Το Συμβούλιο Γενικών Υποθέσεων, υιοθέτησε με ειδική πλειοψηφία τον Κανονισμό SAFE, για τη νέα αρχιτεκτονική άμυνας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μέρος της οποίας είναι πλέον με κάθε επισημότητα η Τουρκία. Η απόφαση λήφθηκε με ειδική πλειοψηφία, με όλα τα κράτη-μέλη να τάσσονται υπέρ και με μοναδική παραφωνία την Ουγγαρία, η οποία τήρησε αποχή.
Η Λευκωσία, εκ των πραγμάτων δεν θα μπορούσε να μπλοκάρει την απόφαση, καθώς δυνατότητα άσκησης βέτο δεν υπήρχε. Έτσι, εστίασε την προσοχή της, μαζί με την Αθήνα, στον μετριασμό του εύρους της εμπλοκής της Τουρκίας στην ευρωπαϊκή άμυνα, σε ό,τι αφορά στο 35% του προγράμματος SAFE.
Στο πλαίσιο αυτό, όπως είχε αποκαλύψει ο ΑΝΤΕΝΝΑ, εξασφαλίστηκε δήλωση της Κομισιόν, σύμφωνα με την οποία, οι συμβάσεις για τις πωλήσεις εξοπλισμών που θα καταρτίζονται και αφορούν το 35% του προγράμματος SAFE, θα προϋποθέτουν διμερή συμφωνία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με την υποψήφια χώρα και ομόφωνη έγκριση από τα κράτη-μέλη, με βάση το άρθρο 212 της Συνθήκης Λειτουργίας της Ε.Ε.
Η εξέλιξη αυτή είχε ως αποτέλεσμα η Αθήνα, όπως και η Λευκωσία να εκδώσουν μονομερείς δηλώσεις. Η θέση της Κύπρου αντανακλάται και στη δήλωση της Υφυπουργού για Ευρωπαϊκά Θέματα, Μαριλένας Ραουνά.
Διαβάστε επίσης: Μ. Ραουνά: Η Κύπρος χαιρετίζει δέσμευση Κομισιόν για SAFE
Πόσο διασφαλισμένη μπορεί να αισθάνεται η Λευκωσία;
Το μεγάλο κέρδος της Τουρκίας είναι πολιτικό. Αν κοιτάξουμε την μεγάλη εικόνα, αυτή δεν είναι άλλη από το αναντίλεκτο γεγονός ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει ανοίξει προς την Άγκυρα τις πόρτες εισόδου στην ευρωπαϊκή άμυνα. Στο οικονομικό μέρος τώρα, αυτό της διάθεσης εξοπλισμών, είναι αλήθεια ότι η Κύπρος και η Ελλάδα περιορίζουν εν μέρει την τουρκική εμπλοκή, σε ότι αφορά στο 35% του προγράμματος SAFE, συνολικού ύψους 150 δισεκατομμυρίων ευρώ. Όμως στο υπόλοιπο 65% του SAFE, αφήνεται ανοικτό παράθυρο στην Τουρκία για συμμετοχή δια της πλαγίας, μέσω εξαγορών ευρωπαϊκών εταιριών από τουρκικές αμυντικές βιομηχανίες και μέσω κοινοπραξιών, που εγκαθιδρύθηκαν σε ευρωπαϊκό έδαφος.
Πέραν του SAFE, δυνατότητα διάθεσης εξοπλισμών παρέχεται στην Τουρκία και απευθείας, προς κράτη-μέλη, στο μεγαλύτερο πακέτο των 650 δισεκατομμυρίων ευρώ.
Το οποίο δημιουργείται μέσω της «εθνικής ρήτρας διαφυγής» του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης, «ανοίγοντας» δημοσιονομικό χώρο στους εθνικούς προϋπολογισμούς «27», για αύξηση των αμυντικών τους δαπανών.
Πληροφορίες για το τι θα κάνει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και για ποιους λογούς θα προσφύγει στο δικαστήριο της ΕΕ
Εδώ οι διαφορές είναι διαθεσμικές, δηλαδή η Ευρωβουλή ενίσταται γιατί παρακάμφθηκε από την Κομισιόν και όχι λόγω της Τουρκίας, Και έτσι, λοιπόν η Ευρωβουλή αφήνει ανοικτό ενδεχόμενο να προσφύγει κατά της απόφασης για το SAFE στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Σύμφωνα με πληροφορίες του ΑΝΤΕΝΝΑ, η πρόεδρος της Ευρωβουλής, Ρομπέρτα Μέτσολα, απέστειλε δύο επιστολές πριν από μερικές εβδομάδες, μια στην πρόεδρο της Κομισιόν και μια στον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου. Χρέωσε στους δύο άλλους θεσμούς, «υπονόμευση των νομοθετικών και ελεγκτικών λειτουργιών της Ευρωβουλής», κάτι που όπως υποστήριξε «θέτει σε κίνδυνο τη δημοκρατική νομιμότητα», ενώ προειδοποίησε ότι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο θα εξετάσει το ενδεχόμενο προσφυγής στο Δικαστήριο της Ε.Ε.
Ακόμη πάντως και εάν η Ευρωβουλή προχωρήσει με προσφυγή στο Δικαστήριο της Ε.Ε, θεωρείται απίθανο να καταστεί δυνατή η ανατροπή της απόφασης που λήφθηκε, κυρίως λόγω των ταχύτατων διαδικασιών που δρομολόγησε η Κομισιόν. Καθώς, σύμφωνα με τους σχεδιασμούς της Επιτροπής, οι πρώτες εκταμιεύσεις για την αγορά εξοπλισμών, θα μπορούσαν να γίνουν πριν το τέλος του τρέχοντος έτους, ενώ η απόφαση του Δικαστηρίου της Ε.Ε εκτιμάται ότι θα απαιτήσει περισσότερο χρόνο.
