Η έκθεση, η οποία επιδόθηκε ανεπίσημα αργά το βράδυ στα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας, όπως μεταδίδει το Κυπριακό Πρακτορείο Ειδήσεων, αφιερώνει μόλις μία παράγραφο στις καλές υπηρεσίες του ΓΓ, καθώς όπως αναφέρει ο Μπαν Κι-Μουν προτίθεται να εκδώσει χωριστή έκθεση σχετικά με την πρόοδο των εργασιών στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων κατά τους προσεχείς μήνες.
Μία παράγραφος στην αποστολή καλών υπηρεσιών, αλλά και στα ζητήματα των υδρογονανθράκων αφιερώνει επίσης ο ΓΓ του ΟΗΕ στο κεφάλαιο των παρατηρήσεων, το οποίο φέτος είναι ιδιαίτερα εκτενές.
Στις 6 Οκτωβρίου 2014, γράφει, η ελληνική κυπριακή πλευρά ανακοίνωσε την απόφασή της να αναστείλει τη συμμετοχή της στις συνομιλίες, μετά την ανακοίνωση από την Τουρκία για τη διεξαγωγή μιας σεισμικής έρευνας στην Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη της Κύπρου. Μετά την αναστολή των συνομιλιών, έχω υπογραμμίσει την ανάγκη για μια ταχεία επανάληψη των διαπραγματεύσεων και έκκληση στις δύο πλευρές να βρουν έναν τρόπο για να επιτευχθεί αυτό χωρίς καθυστέρηση. Έχω σημειώσει ότι και οι δύο κοινότητες δεν έχουν την πολυτέλεια να διαιωνίσουν το στάτους κβο, ιδίως υπό το φως του ευρύτερου περιφερειακού πλαισίου. Επαναλαμβάνω την έκκλησή μου προς τις πλευρές να απόσχουν από το «παιχνίδι επίρριψης ευθυνών» και από την αρνητική ρητορική τους ενός για τον άλλον. Καλώ όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη να συμβάλουν στη δημιουργία ενός ευνοϊκού περιβάλλοντος για την επανάληψη των δομημένων διαπραγματεύσεων κατά έναν προσανατολισμένο σε αποτελέσματα τρόπο, όπως συμφωνήθηκε από τους ηγέτες στην κοινή δήλωση της 11ης Φεβρουαρίου 2014.
Σε «παρουσία κοινών φυσικών πόρων» αναφέρεται η 27η παράγραφος των παρατηρήσεων.
Έχω επανειλημμένα τονίσει, γράφει η έκθεση, ότι είναι σημαντικό να διασφαλιστεί ότι οποιοσδήποτε νεοανακαλυφθείς πλούτος και ιδίως όποιοι φυσικοί πόροι βρεθούν γύρω από την Κύπρο θα ωφελήσουν και τις δύο κοινότητες. Εξακολουθώ να είμαι της άποψης ότι η ύπαρξη των κοινών φυσικών πόρων αποτελεί ένα ισχυρό κίνητρο για όλα τα μέρη να βρουν μια διαρκή λύση στο κυπριακό πρόβλημα και θα πρέπει να προκαλέσει βαθύτερη συνεργασία προς όφελος όλων των ενδιαφερομένων μερών στην περιοχή.
Πρόταση για παράταση της ΟΥΝΦΙΚΥΠ μέχρι τις 31 Ιουλίου 2015
Ο ΓΓ του ΟΗΕ αναφέρει για την ΟΥΝΦΙΚΥΠ πως συνεχίζει να διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στο νησί, ασκώντας εξουσία στην ουδέτερη ζώνη και συμβάλλοντας στη διατήρηση της ηρεμίας και στην επίλυση διαφόρων θεμάτων που επηρεάζουν την καθημερινή ζωή των ατόμων και στις δύο κοινότητες.
Προσθέτει ωστόσο πως η ικανότητά της να διαδραματίσει αυτό το ρόλο εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τη δέσμευση των μερών να απέχουν από αμφισβητήσεις της εξουσίας και της νομιμότητας της ΟΥΝΦΙΚΥΠ στην ουδέτερη ζώνη. Καλώντας τις δύο πλευρές να συνεχίσουν να συνεργάζονται με την ΟΥΝΦΙΚΥΠ με καλή πίστη, εισηγείται όπως η εντολή της αποστολής παραταθεί για χρονικό διάστημα έξι μηνών, έως τις 31 Ιουλίου 2015.
