Αγεφύρωτες φαντάζουν πλέον οι διαφορές μεταξύ ε/κ και τ/κ πλευράς, καθώς όπως διαφάνηκε από την χθεσινή πολύωρη συνάντηση μεταξύ του προέδρου Αναστασιάδη και του Μουσταφά Ακιντζί, αλλά και το δείπνο που ακολούθησε, αλλιώς αντιλαμβάνεται και ερμηνεύει την τη διζωνικότητα η μία πλευρά και αλλιώς η άλλη.
Η δε προσπάθεια του προέδρου Αναστασιάδη να ζητήσει διευκρινήσεις από τον Ακιντζί για τα όσα περί εγγυημένων πλειοψηφιών, μόνιμων παρεκκλίσεων και πρωτογενούς δικαίου, δήλωσε στην Ν.Υ. προσέκρουσε στην εμμονή του Ακιντζί, ο οποίος καθοδόν προς το δείπνο επιβεβαίωσε απλώς την έκταση τους χάσματος.
«Εδώ, βγαίνει προς τα έξω το πως καταλαβαίνει ο καθένας την διζωνικότητα. Εγώ έχω εξηγήσει πολλές φορές τι καταλαβαίνω, δεν υπάρχει λόγος να το επαναλάβω. Και αυτοί εξήγησαν τι καταλαβαίνουν. Δεν μπορεί να πω ότι υπάρχει συμφωνία», ανέφερε ο Ακιντζί.
Κατά τον Ακιντζί διζωνικότητα σημαίνει ότι το κάθε συνιστών κράτος θα πρέπει να έχει καθαρή πληθυσμιακή και περιουσιακή πλειοψηφία στα εδάφη του. Η δε παρεκκλίσεις από το κεκτημένο θα πρέπει να καταστούν πρωτογενές δίκαιο έτσι ώστε να μην μπορούν να προσβληθούν στο Ευρωπαϊκό δικαστήριο. Θέση την οποία απέρριψε κατηγορηματικά ο πρόεδρος Αναστασιάδης.
Προηγήθηκε μια μάλλον αδέξια προσπάθεια του Ειδικού Συμβούλου του Γενικού Γραμματέα Έσπεν Μπαρθ Έιντε να κρύψει κάτι από χαλί τις διαφωνίες. Μπαίνοντας σφήνα στη κατ ιδίαν συνάντηση Αναστασιάδη – Ακιντζί, ο Νορβηγός διπλωμάτης εισηγήθηκε όπως «ότι ειπώθηκε στη Νέα Υόρκη να μείνει στη Νέα Υόρκη», ενώ εμφανής ήταν η αγωνία του να διασώσει την διαδικασία και να συντηρήσει μέρος έστω της δυναμική της.
«Σήμερα ο Ε/Κ ηγέτης κ. Νίκος Αναστασιάδης και ο Τ/Κ ηγέτης Κ. Μουσταφά Ακιντζί έχοντας επίγνωση της ανάγκης να αξιοποιήσουν την υπάρχουσα δυναμική, είχαν μια εποικοδομητική ανταλλαγή απόψεων για τις εναπομείνασες διαφορές και έδωσαν οδηγίες στους διαπραγματευτές για το πώς θα συνεχίσουν. Οι ηγέτες αναγνωρίζουν ότι υπάρχει ακόμη σοβαρή δουλειά ενώπιον τους και επανέλαβαν τη δέσμευσή τους να εντείνουν σημαντικά το ρυθμό των διαπραγματεύσεων μετά την επόμενη συνάντησή τους την Παρασκευή 30 Οκτωβρίου», ανέφερε ο Έιντε.
Στο μεσοδιάστημα, οι διαπραγματευτές θα πρέπει να ετοιμάσουν το έγγραφο με τις αποκλίσεις που έλειψε από την χθεσινή συνάντηση, και να καταπιαστούν με το κριτήρια για το περιουσιακό. Κριτήρια που αγγίζουν τόσο το θέμα της διζωνικότητας όσο και αυτό του εδαφικού.
Το κλίμα πάντως παρέμεινε ψυχρό μέχρι και το τέλος της συνάντησης. Ακόμη και μετά τη επιβεβαίωση από τον πρόεδρο της Δημοκρατίας ότι προσκάλεσε σε δείπνο τον Μουσταφά Ακιντζί. Είδηση που κάποιοι φρόντισαν να διαρρεύσει, πριν ακόμη ολοκληρωθεί η συνάντηση.
