Σαράντα ένα χρόνια μετά την κατάρριψη, από φίλια πυρά, του ελληνικού μεταγωγικού Νοράτλας, που συμμετείχε στην επιχείρηση Νίκη, μέλη εξειδικευμένων συνεργείων έπιασαν δουλειά στο σημείο συντριβής, τον Τύμβο Μακεδονίτισσας.
Κάτω από κάθε πλάκα που μετακινείται και μία πικρή ανάμνηση, για όσους είδαν με τα μάτια τους το ελληνικό αεροσκάφος να καταρρίπτεται από λάθος.
Όπως και τότε, πολίτες και άλλα πρόσωπα που είχαν ζήσει την τραγωδία, βρέθηκαν στο χώρο και παρακολούθησαν τη συγκλονιστική διαδικασία έναρξης της ανασκαφής.
Και σαν να μην πέρασε μια μέρα, έφεραν στη μνήμη τους τις τραγικές στιγμές της επιχείρησης ταφής του Νοράτλας.
Η διαδικασία ανασκαφής στοχεύει στον εντοπισμό της ατράκτου και στην εκταφή των λειψάνων 19 από τους 28 καταδρομείς και τα τέσσερα μέλη του πληρώματος που μετέφερε το στρατιωτικό αεροσκάφος.
Οι άλλοι δώδεκα είχαν εντοπιστεί θαμμένοι στο στρατιωτικό κοιμητήριο Λακατάμειας και ταυτοποιήθηκαν.
Εκτιμάται ότι μέχρι τις 17 Αύγουστου θα ολοκληρωθεί η πρώτη φάση των εργασιών, αφού μετακινηθούν το πλακόστρωτο, οι μαρμάρινες πλάκες και η επιτύμβια στήλη, και αποκαλυφθεί το φυσικό έδαφος.
Η δεύτερη και πιο ουσιαστική φάση, της ανασκαφής και της εκταφής, θα γίνει από ομάδα έμπειρων εξειδικευμένων επιστημόνων από την Κύπρο και το εξωτερικό.
Ενώ η τρίτη φάση αφορά στην αποκατάσταση του ιστορικού χώρου.
Ο Προϊστάμενος της Διεύθυνσης Ανθρωπιστικών Θεμάτων του Υπουργείου Εξωτερικών, και επικεφαλής της επιχείρησης, Ξενοφών Καλλής, αναφέρθηκε στη διαδικασία.
Ο κος Καλλής δήλωσε ότι «Το εξόγκωμα, η τούμπα εδώ, είναι τεχνητή, χρησιμοποιήθηκε χώμα από τη γύρω περιοχή για να καλύψει το αεροσκάφος. Με βάση τις πρώτες ενδείξεις φαίνεται να υπάρχουν κάποιες ανωμαλίες σε βάθος τριάμισι με τέσσερα μέτρα».
Ο Επίτροπος Προεδρίας Φωτης Φωτίου ανέφερε πως αποτελεί εθνική υποχρέωση της Πολιτείας να προχωρήσει με την ανασκαφή.
Συγκεκριμένα ο κος Φωτίου είπε «Ώστε και οι συγγενείς των πεσόντων, μετά από 41 χρόνια να μπορούν να κηδεύσουν τους δικούς τους. Λαμβάνονται όλα τα μέτρα ασφάλειας γιατί πιθανόν να υπήρχαν και εκρηκτικά στο αεροσκάφος».
Παρών και ο Πρέσβης της Ελλαδος, Ηλιας Φωτόπουλος, διαβεβαίωσε για τη συνδρομή της Ελληνικής Κυβέρνηση σε ότι χρειαστεί.
Ο Πρέσβης της Ελλάδος, Ηλίας Φωτόπουλος δήλωσε ότι «Είναι στιγμές που καμιά φορά δεν σκέφτεσαι τι αποτέλεσμα θα φέρουν μόνο οι ανασκαφές είναι πολύ σημαντικό βέβαια για τους συγγενείς να βρουν τους ανθρώπους τους, αλλά πρέπει να κοιτά και λίγο και την ιστορία σου και το παρόν και το μέλλον».
Ο Θεόδωρος Αναστασόπουλος, λοχίας στην ΕΛΔΥΚ το 1974, αλλά και συγγενής καταδρομέα ο οποίος συμμετείχε στην αποστολή Νίκη 4, φανερά συγκινημένος, ευχήθηκε όλα να εξελιχθούν θετικά και να αποδοθούν οι πρέπουσες τιμές, όπως άλλωστε αναμένουν οι συγγενείς τόσα χρόνια.
Ο Εκπρόσωπος Συγγενών Πεσόντων, Θεόδωρος Αναστασόπουλος συγκινημένος είπε ότι «Πάντως κάτι θα βρεθεί πιστεύουμε και από τα παιδιά μας. Όλες οι οικογένειες περιμένουν αυτήν την μέρα. Συγκεκριμένα ο αδερφός του Τζουρα μου είπε ένα κοκαλάκι να φτιάξουμε ένα μνημείο στο χωριό δεν θέλω τίποτα άλλο ένα κοκαλάκι»
Η διαδικασία άρχισε με τρισάγιο που τέλεσε ο Επίσκοπος Μεσαορίας Γρηγόριος, εις μνήμην των πεσόντων του Νοράτλας.
