Θετικό απολογισμό για τα αποτελέσματα των επαφών του στις ΗΠΑ έκανε ο πρόεδρος της Δημοκρατίας, Νίκος Αναστασιάδης, μιλώντας προς τους Έλληνες δημοσιογράφους στη διάρκεια δημοσιογραφικής διάσκεψης, με την ευκαιρία της ολοκλήρωσής της επίσκεψής του.
Ο πρόεδρος της Δημοκρατίας που αναχωρεί αργότερα απόψε επιστρέφοντας στην Κύπρο, αναφέρθηκε τόσο στην επίσκεψή του στο Σικάγο, όσο και τη Νέα Υόρκη και τις επαφές που είχε στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ.
Ειδικά για το σκέλος της Νέας Υόρκης κατέγραψε τις συναντήσεις με τους Γενικό Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών κ. Ban Ki-moon, τον Αντιπρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών Joe Biden, τον Υπουργό Εξωτερικών της Ρωσικής Ομοσπονδίας Sergey Lavrov, τον Υπουργό Εξωτερικών των Ηνωμένων Πολιτειών John Kerry, τον Πρωθυπουργό της Ινδίας Narendra Modi, τον Πρόεδρο της Αιγύπτου κ. Abdel Fattah el-Sisi, τον Πρόεδρο της Παλαιστίνης Mahmoud Abbas, τον Ανώτερο Εκτελεστικό Διευθυντή της εταιρείας Noble Energy Dave L. Stover, και τον Πρωθυπουργό της Ελλάδος Αλέξη Τσίπρα. Επίσης το Γεύμα Εργασίας με τους Μόνιμους Αντιπροσώπους των 5 Μονίμων Μελών του Συμβουλίου Ασφαλείας και το πρόγευμα εργασίας με το Προεδρείο της Αμερικανο-Εβραϊκής Επιτροπής.
Και σημείωσε τις περισσότερες από 40 συναντήσεις που θα έχει συνολικά ο Υπουργός Εξωτερικών Ιωάννης Κασουλίδης, που θα παραμείνει στη Νέα Υόρκη μέχρι και τις 3 Οκτωβρίου.
Στο επίκεντρο των συναντήσεων το Κυπριακό
Αναφερόμενος στο κυπριακό, είπε πως σε όλες τις συναντήσεις που είχε και ειδικότερα τους Γενικό Γραμματέα Ηνωμένων Εθνών, Αμερικανό Αντιπρόεδρο, Έλληνα Πρωθυπουργό, Υπουργούς Εξωτερικών Ρωσίας και Ηνωμένων Πολιτειών, έγινε ανταλλαγή απόψεων για την παρούσα φάση των διαπραγματεύσεων, το πού έχει επιτευχθεί πρόοδος και πού προκύπτουν διαφωνίες. Τόνισε την ανάγκη «όλα τα εμπλεκόμενα μέρη - και εδώ έγινε, όπως αντιλαμβάνεστε, ειδική αναφορά στην Τουρκία - μέσα από πολύ πρακτικά και συγκεκριμένα μέτρα και όχι μέσα από διακηρύξεις, συμβάλουν αποτελεσματικά στην προσπάθεια που βρίσκεται σε εξέλιξη».
Ο πρόεδρος Αναστασιάδης χαρακτήρισε τις συναντήσεις του πολύ σημαντικές, υπογραμμίζοντας ότι του δόθηκε η ευκαιρία να ξεκαθαρίσει, στο ανώτατο επίπεδο, «κάποια θέματα που αφορούν τόσο την ουσία - για θέματα όπως παράδειγμα η αναγκαιότητα διασφάλισης των τεσσάρων βασικών ελευθεριών, της συμβατότητας της λύσης με το Ευρωπαϊκό Κεκτημένου, του γεγονότος ότι εν έτη 2015 δεν μπορούν να υπάρχουν, μετά το πλαίσιο μιας λύσης, ξένα στρατεύματα και εγγυήσεις - όσο και την διαδικασία των Συνομιλιών, ειδικότερα λαμβάνοντας υπόψη πρακτικές του παρελθόντος που απέτυχαν».