Η αντίδραση της Κυβέρνησης
Μακρύς είναι ο δρόμος και αρκετή η δουλεία που απομένει για να καταλήξουμε σε συμφωνία, ήταν η δήλωση στον ΑΝΤΕΝΑ του κυβερνητικού εκπροσώπου Νίκου Χριστοδουλίδη, σχολιάζοντας τις διαφορετικές ερμηνείες που δίνουν οι δυο πλευρές στη διζωνικότητα. Ο κ. Χριστοδουλίδης, ανέφερε ότι κατά τη διάρκεια της χθεσινής συνάντησης ο πρόεδρος Αναστασιάδης, έθεσε στον κ. Ακιντζί το ζήτημα των πρόσφατων δηλώσεων του για την ανάγκη μόνιμων παρεκκλίσεων και εγγυημένων πλειοψηφιών.
«Ο ΠτΔ εξήγησε πως η διασφάλιση αυτών των αρχών μέσα στο πλαίσιο λύσης του κυπριακού δεν είναι κάτι που θα λειτουργήσει προς όφελος των ε/κ, αλλά είναι κάτι που θα λειτουργήσει προς όφελος του συνόλου του Κυπριακού λαού. Ε/Κ και Τ/Κ δεν μπορεί και δεν πρέπει να είναι ευρωπαίοι πολίτες δεύτερης κατηγορίας στην ίδια τους την πατρίδα. Άρα μέσα σε αυτό το πλαίσιο έγινε συζήτηση. Υπάρχουν κάποιες διαφορετικές προσεγγίσεις και διαφορετικά δεδομένα», ανέφερε ο Εκπρόσωπος.
Ο κ. Χριστοδουλίδης αναφέρθηκε στον καθοριστικό ρόλο της ευρωπαϊκής ένωσης, ώστε να καμφθεί η τουρκική αδιαλλαξία στα ζητήματα του κεκτημένου και των βασικών ελευθεριών. «Η ΕΕ έχει ρόλο να διαδραματίσει και προχωρώντας ένα βήμα περισσότερο να πω ότι η παρουσία του κ. Βαν Νούφελ την περασμένη βδομάδα στην Κύπρο και στις συναντήσεις των δυο διαπραγματευτών ήταν ιδιαίτερα σημαντική και αποδείχθηκε και στην πράξη η προστιθέμενη αξία που έχει μια τέτοια εμπλοκή. εμείς ευελπιστούμε ότι η εμπλοκή αυτή θα ενισχυθεί ακόμη περισσότερο το αμέσως επόμενο διάστημα ώστε με τη βοήθεια της ΕΕ να δημιουργηθούν θετικές προοπτικές».
Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος αναφέρθηκε επίσης στις επαφές τις οποίες θα έχει ο πρόεδρος Αναστασιάδης κατά τη διάρκεια της επίσκεψη του στην Κίνα, για την οποία αναχώρησε το απόγευμα. Στο επίκεντρο των επαφών του προέδρου Αναστασιάδη στο Πεκίνο και ειδικότερα στην συνάντηση του με τον Κινέζο ομόλογο του, θα βρεθεί το Κυπριακό και ο ρόλος που μπορεί να διαδραματίσει η Κίνα, στο Κυπριακό ως μόνιμο μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας. Επίσης θα συζητηθούν και θέματα οικονομίας, που αφορούν συγκεκριμένα τους τομείς των μεταφορών, του τουρισμού και της προσέλκυσης επενδύσεων.
Το μεσημέρι, ο πρόεδρος Αναστασιάδης είχε τηλεφωνική επικοινωνία με τον Πρωθυπουργό της Ελλάδας Αλέξη Τσίπρα. Σύμφωνα με τα όσα ανήρτησε στο twitter ο Κυβερνητικός Εκπρόσωπος Νίκος Χριστοδουλίδης, συζητήθηκαν οι τελευταίες εξελίξεις στο Κυπριακό, περιφερειακά ζητήματα καθώς επίσης και η επικείμενη σύνοδος Κορυφής της Ευρωπαϊκής ένωσης, κατά την διάρκεια της οποίας ο πρωθυπουργός της Ελλάδας θα εκπροσωπήσει τον πρόεδρο της Δημοκρατίας λόγω της απουσίας του στην Κίνα. Την Κύπρο θα επισκεφθεί σε δέκα μέρες ο υπουργός εξωτερικών της Ελλάδας Νίκος Κοτζιάς.
