Πριν έναν χρόνο, ο Ντόναλντ Τραμπ υποσχόταν πως θα έφερνε τέλος στον πόλεμο στην Ουκρανία «μέσα σε 24 ώρες». Η χθεσινή πολύωρη τηλεφωνική συνομιλία του με τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν, σηματοδοτεί μια μετατόπιση από τη ρητορική υπεραισιοδοξίας, στην αναγνώριση της πολυπλοκότητας των διαπραγματεύσεων.
Ο Τραμπ, αν και μίλησε για «εξαιρετικό τόνο και πνεύμα» στην επικοινωνία, δεν εξήγγειλε καμία απτή πρόοδο, παρά την αρχική δήλωσή του ότι Ρωσία και Ουκρανία θα ξεκινήσουν άμεσα διαπραγματεύσεις για εκεχειρία και ειρήνη. Στο Truth Social, σημείωσε ότι «οι συνθήκες θα καθοριστούν από τις δύο πλευρές», υποδεικνύοντας εν μέρη μια αποστασιοποίηση των ΗΠΑ από τη διαπραγματευτική διαδικασία.
Ζελένσκι: Εντολή για σύσταση μόνιμης διαπραγματευτικής ομάδας
Από το Σότσι και όχι από τη Μόσχα, ο Πούτιν συμμετείχε στη συνομιλία εν μέσω περιοδείας σε σχολείο για χαρισματικά παιδιά. Εκεί δήλωσε ότι η Ρωσία θα καταθέσει πρόταση για ένα «μνημόνιο» που θα περιλαμβάνει αρχές, χρονοδιάγραμμα και προϋποθέσεις κατάπαυσης του πυρός. Ωστόσο, δεν δεσμεύτηκε για άμεση εφαρμογή και επέμεινε πως η «εξάλειψη των ριζικών αιτίων της κρίσης» παραμένει βασική προϋπόθεση. Η Ρωσία συνεχίζει να ζητά εγγυήσεις για αποστρατιωτικοποίηση και αποσύνδεση της Ουκρανίας από τη Δύση, ενώ απορρίπτει προτάσεις για άνευ όρων κατάπαυση του πυρός, θεωρώντας ότι το Κίεβο θα χρησιμοποιήσει τον χρόνο για ανασυγκρότηση.
Ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι δήλωσε ότι, σε τηλεφωνική επικοινωνία με τον Τραμπ πριν την κλήση προς τον Πούτιν, του ζήτησε να μην ληφθεί καμία απόφαση για την Ουκρανία χωρίς τη συμμετοχή του Κιέβου. Ξεκαθάρισε ότι η Ουκρανία δεν θα αποσύρει τα στρατεύματά της από περιοχές που ελέγχει, τονίζοντας πως εάν η Ρωσία ζητά κάτι τέτοιο, τότε δεν επιθυμεί ειρήνη.
Πούτιν: Βλέπει πιθανή μια κατάπαυση του πυρός στην Ουκρανία
Σε δεύτερη τηλεφωνική επικοινωνία μετά τη συνομιλία Τραμπ-Πούτιν, στην οποία συμμετείχαν και ηγέτες της ΕΕ, ο Ζελένσκι δήλωσε ανοιχτός να εξετάσει ρωσικές προτάσεις όταν υπάρξουν επίσημα έγγραφα. Παράλληλα, κάλεσε για αυξημένες πιέσεις και νέες κυρώσεις προς τη Μόσχα, ενώ συζήτησε και την επικείμενη ανταλλαγή 1.000 αιχμαλώτων με τη ρωσική πλευρά.
