Η ανάγκη να τεθεί η τεχνητή νοημοσύνη στην υπηρεσία της ανθρωπότητας και όχι των κερδών των τεχνολογικών κολοσσών αναδείχθηκε από τον Γενικό Γραμματέα του ΑΚΕΛ, Στέφανο Στεφάνου, στον χαιρετισμό του στην ημερίδα με θέμα «Ανθρώπινα Δικαιώματα και ΑΙ», το Σάββατο. Ο κ. Στεφάνου υποστήριξε ότι η ψήφιση Χάρτας Ψηφιακών Δικαιωμάτων θα μπορούσε να αποτελέσει τη βάση για ευρύτερο κοινωνικό διάλογο και για τη διαμόρφωση συγκεκριμένων πολιτικών και θεσμικών εγγυήσεων.
Όπως ανέφερε ο κ. Στεφάνου, η ανθρωπότητα βρίσκεται ήδη στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης, η οποία αλλάζει τον τρόπο που οι άνθρωποι εργάζονται, επικοινωνούν και ενημερώνονται, αλλά και τους όρους με τους οποίους συμμετέχουν στην κοινωνική και πολιτική ζωή, ενώ την ίδια στιγμή επηρεάζει την οικονομία, την εκπαίδευση, την υγεία, την αγορά εργασίας ακόμα και τα κριτήρια λήψης αποφάσεων.
Παρά τις τεράστιες δυνατότητες που προσφέρει, πρόσθεσε, οι αλλαγές αυτές εγείρουν σοβαρά ερωτήματα, ως προς το ποιος ελέγχει τη νέα τεχνολογική δύναμη, ποιος καθορίζει τους κανόνες λειτουργίας της, πόσο καθορίζουν οι πλατφόρμες τη δημόσια συζήτηση και ποιος κινδυνεύει να μείνει πίσω.
Ο Γενικός Γραμματέας του ΑΚΕΛ χαρακτήρισε τη συζήτηση «κατεξοχήν πολιτική», σημειώνοντας ότι όταν ένας αλγόριθμος αποφασίζει ποιος θα προσληφθεί, ποιος θα αξιολογηθεί ή ποια πληροφορία θα φτάσει στην οθόνη των πολιτών, δεν πρόκειται για απλή τεχνική διαδικασία, αλλά για αποφάσεις που επηρεάζουν δικαιώματα και ανθρώπινες ζωές. Υπογράμμισε ότι η τεχνολογία δεν μπορεί να αποτελεί άλλοθι για την απουσία ευθύνης και ότι το «μαύρο κουτί» του αλγόριθμου δεν διασφαλίζει την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Βασικές προϋποθέσεις, είπε, είναι η διαφάνεια, η λογοδοσία και η δυνατότητα αμφισβήτησης μιας απόφασης.
Αναφερόμενος στην παραπληροφόρηση, τα ψεύτικα βίντεο και τις κατασκευασμένες εικόνες, έθεσε το ερώτημα πού μπαίνει το όριο ανάμεσα στην ελευθερία του λόγου και την προστασία της δημοκρατίας.
Στο πλαίσιο αυτό, ο κ. Στεφάνου παρουσίασε την πρωτοβουλία του ΑΚΕΛ εντός της Βουλής για προώθηση της ιδέας μιας Κυπριακής Χάρτας Ψηφιακών Δικαιωμάτων. Η Χάρτα, όπως εξήγησε, θα προσδιορίζει με σαφήνεια τα δικαιώματα των πολιτών στον ψηφιακό κόσμο: την ιδιωτικότητα, την προστασία των προσωπικών δεδομένων, την ενημέρωση, την εξήγηση, την ανθρώπινη παρέμβαση, την ελευθερία έκφρασης και την ισότιμη πρόσβαση στις ψηφιακές δυνατότητες.
Υπογράμμισε ότι χρειάζεται ισχυρό πλαίσιο προστασίας των ψηφιακών δικαιωμάτων, επένδυση στη δημόσια παιδεία και έρευνα, προστασία της εργασίας, διαφανείς διαδικασίες στη δημόσια διοίκηση και ουσιαστικός δημοκρατικός έλεγχος των συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης. Όπως προειδοποίησε, αν η τεχνητή νοημοσύνη αφεθεί χωρίς δημοκρατικούς κανόνες και κοινωνικές εγγυήσεις, μπορεί να ενισχύσει την ανισότητα, τη συγκέντρωση εξουσίας και τον περιορισμό δικαιωμάτων.
«Το μέλλον δεν είναι προκαθορισμένο από τους αλγόριθμους. Καθορίζεται από τις ανθρώπινες αποφάσεις, τις πολιτικές επιλογές και τους κοινωνικούς αγώνες», ανέφερε ο Γενικός Γραμματέας του ΑΚΕΛ, προσθέτοντας ότι η συζήτηση αφορά το είδος της κοινωνίας στην οποία θέλουν να ζουν οι πολίτες.
Για το ΑΚΕΛ, κατέληξε, η κατεύθυνση είναι σαφής: η τεχνολογική πρόοδος πρέπει να συμβαδίζει με την κοινωνική δικαιοσύνη, την ισότητα, την αλληλεγγύη και τον σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Η τεχνητή νοημοσύνη, τόνισε, μπορεί να είναι το μέλλον της τεχνολογίας, αλλά αυτό το μέλλον πρέπει να παραμείνει υπόθεση των ανθρώπων.
Με τη σειρά του ο Βουλευτής του κόμματος και Πρόεδρος της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, Χρίστος Χριστοφίδης, ανέφερε σε ομιλία του ότι η ΕΕ έχει υιοθετήσει Διακήρυξη για τα Ψηφιακά Δικαιώματα και τις Αρχές και ότι Ισπανία, Πορτογαλία και Ιταλία έχουν επίσης προχωρήσει σε σχετικά κείμενα. «Η Κύπρος μπορεί να διαμορφώσει ένα συνεκτικό εθνικό σημείο αναφοράς που να καθοδηγεί τη νομοθεσία, τη δημόσια διοίκηση, τις δημόσιες συμβάσεις, την εκπαίδευση και την υπεύθυνη καινοτομία», ανέφερε.
Παρουσιάζοντας, ακολούθως, τις βασικές πρόνοιές της, είπε ότι αφορούν την πραγματική πρόσβαση στην ψηφιακή ζωή, με ανθρώπινη εναλλακτική για τις βασικές δημόσιες υπηρεσίες, την προστασία της ιδιωτικότητας και των προσωπικών δεδομένων, καθώς και την αυξημένη προστασία της νοητικής ιδιωτικότητας απέναντι στις νευροτεχνολογίες, αλλά και την επισήμανση του συνθετικού περιεχομένου και προστασία από τις βαθιές παραποιήσεις, με ιδιαίτερη βαρύτητα στα παιδιά, μέσω της απαγόρευσης κατάρτισης προφίλ για στοχευμένη διαφήμιση.
Σημείωσε, επίσης, ότι στην τελευταία συνεδρίαση της Επιτροπής Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, η οποία ασχολήθηκε με την Διακήρυξη, φάνηκε πως η ανάγκη για ένα τέτοιο πλαίσιο αναγνωρίζεται από πολλούς θεσμούς και φορείς.
