Ποια είναι η γνώση των Κυπρίων για την ενάλια αρχαιολογία ? Πώς προστατεύεται η ενάλια αρχαιολογία στο νησί ? Ποιες είναι οι πτυχές της μακραίωνης ιστορίας Κύπρου και θάλασσας ?
Όλα αυτά τα ερωτήματα προσπαθεί να απαντήσει μέσω ενός ερωτηματολογίου το Εργαστήριο Ενάλιων Αρχαιολογικών Ερευνών του Πανεπιστημίου Κύπρου ώστε να γίνει κατορθωτή η άφιξη στη χώρα μας από τη Μεγάλη Βρετανία του ενάλιου λεωφορείου, το οποίο αποτελεί μια κινητή εγκυκλοπαίδεια για ζητήματα ενάλιας αρχαιολογίας που περιοδεύει ανά τον κόσμο.
Σε δηλώσεις στο ΚΥΠΕ, η Διδακτορική Φοιτήτρια του Εργαστηρίου Ενάλιων Αρχαιολογικών Ερευνών του Πανεπιστημίου Κύπρου, Άννα Δημητρίου, είπε ότι το όλο εγχείρημα αποτελεί μια συνεργασία του Maritime Archaeology Trust (MAT), από τη Μεγάλη Βρετανία, που είναι ένας μη κερδοσκοπικός οργανισμός ο οποίος επικεντρώνεται σε θέματα που αφορούν την προώθηση της ενάλιας αρχαιολογίας και ενάλιας πολιτιστικής κληρονομιάς στο ευρύ κοινό και του Εργαστηρίου του ΠΚ.
Πρόκειται, είπε, για το ενάλιο λεωφορείο το οποίο λειτουργεί εδώ και περίπου είκοσι χρόνια στη Μεγάλη Βρετανία και είναι ένας τρόπος να προωθηθούν στο ευρύτερο κοινό και σε διάφορες ηλικίες τα ζητήματα της ενάλιας πολιτιστικής κληρονομιάς, για το πώς πρέπει να προστατευθεί και γενικά ασχολείται με την ιστορία της ενάλιας αρχαιολογίας στην εκάστοτε περιοχή που επισκέπτεται.
Η κ. Δημητρίου σημείωσε ότι για να έρθει και στην Κύπρο το ενάλιο λεωφορείο δίδεται χορηγία από το Honor Frost Foundation το οποίο, επίσης, επικεντρώνεται σε θέματα ενάλιας αρχαιολογίας και πολιτιστικής κληρονομιάς στην Ανατολική Μεσόγειο.
Είπε ότι τώρα κάνουμε μια έρευνα στην Κύπρο για να δούμε ποια είναι η γνώση του κοινού για την ενάλια αρχαιολογία για να μπορέσουμε να διαμορφώσουμε το υλικό του λεωφορείου στα δεδομένα της Κύπρου.
Πρόσθεσε ότι "θα μεταφράσουμε αρκετό υλικό στα ελληνικά αλλά θα βάλουμε και υλικό για την ιστορία της Κύπρου και βάσει αυτής της έρευνας θα γίνει η αίτηση για να μας δοθεί ολόκληρο το ποσό της χρηματοδότησης διότι προς το παρόν έχουμε πάρει μόνο ένα ποσοστό για τη διεξαγωγή της έρευνας".
Η κ. Δημητρίου είπε ότι “στόχος είναι το λεωφορείο να επισκεφθεί την Κύπρο το 2016 και να περιοδεύσει σε διάφορους χώρους όπως μουσεία, σχολεία και δημόσιους χώρους γενικότερα και οπωσδήποτε σε περιοχές όπου έχουμε κάνει ενάλιες έρευνες όπως είναι το Παραλίμνι".
Ανέφερε πως το υλικό του ενάλιου λεωφορείου απευθύνεται σε δύτες, μη δύτες και σε άτομα όλων των ηλικιών.
