Τα επόμενα στάδια της διαδικασίας και η ετοιμασία της ατζέντας των επόμενων μηνών ήταν στο επίκεντρο των χωριστών συναντήσεων του Εσπεν Μπάρθ Έιντε αρχικά με τον Μουσταφά Ακιντζί και ακολούθως αργά το απόγευμα με τον πρόεδρο Αναστασιάδη.
Κατέθεσε εκ νέου την αισιοδοξία του για την πορεία των διαπραγματεύσεων, σημειώνοντας πως είναι πιο αισιόδοξος κάθε φορά που βρίσκεται στην Κύπρο, αν και, όπως παραδέχθηκε, υπάρχει ακόμη πολύς δρόμος πριν από την εξεύρεση λύσης.
Οι συνομιλίες προχωρούν σε μια ξεκάθαρη πορεία αν και είπε ότι υπάρχουν πολλά θέματα ακόμη που πρέπει να επιλυθούν και άλλα που δεν έχουν ακόμη συζητηθεί. Σε δηλώσεις του πριν από λίγο στο προεδρικό ο Νορβηγός Διπλωμάτης απέφυγε να εισέλθει στην ουσία των διαπραγματεύσεων, καθώς όπως είπε βρίσκονται σε μια φάση όπου όλα είναι αλληλένδετα και συνεπώς κανένα κεφάλαιο δεν μπορεί να κλείσει για να αρχίσει ένα άλλο.
Δήλωσε και πάλι εντυπωσιασμένος από την δέσμευση των δύο ηγετών και την προσήλωση των διαπραγματευτών και των ομάδων τους στην διαδικασία, ενώ απαντώντας σε ερώτηση ξεκαθάρισε πως δεν τίθεται θέμα κοινής συνάντησης των ηγετών με τον Γενικό Γραμματέα στην Ν.Υ. Θα υπάρξουν είπε μόνο χωριστές συναντήσεις.
Μιλώντας εξάλλου στα κατεχόμενα μετά τη συνάντησή του με τον Μουσταφά Ακιντζί, ο κ. Έϊντε είπε χαρακτηριστικά ότι ο ρόλος του τώρα είναι να είναι ένας καλός προπονητής σε μια διαδικασία που έχει θετική δυναμική.
Είπε ακόμα ότι ο ίδιος δεν έχει σταματήσει να εργάζεται και πως είχε πολύ σημαντικές συναντήσεις στην Τουρκία, γειτονικά κράτη και τις εγγυήτριες δυνάμεις.
ΝωρίτεραΟι πρώτες ωστόσο προκαταρτικές συζητήσεις επί των κριτηρίων επιβεβαίωσαν την ύπαρξη δύο διαφορετικών προσεγγίσεων στο περιουσιακό. Η μεν Ε/Κ πλευρά καταθέτει κριτήρια που δίνουν τον πρώτο λόγο στους νόμιμους ιδιοκτήτες, Ε/Κ και Τ/Κ για ανάκτηση των περιουσιών τους, ενώ η Τ/Κ, κριτήρια που ευνοούν τους χρήστες, Τ/Κ και εποίκους και που παραπέμπουν στις άλλες δύο θεραπείες. Της αποζημίωσης και της ανταλλαγής περιουσιών.
O Εσπεν Μπαρθ Έϊντε δήλωσε ότι «Ο θετικός και εποικοδομητικός διάλογος μεταξύ των δύο ηγετών συνεχίζει να δημιουργεί δυναμική για ώθηση προς τα εμπρός. Σήμερα, επικέντρωσαν την συζήτησή τους στην τρέχουσα κατάσταση, και ιδίως στο περιουσιακό και θέματα σχετικά με τη διακυβέρνηση. Οι ηγέτες επαναβεβαίωσαν τη δέσμευσή τους να διατηρήσουν και να κτίσουν σε αυτές τις προσπάθειες, από τώρα μέχρι και την επόμενη συνάντησή τους στις 14 Σεπτεμβρίου.»
Προηγήθηκε η ανασκόπηση από τους κυρίους Αναστασιάδη και Ακιντζί, του έργου που ετοίμασαν οι διαπραγματευτές Ανδρέας Μαυρογιάννης και Οζντίλ Ναμί, στο μεσοδιάστημα από την τελευταία συνάντηση της τους στις 27 Ιουλίου, σε σχέση κυρίως με την κατηγοριοποίηση τόσο των περιουσιών, όσο και των διεκδικητών τους. Ιδιοκτήτες και χρήστες.