Νωρίτερα
Σύμφωνα με τον κυβερνητικό εκπρόσωπο Νίκο Χριστοδουλίδη ο πρόεδρος Αναστασιάδης έθεσε το θέμα στη χθεσινή συνάντησή του με το Μουσταφά Ακιντζί, ενώ η συζήτηση θα συνεχιστεί σε επίπεδο διαπραγματευτών. Οι ηγέτες των δύο κοινοτήτων, πρόσθεσε, έδωσαν οδηγίες στους διαπραγματευτές να αρχίσουν τη συζήτηση και για τα κριτήρια του περιουσιακού. Μέχρι την επόμενη συνάντηση των δυο ηγετών, ανέφερε ο εκπρόσωπος, οι διαπραγματευτές θα προσπαθήσουν να καταλήξουν σε έγγραφο με τις αποκλίσεις. Οι Βρυξέλες, τόνισε ο κ. Χριστοδουλίδης, έχουν καθοριστικό ρόλο να διαδραματίσουν στο θέμα της κατοχύρωσης των βασικών αρχών που θα διέπουν τη λύση και το ευρωπαϊκού κεκτημένου.
Ο κ. Χριστοδουλίδης αποκάλυψε δε, πως η παρουσία του εκπροσώπου της ευρωπαϊκής επιτροπής Πίτερ Βαν Νούφελ στο επόμενο διάστημα θα είναι σχεδόν σε μόνιμη βάση.
Όσον αφορά τα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης ο κ. Χριστοδουλίδης, ανέφερε ότι έγινε συζήτηση στην συνάντηση των δυο ηγετών και αναμένονται ανακοινώσεις προς την κατεύθυνση της υλοποίησης των μέτρων.
Εντατικοποίηση των συνομιλιών το Νοέμβριο
Ο Ειδικός Σύμβουλος του ΓΓ διαβάζοντας την κοινή δήλωση, ανέφερε ότι οι δύο ηγέτες συνέχισαν τη συζήτηση σε εκκρεμούντα ζητήματα και ότι έχοντας επίγνωση της ανάγκης να αξιοποιήσουν την υπάρχουσα δυναμική, είχαν μια εποικοδομητική ανταλλαγή απόψεων για τα υπόλοιπα θέματα στα οποία καταγράφονται διαφορές και έδωσαν οδηγίες στους διαπραγματευτές για το πώς θα συνεχίσουν.
Στην δήλωση αναφέρεται ακόμη ότι οι ηγέτες χαιρέτισαν την έναρξη των εργασιών της δικοινοτικής ad hoc επιτροπής σχετικά με το ευρωπαϊκό κεκτημένο που αποσκοπούν στην προετοιμασία της μελλοντικής εφαρμογής του κεκτημένου στην τουρκοκυπριακή συνιστώσα πολιτεία κατά την έναρξη ισχύος της συμφωνίας λύσης.
`Οπως αναφέρεται στην ανακοίνωση που διάβασε ο κ. Εϊντε , οι ηγέτες αναγνωρίζουν ότι υπάρχει ακόμη σοβαρή δουλειά ενώπιον τους και επανέλαβαν τη δέσμευσή τους να εντείνουν σημαντικά το ρυθμό των διαπραγματεύσεων μετά την επόμενη συνάντησή τους την Παρασκευή 30 Οκτωβρίου.
Ό,τι ειπώθηκε στη Νέα Υόρκη πρέπει να μείνει στη Νέα Υόρκη, λένε τα Ηνωμένα Έθνη
Η συνάντηση των δύο ηγετών χθες άρχισε με κατ' ιδίαν συνάντηση του προέδρου της Δημοκρατίας και του Μουσταφά Ακιτντζί και του κ. Έιντε, με τον πρόεδρο να θέτει θέμα για τις δηλώσεις του κατοχικού ηγέτη στη Νέα Υόρκη.
Ο κ. Έιντε, τους μετέφερε το μήνυμα πως, ότι ειπώθηκε στη Νέα Υόρκη πρέπει να μείνει στη Νέα Υόρκη. Όπως δήλωσε στον ΑΝΤ1 αξιωματούχος των ΗΕ, η θέση του κ. Έιντε ήταν ότι και οι δυο ηγέτες έκαναν δηλώσεις στη Νέα Υόρκη, και πως θα πρέπει να τα ξεχάσουν και να επικεντρωθούν στις συνομιλίες. Πληροφορίες ωστόσο αναφέρουν πως ο πρόεδρος της Δημοκρατίας, θα έθετε θέμα στον κ. Ακινζτί, για το πρωτογενές δίκαιο, τις εγγυημένες πλειοψηφίες αλλά και τις μόνιμες παρεκκλίσεις. Και από τουρκοκυπριακής πλευράς όμως, πληροφορίες φέρουν και τον κ. Ακιτζί να έχει παράπονο από τον πρόεδρο της Δημοκρατίας.
Την ίδια ώρα τα Ηνωμένα Έθνη θεωρούν πως το μήνυμα από αυτή τη συνάντηση είναι ότι υπάρχουν διαφορές, ωστόσο θα πρέπει να υπάρξει επαναβεβαίωση της δέσμευσής τους να προχωρήσουν στις διαπραγματεύσεις προκειμένου να ξεπεραστούν οι όποιες διαφορές.