Πρόσθεσε ότι κοινή ήταν η διαπίστωση με τους συνομιλητές του ότι οι αμέσως επόμενοι μήνες θα είναι καθοριστικοί, “τόσο στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, όσο και με τις εκλογές στην Τουρκία, στο να μας επιτρέψουν να εξάξουμε πιο ασφαλή συμπεράσματα για τις προοπτικές της διαδικασίας που βρίσκεται σε εξέλιξη”.
Τεχνική υποστήριξη ΔΝΤ σε ενδεχόμενη λύση;
Σε ερώτηση αν επιβεβαιώνει ότι θα υπάρξει τεχνική υποστήριξη από το ΔΝΤ γύρω από το πώς θα κινηθεί η οικονομία μετά από μια ενδεχόμενη λύση, ο Πρόεδρος Αναστασιάδης είπε ότι καταβάλλεται από πολλές εμπλεκόμενες πλευρές προσπάθεια, έτσι ώστε να υπάρξουν μελέτες για την οικονομική πτυχή πολλών από τα θέματα που αφορούν την επίλυση του κυπριακού προβλήματος. Είτε αυτά αναφέρονται σε μελέτες για το ενδεχόμενο κόστος λειτουργίας της ομοσπονδίας, αλλά πολύ περισσότερο στη δημιουργία ταμείου για αντιμετώπιση μιας από τις θεραπείες που έχουν συμφωνηθεί όσον αφορά τις αξιώσεις των ιδιοκτητών περιουσιών και που άπτεται της πτυχής των αποζημιώσεων.
«Οι θεραπείες που προβλέπονται είναι πλήρης αποκατάσταση, μερική αποκατάσταση, εναλλακτική αποκατάσταση, ανταλλαγή περιουσιών, αποζημίωση. Συνεπώς, η δημιουργία ταμείου που μπορεί να αντιμετωπίσει αυτές τις αξιώσεις είναι μεγίστης σημασίας, γι’ αυτό και τόσο κατά τη διάρκεια των συνομιλιών με το Γενικό Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών, αλλά και με τους Αμερικανούς αξιωματούχους, είχα την ευκαιρία να υπερτονίσω την ανάγκη να ληφθεί έγκαιρα πρόνοια ώστε να αντιμετωπιστεί ένα θέμα - όπως είπα - μείζονος σημασίας”.
Ταυτόχρονα είπε, ανέφερε ότι αυτό που τα Ηνωμένα Έθνη επικεντρώνουν την προσοχή τους, είναι μελέτες τόσο από το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, όπως και τη Διεθνή Τράπεζα.
Δεν τίθεται θέμα χρονοδιαγράμματος
Απαντώντας σε άλλη ερώτηση για τις συνομιλίες, ήταν ξεκάθαρος πως ούτε ετέθη, ούτε τίθεται θέμα χρονοδιαγράμματος. «Αυτό ήταν ένα από τα σημεία που υπερτόνισα, παίρνοντας το κακό παράδειγμα του παρελθόντος. Δηλαδή να τοποθετείται ή να θεσμοθετείται ή να συμφωνείται ένα χρονοδιάγραμμα κατά το οποίο θα πρέπει οι δύο πλευρές ούτως ή άλλως να καταλήξουν και συνεπώς αν δεν καταλήξουν θα πρέπει κάποιος να αναλάβει διαμεσολάβηση. Έχουμε πει από την αρχή ότι ασφυκτικά χρονοδιαγράμματα και επιδιαιτησίες δεν γίνονται αποδεκτές. Εις αυτή την γραμμή εμμένουμε και επιμένουμε».
Ερωτηθείς αν ισχύει ότι οι Ελληνοκύπριοι εξαντλήθηκαν οικονομικά με αποτέλεσμα να είναι λιγότερο διεκδικητικοί, με αποτέλεσμα η προώθηση μιας λύσης να είναι πιο εύκολη, είπε:
«Βρισκόμαστε στα πρώτα στάδια των διαπραγματεύσεων, μέσα σ’ ένα καλύτερο από το παρελθόν κλίμα, με συμφωνίες αλλά και διαφωνίες. Ξέρω ότι είναι πάρα πολύ πρόωρα να πει κανένας αν ο κυπριακός ελληνισμός θα αποδεχτεί ή θα απορρίψει μια λύση. Εξαρτάται από το περιεχόμενο».
