Χωρίς τις ψήφους των Κυπρίων Ευρωβουλευτών εγκρίθηκε η έκθεση προόδου για την Τουρκία, από την Ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και τη στάση του έκριναν συγκεκριμένες αναφορές στην έκθεση:
- Παραχωρεί δυνατότητα στην Τουρκία να συμμετέχει στα Ευρωπαϊκά Συμβούλια Εξωτερικών και Αμυνας, χωρίς πρώτα να αναγνωρίσει την Κυπριακή Δημοκρατία, όπως προνοούσε η αντιδήλωση της 21ης Σεπτεμβρίου 2005
- Προωθεί την ειδική σχέση Τουρκίας - Ευρωπαϊκής Ένωσης, με αποσύνδεση της πορείας αυτής από τις υποχρεώσεις έναντι της Κυπριακής Δημοκρατίας
- Προωθεί την τελωνειακή σχέση, χωρίς συμφωνία για εκ των προτέρων άνοιγμα των λιμανιών και αεροδρομίων της Τουρκίας για τα πλοία και αεροσκάφη της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Υπήρξαν, παρόλα αυτά, σημαντικές διαφοροποιήσεις στην έκθεση.
- Αφαιρέθηκαν οι παράγραφοι για άνοιγμα των διαπραγματευτικών κεφαλαίων που μπλοκάρει μονομερώς η Κύπρος, όπως για την ενέργεια
- Συμπεριλήφθηκε τροπολογία κατά των εποίκων και της παράνομης τουρκικής πολιτικής εποικισμού, καθώς και υπέρ της απομάκρυνσης των τουρκικών στρατευμάτων από την Κύπρο.
Η Ελένη Θεοχάρους καταψήφισε την έκθεση, ενώ αποχή τήρησαν οι άλλοι πέντε Κύπριοι Ευρωβουλευτές.
Η Ολλανδή εισηγήτρια Κάτι Πίρι δεν έκρυψε την ενόχλησή της, πίσω από το μανδύα του χιούμορ.
«Αυτή τη φορά αποφάσισα να κάνω την συνέντευξη Τύπου, μετά την ψηφοφορία. Σε αντίθεση με τον προηγούμενο μήνα που έδωσα συνέντευξη Τύπου πριν. Πιστεύω λοιπόν όταν ήταν πιο ασφαλές να είχαμε πρώτα μία απόφαση μέσω ψηφοφορίας, να έχουμε ένα κοινό κείμενο, ώστε να έχουμε ενιαία θέση», είπε κα. Πίρι.
Η έκθεση στέλνει πάντως ηχηρό μήνυμα στην Τουρκία να σεβαστεί τις ευρωπαϊκές αρχές και αξίες και να σεβαστεί την ελευθερία των Μέσων Ενημέρωσης και του διαδικτύου, ενώ εκφράζει έντονες ανησυχίες για την ανεξαρτησία, την αμεροληψία και την αποτελεσματικότητα του δικαστικού σώματος.
Επιδοκιμάζει το εκλογικό αποτέλεσμα της 7ης Ιουνίου και ζητά όπως γίνει σεβαστή η επιθυμία των ψηφοφόρων.
Προβληματισμό στους Κύπριους Ευρωβουλευτές προκάλεσε και η άρνηση της εισηγήτριας να περιλάβει αναφορά για επιστροφή της Αμμοχώστου στους νόμιμους κατοίκους της και λειτουργία του λιμανιού.
Αντί αυτού η έκθεσης αναφέρεται σε επιστροφή της Αμμοχώστου στη Διοίκηση των Ηνωμένων Εθνών και άνοιγμα του λιμανιού υπό την εποπτεία της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Η έκθεση πέρασε με 432 ψήφους υπέρ, 94 εναντίον και 127 αποχές.
Η ανακοίνωση του ΕΚ
Η Τουρκία πρέπει να θέσει τη διαδικασία μεταρρυθμίσεων στο επίκεντρο της εσωτερικής πολιτικής της και να δεσμευθεί απερίφραστα στις δημοκρατικές αξίες και αρχές, που αποτελούν τον πυρήνα της ΕΕ. Αυτό υποστήριξαν οι ευρωβουλευτές με το ψήφισμα που υιοθέτησαν επί της έκθεσης προόδου της Τουρκίας για το 2014. Το ψήφισμα καλεί την Τουρκία να σεβαστεί την ελευθερία των μέσων ενημέρωσης, την ελεύθερη έκφραση και την ανεξαρτησία του δικαστικού συστήματος και χαιρετίζει το αποτέλεσμα των εκλογών.
Το ΕΚ καλεί την Επιτροπή να επαναξιολογήσει τον τρόπο με τον οποίο έχουν διεξαχθεί οι διαπραγματεύσεις μέχρι σήμερα, εξετάζοντας πώς θα μπορούσε να υπάρξει βελτίωση και εντατικοποίηση των σχέσεων και της συνεργασίας ΕΕ-Τουρκίας. Ζητά επίσης από την Επιτροπή να στηρίξει τις προσπάθειες της τουρκικής κυβέρνησης για την ολοκλήρωση της ειρηνευτικής διαδικασίας με την κουρδική κοινότητα, μέσω προγραμμάτων κοινωνικοοικονομικής ένταξης και εκπαίδευσης στη νοτιοανατολική Τουρκία.
"Οι Τούρκοι ψηφοφόροι έδειξαν ότι επιθυμούν να υπάρξει αλλαγή. Και εμείς τώρα δεν θα πρέπει να κλείσουμε την πόρτα στην Τουρκία", δήλωσε η εισηγήτρια Κάτι Piri (Σοσιαλιστές, Ολλανδία) προσθέτοντας ότι "η έκθεση αυτή καλεί για περισσότερη, και όχι λιγότερη, δέσμευση και συνεργασία με την Τουρκία σε όλα τα επίπεδα". Το μη νομοθετικό ψήφισμα υιοθετήθηκε με 432 ψήφους υπέρ, 94 κατά και 127 αποχές.
