Μία από τις πιο εντυπωσιακές κλοπές έργων τέχνης στην ιστορία αποκαλύφθηκε στις 22 Αυγούστου 1911, όταν έγινε αντιληπτό ότι η περίφημη Μόνα Λίζα του Λεονάρντο ντα Βίντσι είχε εξαφανιστεί από το Λούβρο.
Το αριστούργημα είχε αφαιρεθεί από τη θέση του την προηγουμένη, όταν το μουσείο ήταν κλειστό για το κοινό. Ο άνθρωπος που αντιλήφθηκε πρώτος την απουσία του πίνακα ήταν ο ζωγράφος Λουί Μπερού, ο οποίος συνήθιζε να δημιουργεί αντίγραφα της Τζοκόντα για τους επισκέπτες.
Αρχικά θεωρήθηκε ότι ο πίνακας είχε μεταφερθεί για συντήρηση. Όταν όμως διαπιστώθηκε ότι δεν βρισκόταν πουθενά, στο Λούβρο σήμανε συναγερμός. Οι πόρτες του μουσείου έκλεισαν, οι γαλλικές αρχές κινητοποιήθηκαν και η είδηση της κλοπής έκανε τον γύρο του κόσμου.
Λίγο αργότερα εντοπίστηκε η κορνίζα της Μόνα Λίζα κάτω από μια σκάλα του μουσείου. Ο δράστης, ωστόσο, παρέμενε άφαντος.
Στο στόχαστρο ακόμη και ο Πικάσο
Οι έρευνες στράφηκαν προς κάθε πιθανή κατεύθυνση, από υπαλλήλους του Λούβρου και εμπόρους τέχνης μέχρι εκπροσώπους της καλλιτεχνικής αβάν-γκαρντ του Παρισιού.
Τον Σεπτέμβριο του 1911, η υπόθεση πήρε ακόμη πιο θεαματική τροπή, όταν οι αρχές έστρεψαν τις υποψίες τους στον ποιητή Γκιγιόμ Απολινέρ και στον ανερχόμενο τότε ζωγράφο Πάμπλο Πικάσο.
Ο Πικάσο αφέθηκε ελεύθερος την ίδια ημέρα, καθώς δεν προέκυψε κανένα στοιχείο που να τον συνδέει με την κλοπή, ενώ λίγο αργότερα απελευθερώθηκε και ο Απολινέρ.
Παρά τις εκτεταμένες έρευνες, η υπόθεση παρέμεινε άλυτη για περίπου δύο χρόνια. Πολλοί άρχισαν μάλιστα να πιστεύουν ότι η Τζοκόντα είχε χαθεί οριστικά ή είχε καταστραφεί.
Το γράμμα που οδήγησε στη Μόνα Λίζα
Η μεγάλη ανατροπή ήρθε στα τέλη του 1913. Ο Ιταλός γκαλερίστας Αλφρέντο Τζέρι έλαβε επιστολή από έναν άνδρα που εμφανιζόταν ως «Λεονάρντο Βιτσέντσο» και υποστήριζε ότι είχε στην κατοχή του τη Μόνα Λίζα.
Οι δύο άνδρες συναντήθηκαν στη Φλωρεντία, παρουσία και του διευθυντή της πινακοθήκης Ουφίτσι, Τζιοβάνι Πότζι.
Την επόμενη ημέρα, ο μυστηριώδης άνδρας τούς οδήγησε στο δωμάτιο του ξενοδοχείου του. Εκεί άνοιξε ένα μπαούλο με κρυφό πάτο και αποκάλυψε τον πίνακα που αναζητούσε ολόκληρη η Ευρώπη.
Οι Καραμπινιέροι, που είχαν ήδη ειδοποιηθεί, τον συνέλαβαν.
Διάβασε ακόμα:
- Η Μόνα Λίζα «πνίγει» το Λούβρο - Νέα αίθουσα για το διάσημο έργο
- Λούβρο: Τσάκωσαν και το τέταρτο μέλος της σπείρας για την κλοπή του αιώνα
Ποιος ήταν ο άνθρωπος πίσω από την κλοπή
Ο «Λεονάρντο Βιτσέντσο» ήταν στην πραγματικότητα ο Βιντσέντσο Περούτζια, Ιταλός τεχνίτης που είχε εργαστεί στο παρελθόν στο Λούβρο και γνώριζε καλά τους χώρους του μουσείου.
Ο ίδιος υποστήριξε ότι κίνητρό του ήταν ο επαναπατρισμός του έργου στην Ιταλία. Η εξήγηση αυτή προκάλεσε κύμα συμπάθειας προς το πρόσωπό του σε μεγάλο μέρος της ιταλικής κοινής γνώμης, όπου αρκετοί αντιμετώπισαν την πράξη του ως πατριωτική.
Ο Περούτζια καταδικάστηκε τελικά σε ολιγόμηνη φυλάκιση. Όπως αποκάλυψε στο δικαστήριο, είχε αφαιρέσει τον πίνακα από το Λούβρο φορώντας ρούχα εργαζομένου και τον είχε κρύψει κάτω από τη φόρμα του προτού εγκαταλείψει το μουσείο.
Η επιστροφή στο Λούβρο
Πριν επιστρέψει στη Γαλλία, η Μόνα Λίζα εκτέθηκε στην Ιταλία, προσελκύοντας τεράστιο ενδιαφέρον από το κοινό.
Στις αρχές Ιανουαρίου του 1914 επέστρεψε τελικά στο Λούβρο, όπου βρίσκεται μέχρι σήμερα υπό αυστηρά μέτρα ασφαλείας.
Η κλοπή, όσο παράδοξο κι αν ακούγεται, συνέβαλε καθοριστικά στην παγκόσμια φήμη της Τζοκόντα, μετατρέποντας το αινιγματικό χαμόγελό της σε ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα σύμβολα στην ιστορία της τέχνης.