«Οι διαπραγματευτές συναντήθηκαν 11 φορές… Όταν χρειάστηκε ζήτησαν την παρουσία των μελών των ομάδων εργασίας εμπειρογνωμόνων, ιδίως σε θέματα που αφορούν ακίνητα, την οικονομία και ευρωπαϊκά θέματα» ανέφερε ο κος Έϊντε.
Αν και δεν ανακοινώθηκε η οποιαδήποτε συμφωνία ή σύγκλιση, σε σχέση πάντα με τις κατηγοριοποιήσεις, η αίσθηση που υπάρχει είναι ότι οι διαφορές που προέκυψαν δεν είναι αξεπέραστες. Γεγονός που προκύπτει και από τις δηλώσεις του προέδρου της Δημοκρατίας κατά την επιστροφή του στο προεδρικό.
Την ίδια ωστόσο στιγμή στα κατεχόμενα ο Μουσταφά Ακιντζί, ανακοίνωνε συμφωνία για την κατηγοριοποίηση των περιουσιών.
Συγκεκριμένα ο Μουσταφά Ακιντζί είπε ότι «Στο περιουσιακό υπάρχει συμφωνία όσον αφορά την κατηγοριοποίηση των επηρεαζόμενων περιουσιών (affected properties) αλλά όχι όσον αφορά τα κριτήρια με βάση τα οποία η Επιτροπή που θα δημιουργηθεί, από ίσο αριθμό Τ/κ και Ε/κ, θα εξετάζει τις υποθέσεις.»
Λαλίστατος όπως πάντα ο κατοχικός ηγέτης καταπιάστηκε και με το ζήτημα της δημιουργίας του νέου κράτους. Αν δηλαδή θα προέλθει μέσα από την μετεξέλιξη της κυπριακής Δημοκρατίας ή θα είναι προϊόν παρθενογένεσης.
«Μιλούμε για μια νέα δομή που θα δημιουργηθεί στη βάση της πολιτικής ισότητας. Κατά τους Ε/Κ αλλάζει δομή η Κυπριακή Δημοκρατία. Κατ’ εμάς δημιουργείται μία «νέα δομή». Αυτή η «νέα δομή» που θα δημιουργηθεί θα είναι μια ομοσπονδιακή δομή με νέο όνομα και σημαία. Αλλά αυτή η «δομή» δεν θα υποβάλλει εκ νέου αίτηση για ένταξη στα ΗΕ ή την ΕΕ. Θα πάρει αυτόματα την θέση της» δήλωσε ο κος Ακιντζί.
Ερωτηθείς εάν αυτό σημαίνει κατάργηση του ψευδοκράτους, ο Μουσταφά Ακιντζί είπε ότι θα μετατραπεί σε συνιστώσα πολιτεία, όπως και η «δομή» κατά την έκφραση του που σήμερα διοικείται από τους Ε/Κ. Από αυτές τις δύο συνιστώσες πολιτείες, κατέληξε ο Ακιντζί, θα δημιουργηθεί ο νέος ομοσπονδιακός συνεταιρισμός.
Νωρίτερα
Ο θετικός και εποικοδομητικός διάλογος μεταξύ των δυο ηγετών συνεχίζει να δημιουργεί μια δυναμική, δήλωσε ο Ειδικός Σύμβουλος του ΓΓ του ΟΗΕ για την Κύπρο Εσπεν Μπαρθ Ειντε, μετά τη σημερινή συνάντηση του Προέδρου της Δημοκρατίας Νίκου Αναστασιάδη και του Τουρκοκύπριου ηγέτη Μουσταφά Ακιντζί, στο πλαίσιο των απευθείας συνομιλιών για το Κυπριακό. Αυτή ήταν η πρώτη συνάντηση των ηγετών μετά τις θερινές διακοπές.
Ο κ. `Ειντε ανέφερε πως Αναστασιάδης και Ακιντζί επικέντρωσαν σήμερα τη συζήτησή τους στην παρούσα κατάσταση πραγμάτων, και ειδικότερα πάνω στα θέματα που σχετίζονται με το περιουσιακό και τη διακυβέρνηση. Είπε ακόμη πως οι δυο ηγέτες ανανέωσαν τις προσπάθειές για να επιτύχουν τον κοινό τους στόχο, που είναι η επίτευξη μιας συνολικής διευθέτησης το ταχύτερο δυνατό και πως “επαναβεβαίωσαν τη δέσμευσή τους να διατηρήσουν αυτές τις προσπάθειες και να κτίσουν πάνω σε αυτές από τώρα μέχρι την επόμενη τους συνάντηση στις 14 Σεπτεμβρίου”.