Ερωτηθείσα για το περιεχόμενου του υλικού που θα έχει το ενάλιο λεωφορείο κατά την παραμονή του στην Κύπρο, η κ. Δημητρίου είπε ότι σίγουρα θα έχει ένα Χρονολόγιο για την Κύπρο σε σχέση με τη θάλασσα από την Προϊστορική Εποχή μέχρι σήμερα, θα έχει στοιχεία από τις έρευνες που έγιναν, θα βάλουμε και στοιχεία από το ναυάγιο της Κερύνειας γιατί εκεί είναι η μόνη ενάλια ανασκαφή που ολοκληρώθηκε στην Κύπρο.
Το λεωφορείο θα μείνει δύο εβδομάδες το πιο πολύ και θα στελεχώνεται από τέσσερα άτομα, δύο από τη Μεγάλη Βρετανία και δύο από την Κύπρο ώστε να μπορούν να εξηγήσουν στους ντόπιους τον τρόπο με τον οποίο θα προσεγγίσουν το περιεχόμενο του λεωφορείου.
Το κοινό μπορεί να απαντήσει στο ερωτηματολόγιο το οποίο βρίσκεται στους εξής ηλεκτρονικούς συνδέσμους :
Aγγλικά : https://www.surveymonkey.com/s/MOB-Cyprus
Ελληνικά : https://www.surveymonkey.com/s/MOB-Cyprus_GR
Σύμφωνα με την ιστοσελίδα του Εργαστηρίου Ενάλιων Αρχαιολογικών Ερευνών του ΠΚ, η Ενάλια Αρχαιολογία αποτελεί ένα σύνθετο ερευνητικό πεδίο της αρχαιολογίας, με αντικείμενο την μελέτη του παράκτιου και θαλάσσιου τοπίου. Για την περιγραφή του ευρέως αυτού γνωστικού αντικειμένου χρησιμοποιείται ο όρος Maritime Archaeology στην αγγλική γλώσσα ή Ενάλια Αρχαιολογία [<Εν + άλς, (της αλός ) = η θάλασσα] στην ελληνική.
Προκειμένου να γίνει κατανοητή η πολυδιάστατη και μακροχρόνια σχέση του ανθρώπου με τη θάλασσα, είναι απαραίτητη η προσέγγιση διαφορετικών μεταξύ τους χώρων και γνωστικών αντικειμένων: των χερσαίων εγκαταστάσεων ναυτικού ενδιαφέροντος (λιμάνια, ναυπηγεία, χώροι λατρείας), των παράκτιων ή καταποντισμένων οικισμών, των πλοίων και της ναυπηγικής τεχνολογίας, των αρχαίων μεθόδων ναυσιπλοΐας, της χαρτογραφίας, των κειμένων της αρχαίας γραμματείας, της αρχαίας οικονομίας και του εμπορίου δια θαλάσσης κλπ.
Από το 2007 μαθήματα Ενάλιας Αρχαιολογίας εντάχθηκαν στο πρόγραμμα σπουδών του Τμήματος Ιστορίας και Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Κύπρου, καθιστώντας το ένα από τα λίγα Πανεπιστήμια στην Ευρώπη που προσφέρουν αντίστοιχα μαθήματα σε προπτυχιακό επίπεδο.
Από το 2009 μάλιστα, μετά από την υπογραφή σχετικής Συμφωνίας μεταξύ του Ιδρύματος "Θέτις" και του Πανεπιστημίου Κύπρου δημιουργήθηκε η "Έδρα Ιδρύματος `Θέτις στην Ενάλια Αρχαιολογία", γεγονός που έδωσε περαιτέρω ώθηση στην ανάπτυξη της έρευνας στον τομέα, στο Πανεπιστήμιο Κύπρου.
Συνεπώς, οι φοιτητές του Πανεπιστημίου Κύπρου έχουν τη δυνατότητα να παρακολουθήσουν μαθήματα που αφορούν την αρχαία ναυσιπλοϊα, τη ναυπηγική, τα αρχαία λιμάνια, τους τρόπους διακίνησης διά θαλάσσης καθώς και τη δυνατότητα να εξασκηθούν σε πρακτικό επίπεδο στην υποβρύχια αρχαιολογική έρευνα. Στόχος των μαθημάτων είναι να δώσουν τη δυνατότητα στους νέους αρχαιολόγους να αντιληφθούν καλύτερα τον αρχαιολογικό και ιστορικό ορίζοντα του αντικειμένου που μελετούν.
