Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή κρίνει ότι η Ελλάδα "αμέλησε σοβαρά" τα καθήκοντά της όσον αφορά την εφαρμογή των κανόνων της Ζώνης Σένγκεν και δίνει στην Αθήνα διορία τριών μηνών προκειμένου να ελέγχει τα σύνορά της, προειδοποιώντας ότι σε διαφορετική περίπτωση οι άλλες χώρες της ζώνης ελεύθερης μετακίνησης θα κλείσουν τα σύνορά τους με την Ελλάδα.
"Το σχέδιο έκθεσης καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η Ελλάδα παραμέλησε σοβαρά τις υποχρεώσεις της και ότι υπάρχουν σοβαρές παραλείψεις στους ελέγχους των εξωτερικών συνόρων που πρέπει να αντιμετωπιστούν (...) από τις ελληνικές αρχές", είπε ο αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Βάλντις Ντομπρόφσκις.
Ταυτόχρονα ο εκπρόσωπος της γερμανικής κυβέρνησης τόνισε ότι, "χωρίς τη φύλαξη των εξωτερικών συνόρων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, κινδυνεύει η συνθήκη Σένγκεν".
Ο αναπληρωτής Υπουργός Μεταναστευτικής Πολιτικής είχε προϊδεάσει σε σημερινές του δηλώσεις για το "κακό αποτέλεσμα" της έκθεσης. Ο Γιάννης Μουζάλας σημείωσε αναφερόμενος στα hot spots ότι, "ισχύει ότι τα έργα δεν έχουν προχωρήσει όπως έπρεπε να προχωρήσουν", ενώ επανέλαβε ότι, τα hotspots θα είναι έτοιμα μέσα με τέλη Φεβρουαρίου και λειτουργικά ως τις αρχές Μαρτίου, κάτι που σημαίνει ότι η χώρα θα είναι εντός του χρονικού περιθωρίου που της δόθηκε δύο μέρες πριν στην άτυπη Σύνοδο Κορυφής των Υπουργών Εσωτερικών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στο Άμστερνταμ.
Την ίδια ώρα, οι δήμαρχοι Σάμου, Χίου, Κω και Λέρου κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου, καθώς όπως υποστηρίζουν, τα hot spots στα νησιά τους, δεν θα είναι έτοιμα έως τις 15 Φεβρουαρίου. Το μόνο που είναι έτοιμο είναι αυτό της Λέσβου, σύμφωνα με τον δήμαρχο του νησιού.
Ο επίτροπος Μετανάστευσης και Εσωτερικών Υποθέσεων Δημήτρης Αβραμόπουλος, δήλωσε:
«Εάν θέλουμε να διατηρήσουμε έναν εσωτερικό χώρο ελεύθερης κυκλοφορίας, οφείλουμε να διαχειριζόμαστε καλύτερα τα εξωτερικά μας σύνορα. Αυτό σημαίνει ότι μπορούμε να διαφυλάξουμε τον χώρο Σένγκεν μόνον εάν εφαρμόζουμε τους κανόνες που τον διέπουν. Η Επιτροπή παρακολουθεί συνεχώς την εφαρμογή των κανόνων Σένγκεν σε όλα τα κράτη μέλη Σένγκεν. Το σχέδιο έκθεσης αξιολόγησης Σένγκεν για την Ελλάδα εξετάζει τη διαχείριση των εξωτερικών συνόρων κατά τη διάρκεια επίσκεψης αξιολόγησης που πραγματοποίησαν εμπειρογνώμονες των κρατών μελών και της Επιτροπής τον Νοέμβριο. Η έκθεση αυτή δείχνει ότι υπάρχουν σοβαρές ελλείψεις στη διαχείριση των εξωτερικών συνόρων της χώρας. Γνωρίζουμε ότι, εν τω μεταξύ, η Ελλάδα άρχισε να καταβάλλει προσπάθειες για να διορθώσει την κατάσταση και να συμμορφωθεί με τους κανόνες Σένγκεν. Απαιτούνται ουσιαστικές βελτιώσεις για να διασφαλιστεί η ορθή εφαρμογή της διαδικασίας υποδοχής, καταγραφής, μετεγκατάστασης ή επιστροφής των μεταναστών, ώστε να αποκατασταθεί η κανονική λειτουργία της Συνθήκης Σένγκεν, χωρίς ελέγχους στα εσωτερικά σύνορα. Αυτός είναι ο απώτερος κοινός μας στόχος».
Το σχέδιο έκθεσης - που δεν δημοσιοποιείται - βασίζεται σε αιφνίδιες επιτόπιες επισκέψεις στα ελληνοτουρκικά χερσαία σύνορα, καθώς και στη Χίο και τη Σάμο, το διάστημα 10 - 13 Νοεμβρίου 2015. Η έκθεση εξετάζει την παρουσία προσωπικού της αστυνομίας και της ακτοφυλακής στις περιοχές που ελέγχθηκαν, την αποτελεσματικότητα της διαδικασίας ταυτοποίησης και καταγραφής, την επιτήρηση των θαλάσσιων συνόρων και τη συνεργασία με τις γειτονικές χώρες. Η έκθεση, αν και αναγνωρίζει ότι οι ελληνικές αρχές υφίστανται πιέσεις, υπογραμμίζει ότι η διαδικασία ταυτοποίησης και καταγραφής παράτυπων μεταναστών δεν είναι αποτελεσματική, ότι τα δακτυλικά αποτυπώματα δεν εισάγονται συστηματικά στο σύστημα και ότι τα ταξιδιωτικά έγγραφα δεν ελέγχονται συστηματικά για τη γνησιότητά τους ούτε αντιπαραβάλλονται με σημαντικές βάσεις δεδομένων ασφαλείας, όπως το SIS (σύστημα πληροφοριών Σένγκεν), η Ιντερπόλ και άλλες εθνικές βάσεις δεδομένων. Με βάση αυτές τις διαπιστώσεις, το σχέδιο έκθεσης καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η Ελλάδα αμελεί σοβαρά τις υποχρεώσεις της και ότι υπάρχουν σοβαρές αδυναμίες στη διενέργεια ελέγχων στα εξωτερικά σύνορα, οι οποίες πρέπει να εξαλειφθούν και να αντιμετωπιστούν από τις ελληνικές αρχές.
