Πολύμηνη και σκληρή, αναμένεται ότι θα είναι η διαπραγμάτευση για το Κυπριακό, ανάφερε στα δεκαπέντε μέλη του συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών ο Εσπεν Μπαρθ Ειντε. Ο ειδικός σύμβουλος του γενικού γραμματέα, στη συζήτηση η οποία είχε διάρκεια δυο ωρών, ξεκαθάρισε ότι τόσο ο ίδιος όσο και οι δυο ηγέτες δεν επιθυμούν χρονοδιαγράμματα και απομένει σκληρή δουλειά παραχωρήσεων και συμβιβασμών.
Ο Έσπεν Μπαρθ Έιντε δήλωσε ότι «Όλοι τους είναι πολύ ενθαρρυμένοι από το έργο των δύο ηγετών, Νίκου Αναστασιάδη και Μουσταφά Ακιντζί, και αναγνωρίζουν πραγματικά την προσπάθεια που κάνουν, σκεφτόμενοι τη μεγάλη εικόνα και την ουσία του τι είναι αναγκαίο για την επίτευξη λύσης στην Κύπρο, αντί της παλιάς εμμονής στα ήσσονος σημασίας και στις μικρολεπτομέρειες».
Ο κ. Ειντε επεσήμανε επίσης την ταχύτητα με την οποία προχωρά η διαδικασία και το γεγονός ότι όλοι γνωρίζουν πως πρέπει να εκμεταλλευθούν τη διαμορφωθείσα δυναμική. Η ειδική αντιπρόσωπος του γενικού γραμματέα Λίζα Μπάντενχαϊμ, ενημέρωσε τα αιρετά και μόνιμα μέλη του Συμβουλίου για το έργο της ΟΥΝΦΙΚΥΠ. Ο Νεοζηλανδός πρόεδρος του Συμβουλίου Ασφαλείας, Τζέραλντ βαν Μποέμεν, εξέφρασε την ικανοποίηση του για την ασυνήθιστη όπως την χαρακτήρισε εμπειρία, να έχουν μια πολύ θετική ενημέρωση για την Κύπρο.
Σε μια άλλη εξέλιξη στην Κύπρο θα βρεθεί αύριο η Υπάτη Εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής ένωσης για θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφάλειας Φεντερίκα Μογκερίνι. Το πρωί θα γίνει δεκτή από τον Πρόεδρο Αναστασιάδη, ενώ θα έχει το μεσημέρι, στο Υπουργείο Εξωτερικών, κατ` ιδίαν συνάντηση με τον Υπουργό Εξωτερικών Ιωάννη Κασουλίδη.
Στο επίκεντρο των επαφών της θα είναι το κυπριακό περιφερειακά ζητήματα και ο ρόλος που μπορεί να διαδραματίσει η Κύπρος ως γέφυρα μεταξύ της Μέσης Ανατολής και της Ευρώπης.
Νωρίτερα
Ευχαρίστηση για την «ασυνήθιστη εμπειρία» να έχουν μία πολύ θετική ενημέρωση για την Κύπρο, εξέφρασε ο Νεοζηλανδός πρόεδρος του Συμβουλίου Ασφαλείας, Gerard van Bohemen, σε δηλώσεις μετά την ολοκλήρωση των κλειστών διαβουλεύσεων του σώματος. Στην ίδια συνεδρία για τα θέματα της ΟΥΝΦΙΚΥΠ μίλησε η ειδική αντιπρόσωπος του ΓΓ του ΟΗΕ στην Κύπρο Λίζα Μπάτενχαϊμ.
Η κα. Μπάτενχαϊμ κι ο κ. Έιντε ήταν πολύ αισιόδοξοι για τη διάθεση στο νησί και τις συνομιλίες, αλλά αναγνωρίζω ότι υπάρχουν μπροστά μας σημαντικές προκλήσεις. Υπήρξε μια αναγνώριση ότι οι δύο ηγέτες των κοινοτήτων είναι δεσμευμένοι να αποδώσει η διαδικασία και το Συμβούλιο ήταν πολύ ενωμένο και στηρίζει τον ειδικό σύμβουλο και την ειδική αντιπρόσωπο και θέλει να δώσει κάθε ενθάρρυνση που μπορούμε όσο οι συνομιλίες συνεχίζονται, είπε ο πρόεδρος του Συμβουλίου Ασφαλείας.
Η συζήτηση διήρκεσε περί τις δύο ώρες και τα μέλη του Σ.Α. εξέφρασαν σθεναρή υποστήριξη στις προσπάθειες του ΓΓ και του ειδικού του αντιπροσώπου. Πέραν των θεμάτων της έκθεσης του ΓΓ, ο κ. Έιντε αναφέρθηκε και στην κρίση με το «Μπαρμπαρός» και πώς διευθετήθηκε.
Επιστρέφει ενθαρρυμένος στην Κύπρο
Ο Έσπεν Μπαρθ Έιντε χαρακτήρισε πολύ πλούσια τη συζήτηση στο Συμβούλιο, τονίζοντας την ουσιαστική συμβολή καθενός από τα δεκαπέντε μέλη του. Πρόσθεσε ότι επιστρέφει στην Κύπρο πολύ ενθαρρυμένος, για την επόμενη συνάντηση των ηγετών τη Δευτέρα.