Πρόσθεσε πως “οι διαπραγματευτές θα συνεχίσουν να συναντώνται εντατικά μεταξύ των συναντήσεων των ηγετών προς υποστήριξη αυτής της προσπάθειας. Θα συναντώνται σχεδόν σε καθημερινή βάση τις επόμενες δυο εβδομάδες”, επεσήμανε ο κ Ειντε.
Ανέφερε πως κατά τη σημερινή συνάντηση, “οι ηγέτες ανασκόπησαν τη σημαντική και ουσιαστική δουλειά που έγινε από τους διαπραγματευτές και τις ομάδες τους από την τελευταία τους συνάντηση στις 27 Ιουλίου”. Πρόσθεσε πως οι διαπραγματευτές, οι οποίοι συναντήθηκαν 11 φορές, αύξησαν τη συχνότητα των συναντήσεών τους και εμβάθυναν τις συζητήσεις τους επί των καίριων θεμάτων για να προωθήσουν την πρόοδο που θέλουν να δουν οι ηγέτες.
Ο κ, `Ειντε σημείωσε πως οι διαπραγματευτές συνέχισαν να εστιάζουν ξεκάθαρα στην επίτευξη μιας αμοιβαίας επωφελούς λύσης για όλους. Ανέφερε πως όταν ήταν αναγκαίο συνήλθαν στην παρουσία των μελών των Ομάδων Εργασίας των Ειδικών, ιδιαίτερα σε θέματα που σχετίζονται με ζητήματα του περιουσιακού, της οικονομίας και της ΕΕ. Οι Ομάδες Εργασίας των Ειδικών έχουν επίσης συναντηθεί χωριστά, έχοντας ως εφόδιο την καθοδήγηση από τους διαπραγματευτές, σημείωσε.
“Ο θετικός και εποικοδομητικός διάλογος μεταξύ των δυο ηγετών συνεχίζει να δημιουργεί μια δυναμική (forward momentum). Σήμερα, επικέντρωσαν τη συζήτησή τους στην παρούσα κατάσταση πραγμάτων, και ειδικότερα πάνω στα θέματα που σχετίζονται με το περιουσιακό και τη διακυβέρνηση”, είπε ο κ. `Ειντε.
Συγκρατημένα αισιόδοξος ο Πρόεδρος
Συγκρατημένη αισιοδοξία για την πορεία των συνομιλιών εξέφρασε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας προσερχόμενος στο Προεδρικό Μέγαρο.
Ο Πρόεδρος απέφυγε να προβεί σε οποιοδήποτε άλλο σχόλιο, παρατηρώντας ότι η ανακοίνωση των Ηνωμένων Εθνών μιλά αφ` εαυτής.
Σε ό,τι αφορά τις εξελίξεις με το φυσικό αέριο, ο Πρόεδρος ανέφερε ότι ο ρόλος της Κυπριακής Δημοκρατίας αναβαθμίζεται.
Συναντήσεις Έιντε το απόγευμα με τους δύο ηγέτες
Ξεχωριστές συναντήσεις με τους δύο ηγέτες, τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας Νίκο Αναστασιάδη και τον κατοχικό ηγέτη Μουσταφά Ακιντζί, θα έχει ο Ειδικός Σύμβουλος του ΓΓ του ΟΗΕ Έσπεν Μπαρθ Έιντε, σύμφωνα με πληροφορίες.
Αυτή την ώρα οι δύο ηγέτες πραγματοποιούν κατ` ιδίαν συνάντηση. Αργότερα στη συνάντηση θα προστεθεί και ο κ. Έιντε, ενώ σε τελευταίο στάδιο η συνάντηση θα διευρυνθεί και θα συμπεριλάβει και τις διαπραγματευτικές ομάδες.
Οι πληροφορίες αναφέρουν ότι αναμένεται η συνάντηση να ολοκληρωθεί γύρω στις 13:00.
Το απόγευμα στις 16:00 ο κ. Έιντε συναντάται με τον κ. Ακιντζί και στις 18:30 με τον Πρόεδρο Αναστασιάδη.