Εκλογές
Το ψήφισμα επιδοκιμάζει την εκλογή του "πλέον αντιπροσωπευτικού και χωρίς αποκλεισμούς κοινοβουλίου στη σύγχρονη ιστορία της Τουρκίας, το οποίο αντικατοπτρίζει την ποικιλομορφία της χώρας" και επαινεί την "ανθεκτικότητα της τουρκικής δημοκρατίας και του δημοκρατικού πνεύματος των πολιτών της".
Οι ευρωβουλευτές καλούν όλα τα πολιτικά κόμματα να εργαστούν για την εδραίωση μιας σταθερής και χωρίς αποκλεισμούς κυβέρνησης με σκοπό την αναζωογόνηση της διαδικασίας εκδημοκρατισμού της Τουρκίας και του διαλόγου με την ΕΕ σχετικά με τις μεταρρυθμίσεις.
Σεβασμός των μέσων ενημέρωσης και της ελευθερίας του διαδικτύου, και καταπολέμηση της διαφθοράς
Οι ευρωβουλευτές εκφράζουν ανησυχίες για την ανεξαρτησία, την αμεροληψία και την αποτελεσματικότητα του δικαστικού σώματος και τον διαχωρισμό των εξουσιών στην Τουρκία. Προτρέπουν την τουρκική κυβέρνηση να εξασφαλίσει την ελευθερία του Τύπου ως ζήτημα προτεραιότητας και τονίζουν ότι οι πρόσφατες ενέργειες της τουρκικής κυβέρνησης εναντίον της ελευθερίας του Τύπου και της πολυφωνίας είναι ασυμβίβαστες με τα θεμελιώδη δικαιώματα που αναγνωρίζει η Ευρωπαϊκή Ένωση και, κατά συνέπεια, "δεν συνηγορούν υπέρ του πνεύματος της διαπραγματευτικής διαδικασίας".
Το Κοινοβούλιο καταδικάζει τις απόπειρες της τουρκικής κυβέρνησης να απαγορεύσει την πρόσβαση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και σε ιστοτόπους και την πίεση που ασκεί στα μέσα ενημέρωσης και τους δημοσιογράφους. Καλεί ξανά το Συμβούλιο να ξεκινήσει τις συνομιλίες επί της δικαιοσύνης και των θεμελιωδών δικαιωμάτων, κάτι που θα βοηθήσει στην προώθηση πραγματικά αποτελεσματικών μεταρρυθμίσεων.
Το ψήφισμα τονίζει επίσης ότι η Τουρκία πρέπει να επιδείξει μεγαλύτερη πολιτική βούληση σχετικά με τη δημιουργία ενός κατάλληλου νομικού πλαισίου για την καταπολέμηση της διαφθοράς.
Εντατικοποίηση της συνεργασίας ΕΕ-Τουρκίας στα ζητήματα εξωτερικής πολιτικής
Η εντατικοποίηση του διαλόγου και της συνεργασίας με την ΕΕ για θέματα εξωτερικής πολιτικής είναι άκρως σημαντική και η Τουρκία πρέπει να χρησιμοποιήσει όλους τους πόρους που διαθέτει για την καταπολέμηση τρομοκρατικών ομάδων όπως το Ισλαμικό κράτος του Ιράκ και του Λεβάντε (ΙΚΙΛ), υπογραμμίζουν οι ευρωβουλευτές.
Τονίζουν ακόμη ότι είναι σημαντικό να καταβληθούν περισσότερες προσπάθειες στο θέμα των επαφών μεταξύ των λαών προκειμένου να δημιουργηθεί ένα ευνοϊκό περιβάλλον συνεργασίας μεταξύ Τουρκίας και ΕΕ και σημειώνουν ότι θα πρέπει να σημειωθεί απτή πρόοδος ως προς την ελευθέρωση των θεωρήσεων.
Κύπρος
Το ΕΚ καλεί την Τουρκία και όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη να υποστηρίξουν ενεργά τις διαπραγματεύσεις, υπό την αιγίδα του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ, για την επανένωση. Το εγκριθέν ψήφισμα καλεί την Τουρκία να αρχίσει να αποσύρει τα στρατεύματά της από την Κύπρο και να μεταβιβάσει την περίκλειστη περιοχή της Αμμοχώστου στη διοίκηση των Ηνωμένων Εθνών, και καλεί την Κυπριακή Δημοκρατία, να ανοίξει το λιμάνι της Αμμοχώστου υπό την εποπτεία των τελωνειακών αρχών της ΕΕ και να επιτραπεί στους Τουρκοκυπρίους να εμπορεύονται απευθείας με νόμιμο και αποδεκτό από όλους τρόπο.
Το ΕΚ υπερψήφισε και μία τροπολογία (333 ψήφους υπέρ, 283 κατά και 74 αποχές) με την οποία "καταδικάζει την πολιτική εποικισμού της Τουρκίας και καλεί την Τουρκία να απόσχει από την περαιτέρω εγκατάσταση Τούρκων πολιτών στα κατεχόμενα εδάφη της Κύπρου, η οποία αντιβαίνει στη Σύμβαση της Γενεύης και στις αρχές του διεθνούς δικαίου και ζητεί από την Τουρκία να θέσει τέλος σε κάθε είδους ενέργεια που μεταβάλλει τη δημογραφική ισορροπία του νησιού και, ως εκ τούτου, συνιστά εμπόδιο σε μια μελλοντική λύση".