Η έκθεση επισημαίνει ότι η ΟΥΝΦΙΚΥΠ συνεχίζει να διατηρεί στενή συνεργασία με την αποστολή των καλών υπηρεσιών και άλλους φορείς των Ηνωμένων Εθνών για το νησί, ενώ αναφέρεται και στην επιθεώρηση των όρων εντολής της Δύναμης.
«Σύμφωνα με τα σχετικά ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας και πιο πρόσφατα το ψήφισμα 2168 (2014), η αποστολή παραμένει δεσμευμένη στον έκτακτο σχεδιασμό που σχετίζεται με τη διευθέτηση. Ο σχεδιασμός θα συνεχίσει να καθοδηγείται από τις εξελίξεις στις διαπραγματεύσεις και τις απόψεις των πλευρών πάνω στον πιθανό ρόλο των Ηνωμένων Εθνών στο θέμα αυτό».
Προσθέτει παράλληλα ότι την ίδια στιγμή, θα κρατά συνεχώς τις επιχειρήσεις της ΟΥΝΦΙΚΥΠ υπό στενή παρακολούθηση, λαμβάνοντας υπόψη τις εξελίξεις επί του εδάφους και τις απόψεις των μερών και θα υποβάλλει έκθεση προς το Συμβούλιο Ασφαλείας με συστάσεις, κατά περίπτωση, για περαιτέρω προσαρμογές της εντολής της UNFICYP, των επιπέδων της δύναμης και του στόχου των επιχειρήσεων, όσο συντομότερο δικαιολογείται».
Πολλαπλές αναφορές σε «ελληνοκυπριακές Αρχές»
Διπλωματικές πηγές θεωρούν «ενοχλητικές» τις πολλαπλές αναφορές σε «ελληνοκυπριακές Αρχές», ενώ παράλληλα θεωρούν ανακριβείς κάποιες εκτιμήσεις για το θέμα των αγνοουμένων, όπου «αναγνωρίζεται με εκτίμηση η συνεργασία των τουρκικών δυνάμεων με τις εργασίες της Διερευνητικής Επιτροπής για τους Αγνοούμενους σε μία περιοχή στο βόρειο τμήμα όπου υπήρχε υποψία ότι ήταν ναρκοθετημένη». Στην περιοχή αυτή ουσιαστικά δεν επετράπη η εκσκαφή κι οι ειρηνευτές ασχολήθηκαν κυρίως με την ανεύρεση ναρκών. Επισημαίνουν ακόμη πως σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της ίδιας της Επιτροπής, το 2014 ήταν η λιγότερο παραγωγική χρονιά, κάτι που δεν καταγράφηκε.
«Ενώ χαιρετίζω τα αποτελέσματα που έχουν επιτευχθεί από την Επιτροπή κατά τη διάρκεια της περιόδου αυτής, θα ήθελα επίσης να σημειώστε ότι σχεδόν μέχρι και πενήντα χρόνια μετά την εξαφάνισή τους, το ήμισυ όλων των αγνοουμένων δεν έχει ακόμη βρεθεί και πάνω από το εβδομήντα τοις εκατό δεν έχουν ακόμη να ταυτοποιηθεί», γράφει στην έκθεσή του ο ΓΓ.
Ο ΓΓ έχει αρκετές αναφορές σε θέματα που προκύπτουν μεταξύ των πλευρών στη γραμμή αντιπαράθεσης, επισημαίνοντας ότι τις περισσότερες φορές τα διάφορα περιστατικά περνούν απαρατήρητα στο ευρύ κοινό. Και καλεί τις αντίπαλες δυνάμεις «να ανταποκριθούν θετικά στις προσπάθειες της Διοικήτριας της Δύναμης για ενίσχυση των σχέσεών τους και να εμπλακούν ενεργά με την ΟΥΝΦΙΚΥΠ σε στρατιωτικά μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης, ως ένδειξη της δέσμευσής του για ένα κοινό μέλλον».
Χαιρετίζεται η μείωση των Τούρκων στρατιωτών κατά 30 στην Πράσινη Γραμμή
Από διπλωματικές πηγές χαρακτηρίζεται ελλιπής ο τρόπος παρουσίασης κάποιων περιστατικών, όπως αυτός της τοποθέτησης καμερών παρακολούθησης από τις τουρκικές δυνάμεις.
«Χαιρετίζω την απόφαση των τουρκικών δυνάμεων για τη μείωση κατά 30 στρατιώτες της παρουσίας τους στην Πράσινη Γραμμή. Ταυτόχρονα, ζητώ την απομάκρυνση προσωπικού από άλλες τοποθεσίες, όπου παραμένουν κάμερες CCTV. Μια τέτοια κίνηση θα μπορούσε να προκαλέσει μια ευρύτερη μείωση και στις δύο πλευρές, ενθαρρύνοντας μια ομαλοποίηση στην παλιά πόλη».