«Όλοι τους είναι πολύ ενθαρρυμένοι από το έργο των δύο ηγετών, Νίκου Αναστασιάδη και Μουσταφά Ακιντζί και αναγνωρίζουν πραγματικά την προσπάθεια που κάνουν, σκεφτόμενοι τη μεγάλη εικόνα και την ουσία του τι είναι αναγκαίο για την επίτευξη λύσης στην Κύπρο, αντί της παλιάς εμμονής στα ήσσονος σημασίας και στις μικρολεπτομέρειες», είπε ο κ. Έιντε, επισημαίνοντας ότι το νέο αυτό ύφος αναγνωρίζεται στη Νέα Υόρκη και είναι ιδιαίτερα ευπρόσδεκτο. Κι ενώ το Σ.Α. είναι διαιρεμένο σε άλλα διεθνή θέματα, στην Κύπρο κρατά ενιαία στάση.
«Αυτή η ενότητα δεν είναι κατ'ανάγκην κάτι φυσιολογικό αυτές τις μέρες, αλλά είναι ένα τεράστιο κεφάλαιο για τους ηγέτες της Κύπρου, για εμάς ως αντιπροσώπους των Ηνωμένων Εθνών στο νησί, αλλά περισσότερο από οποιονδήποτε άλλο για όλους τους Κυπρίους, οι οποίοι πιστεύουν ότι η ενοποίηση σε μία ομοσπονδιακή ενωμένη Κύπρο είναι πραγματικά επιθυμητή».
Ο ειδικός σύμβουλος είπε πως ενημέρωσαν τα μέλη με αρκετές λεπτομέρειες σχετικά με το πού βρίσκεται η διαδικασία και υπογράμμισε ότι ενώ υπάρχει ένα πολύ καλό κλίμα και μπορούν να αναφέρουν συγκεκριμένη πρόοδο, υπάρχει πολλή δουλειά ακόμη να γίνει.
Απέχουμε πολύ από το τέλος
«Απέχουμε πολύ από το τέλος και είναι μπροστά μας πολλοί μήνες πολύ σκληρής δουλειάς και παραχωρήσεων και συμβιβασμών και καινοτόμων προσεγγίσεων. Το εναρμονισμένο μήνυμα κάθε μέλους του Συμβουλίου Ασφαλείας που μόλις ακούσαμε είναι ότι δεν υπάρχει χρόνος για χάσιμο και ότι πρέπει να διατηρηθεί αυτή η δυναμική και απλά να την αδράξουν».
Ο κ. Έιντε είπε πως υπήρχε ένα σαφές μήνυμα σε όλες τις άλλες ενδιαφερόμενες χώρες να συμβάλουν, ενώ παράλληλα ενημέρωσε το Συμβούλιο Ασφαλείας για τη διάσταση της Ευρωπαϊκής Ένωσης στη διευθέτηση.
«Ενημέρωσα σχετικά με την πρόσφατη επίσκεψη του Προέδρου Γιούνκερ και το γεγονός ότι ο Πρόεδρος Γιούνκερ και εγώ είμαστε σε πλήρη συμφωνία για τη συνεργασία μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και το ρόλο που εγώ παίζω ως εκπρόσωπος των Ηνωμένων Εθνών προεδρεύοντας των συνομιλιών».
Επίσης χαιρέτισε τον επαναδιορισμό του Πιερ Βαν Νούφελ.
Η Λίζα Μπάτενχαϊμ υπογράμμισε την ομοφωνία από μέρους του Σ.Α. στη στήριξη των προσπαθειών των δύο ηγετών, αλλά και του έργου που επιτελείται τόσο από μέρους της αποστολής των καλών υπηρεσιών, όσο και την UNFICYP.
«Και παρόλο που οι αποστολές μας δεν αποτελούν "ολοκληρωμένη αποστολή», όπως μερικές από τις μεγάλες ειρηνευτικές επιχειρήσεις, σήμερα εργαζόμαστε μαζί πολύ καλά ως μια ολοκληρωμένη ομάδα, τόσο στα αντίστοιχα επίπεδά μας, όσο και με τους συναδέλφους μας επί τους εδάφους ενισχύοντας ο ένας τον άλλον, τόσο στο έργο που επιτελείται από τις καλές υπηρεσίες ως μέρος των επίσημων συνομιλιών και ως υποστήριξη των τεχνικών επιτροπών».
Αναφέρθηκε επίσης στην υποστήριξη από μέρους της ΟΥΝΦΙΚΥΠ της τεχνικής επιτροπής για το άνοιγμα των σημείων διέλευσης, όπως και των τεχνικών επιτροπών για την εγκληματικότητα και ποινικές υποθέσεις.