Νωρίτερα
Στο αρνητικό κλίμα που δημιούργησε η επιστολή του Μουσταφά Ακιντζί προς τα Η.Ε. και οι αναφορές του σε «δύο κράτη» και «από καιρό εκλιπούσα Κυπριακή Δημοκρατία», επαναρχίζουν σήμερα στις 9:30 το πρωί, οι συνομιλίες για το Κυπριακό, με το περιουσιακό να βρίσκετε πρώτο στην ατζέντα της συνάντησης μεταξύ του προέδρου Αναστασιάδη και του κυρίου Ακιντζί. Η συζήτηση όπως ανακοινώθηκε θα επικεντρωθεί στα κριτήρια. Αυτά δηλαδή που θα ρυθμίζουν την άσκηση και σε ποιο βαθμό, των δικαιωμάτων των νόμιμων ιδιοκτητών και των λεγόμενων χρηστών.
Η συνάντηση θα πραγματοποιηθεί στην προστατευμένη από τα Ηνωμένα Έθνη περιοχή του αεροδρομίου Λευκωσίας, στην παρουσία του Ειδικού Συμβούλου του ΓΓ του ΟΗΕ για την Κύπρο, Έσπεν Μπαρθ Έιντε.
Υπενθυμίζεται πως στην τελευταία συνάντηση των δύο ηγετών στις 27 Ιουλίου, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας και ο κατοχικός ηγέτης συμφώνησαν ότι το ατομικό δικαίωμα στην περιουσία είναι σεβαστό και ότι θα υπάρχουν τρεις διαφορετικές επιλογές για τη ρύθμισή του( αποζημίωση, ανταλλαγή ή αποκατασταση). Τόσο για τους ιδιοκτήτες όσο και για τους χρήστες.
Σε επίπεδο διαπραγματευτών η συζήτηση επί των κριτηρίων έχει προχωρήσει, ενώ στο τραπέζι μπήκε και ο παράγοντας χρόνος. Των μεταβατικών δηλαδή περιόδων.
Μέχρι και πριν από την απογευματινή τους συνάντηση στην παρουσία του Εσπεν Μπάρθ Έιντε, οι διαπραγματευτές Ανδρέας Μαυρογιάννης και Οζντίλ Ναμί, κατέγραψαν πέραν των 30 κριτηρίων. Πολλά εκ των οποίων μάλιστα είναι σύνθετα με πολλές μεταβλητές, σε σχέση με την κατηγοριοποίηση τόσο των περιουσιών όσο και των διεκδικητών τους.
Σύμφωνα δε με καλά ενημερωμένες πηγές η κατάθεση των κριτηρίων επιβεβαιώνει τον κανόνα. Ότι η μεν Ε/Κ πλευρά καταθέτει κριτήρια που δίνουν τον πρώτο λόγο στον νόμιμο ιδιοκτήτη και η Τ/Κ στους χρήστες. Τουρκοκύπριους, εποίκους ακόμα και ξένους.
Αγκάθι παραμένει το θέμα του κόστους. Ποιος δηλαδή θα επωμιστεί το κόστος των αποζημιώσεων δεδομένου ότι μέχρι στιγμής και παρά τις κρούσεις που έγιναν στην Κομισιόν τόσο από τα Η.Ε. όσο και από τις δύο πλευρές, δεν υπήρξε οτιδήποτε το συγκεκριμένο και το ουσιαστικό.
Σε ότι δε αφορά στο εδαφικό οι όποιες συζητήσεις περιορίζονται επί του παρόντος στην συζήτηση των κριτηρίων και των μεταβατικών περιόδων. Εν ολίγοις η Ε/Κ πλευρά ζητά επιστροφή της Αμμοχώστου και της Μόρφου και η Τ/Κ παραπέμπει στις ρυθμίσεις του Σχεδίου Αναν.
Και όλα αυτά ενώ ο Τουρκικός τύπος εξακολουθεί να εστιάζει τόσο στο θέμα το θέμα των εποίκων, όσο και στα δικαιώματα των τούρκων πολιτών, οι οποίοι σύμφωνα με την Μιλλιέτ θα έχουν τα ίδια δικαιώματα που έχουν και οι Έλληνες πολίτες. Με εξαίρεση το θέμα της εγκατάστασης τους στο νησί, όπου θα εφαρμοστεί ο περιορισμός του 4 προς 1 προκειμένου να μην αλλοιωθεί η πληθυσμιακή αναλογία.
Σύμφωνα με τον Τ/Κ τύπο ο Ακιντζί επιμένει στην παραμονή όλων ανεξαιρέτως των εποίκων κάτι που εκτοξεύει στις 220 χιλιάδες τον αριθμό όσων κατά τον ίδιο θα πάρουν την Τ/Κ ιθαγένεια.