Με αφορμή δημοσκόπηση για το πώς βλέπουν οι Κύπριοι τη λύση, είπε είναι ακόμη πολύ νωρίς για δημοσκοπήσεις, που να θέτουν αορίστως το κατά πόσο κάποιοι δέχονται ή απορρίπτουν.
«Θέλω να πιστεύω ότι το σύνολο του κυπριακού ελληνισμού θέλει λύση. Αλλά το θέλει λύση εξαρτάται και από το περιεχόμενο της λύσης. Εάν κατορθώσουμε να απαντήσουμε στις ανησυχίες των Ελληνοκυπρίων και στις ανησυχίες των Τουρκοκυπρίων, η λύση θα πρέπει να είναι μια συμφωνημένη λύση που να μπορεί να γίνει αποδεκτή και από τις δύο κοινότητες. Δεν είναι μόνο η μια που πρέπει να συγκατατεθεί αλλά και η δεύτερη. Συνεπώς, αυτό που λέω είναι ότι η προσπάθεια που καταβάλλεται αλλά και η αποφασιστικότητα, είναι να εργαστώ κατά τρόπο που να δημιουργηθούν συνθήκες λαμβάνοντας υπόψη τις έγνοιες των δύο κοινοτήτων αλλά και δημιουργώντας προοπτικές μέσα από τη διασφάλιση ανθρωπίνων δικαιωμάτων, βασικών ελευθεριών έτσι ώστε να γίνει αποδεκτή μια ενδεχόμενη λύση που τα μέρη θα καταλήξουν».
Οι παράμετροι
Μίλησε για τις παραμέτρους που δεν πρέπει να παραγνωρίσουμε κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων.
«Οι εγγυήσεις π.χ, το αίσθημα ασφάλειας, τόσο των Ελληνοκυπρίων, χωρίς να παραγνωρίζω και εκείνο των Τουρκοκυπρίων. Θα πρέπει να ληφθούν υπόψη, αλλά την ίδια ώρα δεν μπορεί αναχρονιστικές μέθοδοι του παρελθόντος - όπως εγγυήτριες δυνάμεις που εν τη ουσία δημιουργούν ένα κολοβό σύστημα ανεξαρτησίας και εδαφικής ακεραιότητας - να καθορίζουν ή να εγγυώνται την ασφάλεια του κράτους ιδιαίτερα για μια χώρα που είναι μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης».
Πρόσθεσε ότι η δική του προσπάθεια και θέλει να πιστεύει και του Μουσταφά Ακιντζί, είναι να εξεύρουν μια λύση που να ανταποκρίνεται στις προσδοκίες, στις ανησυχίες, αλλά και στη δημιουργία ενός σύγχρονου ευρωπαϊκού κράτους που να διασφαλίζει την προοπτική και το μέλλον των κατοίκων του νησιού.
Η συνάντηση με Κέρι και Μπάιντεν
Μιλώντας για τις συναντήσεις του με τον υπουργό Εξωτερικών, Τζον Κέρι και τον αντιπρόεδρο Τζο Μπάιντεν, ανέφερε ότι συζήτησαν τις διμερείς σχέσεις και την κοινή πεποίθηση για περαιτέρω εμβάθυνση τους προς αντιμετώπιση κοινών προκλήσεων στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου.
«Είναι σημαντικό να αναφέρω ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες αναγνωρίσουν τον σταθεροποιητικό ρόλο της Κυπριακής Δημοκρατίας στην περιοχή, και ειδικότερα την συμβολή μας στην αντιμετώπιση της τρομοκρατίας και στην δημιουργία συνθηκών ασφάλειας στην περιοχή. Συζητήσαμε επίσης και θέματα που άπτονται του ενεργειακού σχεδιασμού της Κυπριακής Δημοκρατίας και πως μέσα από συνέργειες και συνεργασίες των κρατών της περιοχής μπορούν να δημιουργηθούν προοπτικές όχι μόνο προς όφελος της περιοχής αλλά και της Ευρώπης γενικότερα».