Υπάρχει διαφορά στην αντίληψη της διζωνικότητας, δηλώνει ο Ακιντζί
Από σήμερα αναμένει ο Τ/κ ηγέτης ότι θα αρχίσουν οι εντατικές διαβουλεύσεις των δύο διαπραγματευτών για το θέμα των κριτηρίων στο περιουσιακό, εντολή που έδωσαν κατά την χθεσινή τους συνάντηση με τον Πρόεδρο Αναστασιάδη στους κ. Μαυρογιάννη και Ναμί.
Επιστρέφοντας για λίγο στα κατεχόμενα, πριν μεταβεί στο εστιατόριο για το δείπνο με τον Πρόεδρο Αναστασιάδη, ο Μουσταφά Ακιντζί ανέφερε ότι οι δύο ηγέτες, όπως έχει προγραμματισθεί, θα ξανασυναντηθούν στις 30 Οκτωβρίου και επαναβεβαίωσαν την αποφασιστικότητά τους να συνεχίσουν και τις δικές τους διαπραγματεύσεις εντατικά από τον μήνα Νοέμβριο. Όπως εξήγησε, και σε αυτή τη συνάντηση πρώτα συνομίλησαν οι δύο τους με τον Πρόεδρο Αναστασιάδη, στη συνέχεια συμμετείχε ο Ειδικός Σύμβουλος του ΓΓ του ΟΗΕ, Εσπεν Μπαρθ Έιντε και μετά μαζί με τις δύο αντιπροσωπείες τους.
“Μπροστά μας υπάρχει μια σημαντική διαδικασία. Θέλει εντατική εργασία, υπάρχουν συμφωνίες που έχουν γίνει. Υπάρχουν σημεία διαφωνίας, διαφορετικές απόψεις. Το όλο θέμα είναι αυτές οι διαφορές να φύγουν και να φτάσουμε σε ένα κοινό αποτέλεσμα που θα μπορεί να εγκριθεί και από τις δύο πλευρές. Αυτή δεν είναι μια εύκολη διαδικασία, είναι δύσκολη με σκαμπανεβάσματα. Αλλά με όλη μας την δύναμη θα κάνουμε ό,τι περνά από το χέρι μας για να έχει επιτυχή κατάληξη”.
Διαφορετικές προσεγγίσεις για τη διζωνικότητα
Σε ερώτηση αναφορικά με δηλώσεις από την ε/κ ηγεσία για τις δικές του δηλώσεις όσον αφορά το ευρωπαϊκό κεκτημένο, την διζωνικότητα, την πληθυσμιακή πλειοψηφία, αν υπάρχει διαφορά απόψεων και αυτά τα θέματα συζητήθηκαν σήμερα, εάν “η ε/κ πλευρά επανέφερε στο τραπέζι τις κόκκινες γραμμές της”, ο Τ/κ ηγέτης απάντησε ότι “βεβαίως και συζητήθηκε. Σε αυτό το θέμα δεν συζητήθηκε κάτι που να αφορά κόκκινη γραμμή. Πως μπορούμε σε αυτά τα θέματα να ξεπεράσουμε τις διαφορές απόψεων, δηλαδή οι δύο πλευρές εργάζονται πάνω στο πως θα επιλύσουν αυτό το θέμα. Γνωρίζετε ότι δυστυχώς χωρίς να υπάρχει λύση η μία πλευρά έγινε μέλος της ΕΕ”. Γι` αυτό, πρόσθεσε, γίνεται λίγο περισσότερο η αναφορά στο ευρωπαϊκό κεκτημένο. Αλλά, συνέχισε, όπως έχει υπενθυμιστεί, το κοινό ανακοινωθέν της 11ης Φεβρουαρίου 2014 αναφέρεται στον σεβασμό στις αρχές της ΕΕ και ταυτόχρονα γίνεται σαφής αναφορά στην διαφύλαξη του χαρακτήρα της ομοσπονδιακής δομής που θα περιλαμβάνει την πολιτική ισότητα, μιας ομοσπονδιακής δομής, διζωνικής, δικοινοτικής ως μια παράμετρος των ΗΕ που έχει καταστεί.
Εδώ, είπε, βγαίνει προς τα έξω το πως καταλαβαίνει ο καθένας την διζωνικότητα. “Εγώ έχω εξηγήσει πολλές φορές τι καταλαβαίνω, δεν υπάρχει λόγος να το επαναλάβω. Και αυτοί εξήγησαν τι καταλαβαίνουν”. Σημείωσε δε ότι δεν μπορεί να πει τώρα ότι σε αυτό υπάρχει συμφωνία.