"Το θέμα των υδρογονανθράκων λύθηκε πριν πολλά χρόνια"
Απαντώντας σε ερώτηση δημοσιογράφου για το θέμα των υδρογονανθράκων, ο κ. Έιντε είπε πως η πραγματικότητα είναι ότι αυτό λύθηκε πριν από πολλά χρόνια, καθώς στις υπάρχουσες συγκλίσεις που έχουν επαναβεβαιωθεί πολύ πριν από τη νέα αυτή φάση, οι υδρογονάνθρακες ανήκουν μελλοντικά στην ενωμένη ομόσπονδη Κύπρο.
«Εμπειρικά, δεν υπάρχει τόσο μεγάλη δραστηριότητα αυτή τη στιγμή, δεν είναι πραγματικά ένα θέμα που συζητείται. Όχι γιατί δεν θέλουμε να το συζητήσουμε, αλλά επειδή βασικά έχει ήδη λυθεί υπό το φως της μελλοντικής διευθέτησης».
Εξέφρασε επίσης την ελπίδα οι ηγέτες να οικοδομήσουν πάνω στις προϋπάρχουσες συγκλίσεις επί του θέματος αυτού.Κληθείς να παραθέσει τα επόμενα βήματα στις συνομιλίες, ξεκαθάρισε ότι τόσο οι ηγέτες, όσο και ο ίδιος με τους συνεργάτες του συμφωνούν ότι δεν θέλουν χρονοδιάγραμμα.
«Αν έχετε ένα χρονοδιάγραμμα, μπορεί να είναι ασφυκτικό και στο τέλος οι ημέρες σου παίρνουν τον έλεγχο. Στη συνέχεια, αν έχετε μια εξαιρετική συμφωνία, αλλά αργότερα από ό,τι είχε πει, κάποιος στον Τύπο θα μιλήσει για αποτυχία, που φυσικά δεν είναι. Έτσι δεν έχουμε ούτε επίσημα ούτε ανεπίσημα χρονοδιαγράμματα. Αλλά θέλω να σας πω ότι οι δύο ηγέτες έχουν επανειλημμένα πει και με αυξανόμενη συχνότητα, ότι δεν υπάρχει χρόνος για χάσιμο. Και να σας υπενθυμίσω επίσης ότι από το δείπνο που οργανώθηκε στις 11 Μαΐου και την επανέναρξη των συνομιλιών στις 15 Μαΐου, είχαμε 25 συναντήσεις των διαπραγματευτών και 6 επίσημες συναντήσεις των ηγετών, καθώς και πολυάριθμες κοινωνικές εκδηλώσεις και ένα ακόμη μεγαλύτερο αριθμό διαφόρων ειδών συνεδριάσεων των ομάδων εργασίας».
Η δυναμική δεν θα είναι εκεί για πάντα
Ο ειδικός σύμβουλος του ΓΓ επισήμανε την ταχύτητα με την οποία προχωρά η διαδικασία και το γεγονός ότι όλοι γνωρίζουν πως πρέπει να αδράξουν τη δυναμική που υπάρχει τώρα και δεν θα είναι εκεί για πάντα. Εκείνο που προσπαθούν να κάνουν είναι να προσπαθήσουν να βρουν όσο πιο πολύ μπορούν μια στρατηγική κατανόηση όλων των δύσκολων θεμάτων.
«Όταν πλησιάζουμε στο μεταγενέστερο στάδιο, θα εμπλακώ επίσης ακόμη πιο βαθιά στις διεθνείς διαστάσεις της διευθέτησης, που περιλαμβάνει συζητήσεις με τις εγγυήτριες δυνάμεις. Αυτό είναι ήδη σε στάδιο προετοιμασίας. Και στη συνέχεια, την κατάλληλη στιγμή, θα πρέπει επίσης να βεβαιωθούμε ότι τα ζητήματα αυτά αποτελούν μέρος αυτού που μπορεί να θεωρηθεί ως τελική λύση. Αν μετά απ’ αυτό η εργασία αποδώσει, (θα έχουμε) τα δημοψηφίσματα και μετά απ’ αυτά την εφαρμογή».
Περιγράφοντας τις τρεις φάσεις τις διαδικασίας, ο Νορβηγός πρώην υπουργός Εξωτερικών ενθάρρυνε όλους να σκεφτούν και τις τρεις φάσεις, γιατί όταν φτάσουν στη δεύτερη, θα πρέπει να έχουν σκεφτεί και για την εφαρμογή της λύσης.«Εφαρμογή σημαίνει επίσης η αλλαγή και η αλλαγή πρέπει να οργανωθεί με σωστό τρόπο και σύμφωνα με καθαρές αρμοδιότητες και με ξεκάθαρο συνταγματική έλεγχο».
Σε ερώτηση για το σχέδιο λύσης που θα προκύψει από τη διαδικασία, ο κ. Έιντε εξέφρασε την ελπίδα ότι θα είναι ένα κυπριακό σχέδιο, «σχέδιο Ακιντζί-Αναστασιάδη, ή Αναστασιάδη-Ακιντζί. Είμαστε εδώ για να βοηθήσουμε, αλλά οι αποφάσεις πρέπει να ληφθούν από τους εκλεγμένους ηγέτες της Κύπρου και στη συνέχεια να υποστηριχθούν από τις δύο κοινότητες. Χωρίς αυτήν την υποστήριξη δεν υπάρχει σχέδιο».
