρου. Το χρέος της γενικής κυβέρνησης ως ποσοστό του ΑΕΠ αναμένεται να κορυφωθεί το 2016 στο 185% για να μειωθεί το 2017 στο περίπου 182%.
Τσακαλώτος: ουδείς έχει ζητήσει μέτρα
Σχολιάζοντας τις χειμερινές προβλέψεις της Κομισιόν, η οποία ζητά πρόσθετα μέτρα από την Ελλάδα για την διετία 2016-2017 – και μάλιστα, παραδόξως, ενώ βρίσκεται σε εξέλιξη η διαπραγμάτευση της Αθήνας με τους δανειστές - μεταβαίνοντας στο κεντρικό ξενοδοχείο της Αθήνας, όπου γίνονται οι συναντήσεις με τους επικεφαλής του κουαρτέτου, ο Ευκλείδης Τσακαλώτος είπε κατηγορηματικά ότι «Δεν μας έχει τεθεί θέμα πρόσθετων μέτρων από τους δανειστές, μέχρι τώρα».