Ακολούθησε κατάθεση στεφάνων και εψάλη ο Εθνικός Υμνος.
Νωρίτερα
Με τρισάγιο στον Τύμβο της Μακεδονίτισσας στη μνήμη των πεσόντων του ΝΟΡΑΤΛΑΣ άρχισαν στις 10.00 οι εργασίες για τον εντοπισμό της ατράκτου του ελληνικού στρατιωτικού μεταγωγικού που καταρρίφθηκε από φίλια πυρά, με 28 καταδρομείς και τέσσερα μέλη πληρώματος, με στόχο να εντοπιστούν τα λείψανα των 19 στρατιωτών, καθώς 12 εντοπίστηκαν και ταυτοποιήθηκαν στο στρατιωτικό κοιμητήριο Λακατάμειας.
Ήταν το Νίκη 4 του Βασίλη Παναγόπουλου που από το πρωί της 22ας Ιουλίου 1974 μέχρι σήμερα παραμένει θαμμένο στον Τύμβο, κάτω από το μνημείο του σταυρού.
Σε δηλώσεις μετά την τελετή, ο Επίτροπος Προεδρίας για ανθρωπιστικά θέματα Φώτης Φωτίου είπε ότι με αυτή τη σεμνή τελετή ξεκινούν οι εργασίες της πρώτης φάσης “για αυτή την πολύ δύσκολη επιχείρηση με στόχο να εντοπιστούν τα λείψανα των πεσόντων καταδρομέων του ΝΟΡΑΤΛΑΣ.
“Θεωρώ εθνική υποχρέωση της πολιτείας να προχωρήσει σε αυτή την ανασκαφή ώστε και οι συγγενείς των πεσόντων, μετά από 41 χρόνια να μπορούν να κηδεύσουν τους δικούς τους με τις ελληνοχριστιανικές μας παραδόσεις και ασφαλώς να αποδοθούν και οι πρέπουσες τιμές σε αυτά τα παλικάρια”, είπε, προσθέτοντας ότι "ευχή όλων είναι ότι θα εντοπίσουμε τα 19 λείψανα”.
Σημείωσε ότι σε συνεργασία με την ΕΦ λαμβάνονται όλα τα μέτρα ασφάλειας “γιατί πιθανόν να υπήρχαν και εκρηκτικά στο αεροσκάφος”.
Συνδρομή της Ελλάδας αν χρειαστεί
Ο Πρέσβης της Ελλάδος Ηλίας Φωτόπουλος ευχαρίστησε την Κυβέρνηση της Κύπρου για την επιχείρηση αυτή και είπε ότι “αυτά τα παλικάρια ήρθαν να πολεμήσουν για την Κύπρο και χάθηκαν άδικα, όπως τόσοι άλλοι το 1974 χάθηκαν άδικα”.
Ο κ. Φωτόπουλος διαβεβαίωσε ότι η Ελληνική Κυβέρνηση θα παράσχει τη συνδρομή της σε οτιδήποτε χρειαστεί.
“Για όλους μας αυτές οι στιγμές είναι ιδιαίτερα σημαντικές, είναι στιγμές που καμιά φορά δεν σκέφτεσαι τι αποτέλεσμα μόνο θα φέρουν οι ανασκαφές, - είναι πολύ σημαντικό βέβαια για τους συγγενείς να βρουν τους ανθρώπους τους - αλλά πρέπει να κοιτάς και την ιστορία σου και το παρόν και το μέλλον. Η μέρα αυτή είναι μέρα για περίσκεψη” είπε.
17 Αυγούστου ξεκινά η ανασκαφή
Ο επικεφαλής/συντονιστής της επιχείρησης, Προϊστάμενος της Διεύθυνσης Ανθρωπιστικών Θεμάτων του Υπουργείου Εξωτερικών Ξενοφών Καλλής, είπε ότι ξεκινά σήμερα η πρώτη φάση που αφορά την ετοιμασία του χώρου που θα ανασκαφεί σε κατοπινό στάδιο.
Κατά την πρώτη φάση, εξήγησε, θα γίνει μετακίνηση του πλακόστρωτου, των πλακών και του μνημείου, μέχρι να αποκαλυφθεί το φυσικό έδαφος. Όπως είπε, με βάση τις πληροφορίες, το αεροσκάφος βρίσκεται στο σημείο του Τύμβου. “Αυτό το εξόγκωμα, η τούμπα εδώ, είναι τεχνική, χρησιμοποιήθηκε χώμα από τη γύρω περιοχή για να καλύψει το αεροσκάφος” είπε.
Το ανασκαφικό έργο, είπε, εκτιμάται ότι θα ξεκινήσει γύρω στις 17 Αυγούστου.