Ο Πρόεδρος Αναστασιάδης επιβεβαίωσε ότι ο Τζον Κέρι εκδήλωσε ενδιαφέρον για να επισκεφθεί την Κύπρο πριν το τέλος του χρόνου και η ακριβής ημερομηνία θα καθοριστεί μέσω της διπλωματικής οδού.
Απαντώντας σε ερώτησή του ΚΥΠΕ είπε ότι τόσο ο Κέρι όσο κι ο Μπάιντεν επέδειξαν ειλικρινές ενδιαφέρον για το πώς μπορούν να συμβάλουν στα προβλήματα που αντιμετωπίζουμε. Αναφέρθηκε επίσης και στην σύντομη συνομιλία που είχε στην δεξίωση του Μπαράκ Ομπάμα με τον Αμερικανό πρόεδρο.
«Είχα την ευκαιρία να ακούσω αυτόν πρώτον να επιδεικνύει ενδιαφέρον, αλλά και να εκφράζει την ευαρέσκειά του για τις πρωτοβουλίες που αναλαμβάνονται με την πιθανότητα επίλυσης του κυπριακού. Θέλω να πω ήταν απόλυτα ενήμερος για τα όσα συμβαίνουν και εξεδήλωσε την απόλυτη στήριξή του στις υπό εξέλιξη συνομιλίες».
Η ορθολογιστική προσέγγιση της Κύπρου στο θέμα της Ρωσίας
Για την συνάντηση με τον Ρώσο υπουργό Εξωτερικών – που χαρακτήρισε πολύ παραγωγική – είπε πως ο Σεργκέι Λαβρόφ, αφού αναγνώρισε την σημασία για την Μόσχα της ορθολογιστικής προσέγγισης της Κυπριακής Δημοκρατίας εντός της Ευρωπαϊκή Ένωση για θέματα που αφορούν και την Ρωσία, αναφέρθηκε στις διμερείς μας σχέσεις και στην ανάγκη όπως μέσα από συγκεκριμένες δράσεις εργαστούμε για περαιτέρω ενίσχυση τους.
Αναφέρθηκε στην πιθανότητα επίσκεψης του κ. Λαβρόφ στην Κύπρο, καθώς φέτος συμπληρώνονται 55 χρόνια Διπλωματικών Σχέσεων ανάμεσα στη Λευκωσία και την Μόσχα ενώ συμπλήρωσε ότι συζήτησαν επίσης θέματα που αφορούν τους ενεργειακούς σχεδιασμούς στην Ανατολική Μεσόγειο καθώς επίσης θέματα που αφορούν τις οικονομικές σχέσεις, με τον Ρώσο Υπουργό να αναφέρεται σε ενδεχόμενη εκδήλωση ενδιαφέροντος από ρωσικές εταιρείες για επενδύσεις στην Κύπρο.
Ενεργειακά συζήτησαν με τον Σίσι
Για την συνάντηση με τον Αιγύπτιο Πρόεδρο Abdel Fattah el-Sisi , ο κ. Αναστασιάδης είπε πως αντάλλαξαν απόψεις για το πως τα πρόσφατα αποτελέσματα της ΕΝΙ εντός της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης της Αιγύπτου αναβαθμίζουν ενεργειακά την Ανατολική Μεσόγειο και καθιστούν ακόμα πιο επιτακτική την συνεργασία ανάμεσα σε Κύπρο και Αίγυπτο στον τομέα της ενέργειας.
«Κοινή ήταν η πεποίθηση μας ότι ο διάλογος που βρίσκεται σε εξέλιξη ανάμεσα στις δύο χώρες για πώληση κυπριακού φυσικού αερίου στην Αίγυπτο θα πρέπει να ολοκληρωθεί το συντομότερο δυνατόν. Ταυτόχρονα ο Αιγύπτιος εξέφρασε την ευαρέσκειά του για την πρωτοβουλία της Κυπριακής Δημοκρατίας εντός την Ευρωπαϊκής Ένωσης για το Μεσανατολικό που είχε σαν αποτέλεσμα και την πρόσφατη περιοδεία του Ντόναλντ Τούσκ στην περιοχή καθώς επίσης για τη διαχρονική στήριξη της Κυπριακής Δημοκρατίας προς την Αίγυπτο τόσο εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης όσο επίσης και σε άλλα διεθνή φόρα».