Ο Τραμπ συνομίλησε με Ευρωπαίους ηγέτες, Μακρόν, Στάρμερ, Μελόνι, Μερτς, Στουμπ, Φον ντερ Λάιεν, πριν και μετά την τηλεφωνική του συνομιλία με τον Πούτιν. Οι συνομιλητές του εξέφρασαν τη βούλησή τους να συνοδεύσουν στενά την Ουκρανία στην πορεία προς εκεχειρία, ενώ αναγνώρισαν θετικά τη διαθεσιμότητα του Πάπα Λέοντα ΙΔ΄ για φιλοξενία συνομιλιών στο Βατικανό. Ωστόσο, οι δηλώσεις Τραμπ ότι οι ΗΠΑ δεν θα συμμετέχουν άμεσα στις συνομιλίες εγείρουν ανησυχίες. Αναλυτές εκτιμούν ότι η αμερικανική αποστασιοποίηση μπορεί να ενισχύσει τη ρωσική διαπραγματευτική θέση.
Τραμπ: «Ρωσία και Ουκρανία ξεκινούν άμεσα διαπραγματεύσεις για κατάπαυση του πυρός»
Δεν έλειπαν και οι φιλοφρονήσεις ως δύο παλιοί καλοί φίλοι, καθώς ο Πούτιν συνεχάρη τον Τραμπ για τη γέννηση του 11ου εγγονού του και εξήρε την περιοδεία του στη Μέση Ανατολή. Οι δύο ηγέτες, σύμφωνα με το Κρεμλίνο, απευθύνονταν ο ένας στον άλλον με τα μικρά τους ονόματα «Βλαντίμιρ και Ντόναλντ», ενώ συμφώνησαν να τηλεφωνιούνται όποτε χρειαστεί. Σύμφωνα με τον βοηθό του Πούτιν, Γιούρι Ουσακόφ, η συνάντηση κορυφής είναι επιθυμητή και από τις δύο πλευρές, αλλά θα πρέπει να προετοιμαστεί ενδελεχώς. Στο μεταξύ, ο Πούτιν επανέλαβε την ετοιμότητα για διαπραγμάτευση με επίκεντρο τη «διεξοδική ειρηνευτική συμφωνία».
Η τηλεφωνική συνομιλία Τραμπ-Πούτιν δεν έφερε καμία καθοριστική αλλαγή. Αντίθετα, επιβεβαίωσε πως η Ρωσία δεν υποχωρεί από τις αρχικές της απαιτήσεις. Η Ουκρανία επιμένει ότι η άμυνα των εδαφών της είναι αδιαπραγμάτευτη. Οι ΗΠΑ δείχνουν αποδυναμωμένες ως άμεσος διαπραγματευτής, προτιμώντας τον ρόλο του απόμακρου επιτηρητή. Οι Ευρωπαίοι ηγέτες προσπαθούν να γεφυρώσουν το κενό, αλλά χωρίς ηγετική πρωτοβουλία.
Ολοκληρώθηκε μετά από δύο ώρες η τηλεφωνική επικοινωνία Τραμπ – Πούτιν
Η αναφορά Τραμπ σε εμπορικές ευκαιρίες αντί κυρώσεων και η εστίαση στη διμερή σχέση με τη Ρωσία καταδεικνύουν μεταστροφή της αμερικανικής πολιτικής, από στρατηγική πίεσης σε στρατηγική αποδέσμευσης. Οι ΗΠΑ φαίνονται να αποσύρονται από περιοχές όπου παραδοσιακά ηγούνταν των διπλωματικών εξελίξεων.
Η Μόσχα, από την άλλη, δεν δείχνει να βιάζεται. Με αργούς αλλά σταθερούς ρυθμούς, προχωρά στην επιβολή τετελεσμένων στο πεδίο της μάχης, ενώ αξιοποιεί κάθε διπλωματική ευκαιρία για να ενισχύσει τη θέση της χωρίς να υποχωρεί επί της ουσίας. Η «ειρηνευτική» δυναμική της τηλεφωνικής συνομιλίας μετατρέπεται τελικά σε μια άσκηση δημοσίων σχέσεων, με την ουσία να παραμένει θολή. Αν δεν υπάρξει ισχυρή πολιτική βούληση από όλα τα εμπλεκόμενα μέρη, η ειρήνη παραμένει όχι μόνο μακρινή, αλλά και πολιτικά απρόθυμη.
Η υφήλιος σε αναμονή για το κρίσιμο τηλεφώνημα Τραμπ – Πούτιν για το Ουκρανικό