Το ψήφισμα αναμένεται να υιοθετηθεί από το Σ.Α. στις 28 Ιανουαρίου, ενώ στις 26 τρέχοντος έχει προγραμματιστεί η ενημέρωση των μελών του από τον Ειδικό Σύμβουλο Έσπεν Μπαρθ Έιντε. Εκτιμάται ότι το βρετανικό προσχέδιο δεν πρόκειται να παρουσιαστεί στα 5 μόνιμα μέλη πριν την ολοκλήρωση της επίσκεψης στον Κύπρο του Ειδικού Συμβούλου.
Ενοχλημένη η Λευκωσία
Ξεκάθαρη τοποθέτηση ζητεί η Λευκωσία από τα Ηνωμενα Έθνη, από τα οποία αναμέμει να τοποθετηθούν ξεκάθαρα και να δώσουν την πραγματική εικόνα για το ποια πλευρά ευθύνεται για τη μη επανέναρξη των συνομιλιών στο Κυπριακό.
Μιλώντας στο Κυπριακό Πρακτορείο Ειδήσεων, κυβερνητικές πηγές τόνισαν ανέφεραν ότι τα Ηνωμένα Έθνη θα πρέπει να λάβουν υπόψη την ενέργεια της Τουρκίας να εκδώσει νέα NAVTEX και να τοποθετηθούν ξεκάθαρα και να δώσουν την πραγματική εικόνα για το ποια πλευρά ευθύνεται για τη μη επανέναρξη των συνομιλιών.
Οι ίδιες πηγές εκτιμούν ότι οι ενέργειες του Προέδρου της Δημοκρατίας κατέδειξαν την εποικοδομητική στάση και βούληση της ε/κ πλευράς να επανέλθει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων. Δυστυχώς, σημείωσαν, η Τουρκία δεν κινήθηκε προς αυτή την κατεύθυνση και μέσα σ` αυτό το κλίμα. Αντίθετα προχώρησε στην έκδοση νέας NAVTEX,” κάτι που – όπως είπαν - αναμένεται να αναγνωριστεί από τα Ηνωμένα Έθνη.
Συνεδρία του Συμβουλίου Αρχηγών τη Δευτέρα το πρωί
Εν τω μεταξύ, τη Δευτέρα, στις 11.30 το πρωί, ο Πρόεδρος Αναστασιάδης έχει προσκαλέσει στο Προεδρικό Μέγαρο όλους τους διαπιστευμένους πρέσβεις στην Κύπρο για να τους ενημερώσει για τις τελευταίες εξελίξεις στο Κυπριακό, έτσι όπως διαμορφώνονται με τις συνεχιζόμενες τουρκικές προκλήσεις.
Νωρίτερα την ίδια μέρα και συγκεκριμένα στις 9 το πρωί ο Πρόεδρος Αναστασιάδης θα προεδρεύσει συνεδρία του Συμβουλίου Αρχηγών των Κομμάτων, η οποία, θα ασχοληθεί με τις εξελίξεις στο Κυπριακό, το θέμα των εκποιήσεων και την πρόταση του Προέδρου για σχηματισμό κυβέρνησης ευρείας αποδοχής.
Στην Κύπρο την Τρίτη ο Έιντε
Εξάλλου, την Τρίτη, φτάνει στην Κύπρο για σύντομη επίσκεψη, ο Ειδικός Σύμβουλος του ΓΓ του ΟΗΕ για την Κύπρο Έσπεν Μπαρθ Έιντε, ο οποίος, σύμφωνα με ανακοίνωση της ΟΥΝΦΙΚΥΠ,θα έχει συναντήσεις με τους ηγέτες των δύο κοινοτήτων σε μια προσπάθεια να αρθεί το αδιέξοδο στο Κυπριακό και να αρχίσουν οι συνομιλίες. Η συνάντηση Αναστασιάδη - Έιντε θα πραγματοποιηθεί την Τετάρτη.
Στη διάρκεια της επίσκεψής του ο κ. Έιντε θα προετοιμαστεί και για την ενημέρωση που θα κάνει στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ στις 26 Ιανουαρίου για το Κυπριακό ενόψει και της ανανέωσης της θητείας της ΟΥΝΦΙΚΥΠ, που λήγει στις 31 Ιανουαρίου 2015.Είναι η πρώτη ενημέρωση των μελών του ΣΑ από το Νορβηγό διπλωμάτη μετά το διορισμό του.