Τέλος, συμφώνησαν στην αναγκαιότητα πραγματοποίησης νέας τριμερούς συνάντησης ανάμεσα στην Ελλάδα, την Κύπρο και την Αίγυπτο που θα πραγματοποιηθεί στην Αθήνα σε ημερομηνία που θα καθοριστεί στη συνάντηση Υπουργών Εξωτερικών.
Στην Παλαιστίνη στις 13 Νοεμβρίου
Στην συνάντηση με τον Παλαιστίνιο Πρόεδρο Μαχμούντ Αμπάς είπε πως έγινε ανταλλαγή απόψεων για την κατάσταση στην περιοχή μας, ενώ ο κ. Αμπάς ευχαρίστησε τον πρόεδρο της Δημοκρατίας για το ενδιαφέρον της Κύπρου για το Παλαιστινιακό και την πρωτοβουλία να προσκληθεί στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, ξεχωριστά με τον Ισραηλινό Πρωθυπουργό, για να παρουσιάσει τις θέσεις του για την ειρηνευτική διαδικασία.
Ο πρόεδρος Αναστασιάδης ανταποκρινόμενος σε πρόσκληση του κ. Αμπάς θα επισκεφθεί την Παλαιστίνη στις 13 Νοεμβρίου, αμέσως μετά την ολοκλήρωση της επίσκεψης του στην Ιορδανία.
Χαρακτήρισε εξαίρετη την ανταλλαγή απόψεων με τον Ινδό Πρωθυπουργό και ανακοίνωσε ότι -προγραμματίζει να επισκεφθεί την χώρα εντός του 2016 προς επίτευξη του κοινού στόχου για «εμβάθυνση των οικονομικών και εμπορικών σχέσεων αλλά και για να δούμε πως η Κυπριακή Δημοκρατία μπορεί να διαδραματίσει ρόλο στον εν εξελίξει διάλογο για ενίσχυση των σχέσεων της Ινδίας με την Ευρωπαϊκή Ένωση».
Το Κυπριακό και στη συνάντηση με ΓΓ Ηνωμένων Εθνών
Είπε πως στην συνάντηση με τον Γενικό Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών, συζήτησαν επίσης περιφερειακά θέματα καθώς επίσης το θέμα της βιώσιμης ανάπτυξης που αποτελεί προτεραιότητα στην φετινή Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών, ενώ η συζήτηση επικεντρώθηκε στο Κυπριακό.
Η συνάντηση με Noble
Σε σχέση με την συνάντηση που είχε το πρωί με τον Ανώτερο Εκτελεστικό Διευθυντή της Noble, είπε ότι έγινε μια πολύ εποικοδομητική συζήτηση για τις ενεργειακές εξελίξεις στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου και τους σχεδιασμούς της εταιρείας.
«Αντιλαμβάνεστε, και αυτό ήταν ένα συμπέρασμα από όλες τις επαφές που είχα στις Ηνωμένες Πολιτείες, ότι η περιοχή μας, με αφορμή και τα πρόσφατα αποτελέσματα της ΕΝΙ εντός της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης της Αιγύπτου, έχει αναβαθμιστεί ενεργειακά και στόχος μας είναι όπως μέσα από συνεργασίες και συνέργειες στην περιοχή, εργαστούμε από κοινού με τα γειτονικά κράτη τόσο για μεγιστοποίηση των ενδεχομένων ωφελημάτων όσο και για περαιτέρω σύσφιξη των σχέσεων μας».
Καταλήγοντας ο πρόεδρος της Δημοκρατίας αναφέρθηκε και στις συναντήσεις που είχε με τον Αρχιεπίσκοπο Δημήτριο και με παράγοντες της κυπριακής παροικίας και της Ελληνοαμερικανικής Κοινότητας, τόσο στο Σικάγο όσο και τη Νέα Υόρκη και τους ευχαρίστησε όλους για την ανιδιοτελή προσφορά τους τις προσπάθειές για τερματισμό της κατοχής και επανένωσης της Κύπρου.