Βρετανοί αξιωματούχοι συναντήθηκαν την περασμένη εβδομάδα με επιλεγμένους Ευρωπαίους συμμάχους σε ένα εκτός των φώτων της δημοσιότητας δείπνο στις Βρυξέλλες, προκειμένου να σχεδιάσουν τη δημιουργία ενός νέου αμυντικού ταμείου, το οποίο θα παρακάμπτει την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, θα περιορίζει το δημόσιο χρέος και θα επιταχύνει την επανεξοπλιστική διαδικασία.
Στη συνάντηση βρέθηκαν αξιωματούχοι των υπουργείων Οικονομικών από τη Σουηδία, τη Δανία, τη Φινλανδία, την Πολωνία, την Ολλανδία και το Ηνωμένο Βασίλειο, οι οποίοι παρουσίασαν την ιδέα για τη δημιουργία μιας υπερεθνικής τράπεζας που θα έχει ως στόχο την από κοινού αγορά όπλων και τη μείωση του κόστους της αμυντικής προμήθειας, σύμφωνα με αξιωματούχους που είναι εξοικειωμένοι με την υπόθεση.
Η μυστική συνάντηση φιλοξενήθηκε από την Πολωνία, όπως ανέφερε Ευρωπαίος αξιωματούχος, ο οποίος ζήτησε ανωνυμία για να μιλήσει ελεύθερα για τις εμπιστευτικές συζητήσεις, όπως και άλλοι που παρατίθενται στην ιστορία αυτή.
Μακρόν: Ανήγγειλε νέα σύνοδο για την Ουκρανία την επόμενη εβδομάδα στο Παρίσι
Στο επίκεντρο της πρότασης βρέθηκε μια πρόταση του Υπουργείου Οικονομικών του Ηνωμένου Βασιλείου, η οποία αποκαλύφθηκε σε έγγραφο που είδε το φως της δημοσιότητας από την POLITICO. Η πρόταση αυτή επιτρέπει στις συμμετέχουσες χώρες να αποφύγουν την καταγραφή του αρχικού κόστους αγοράς στρατιωτικού εξοπλισμού στους εθνικούς προϋπολογισμούς τους, κάτι που θα αποτελούσε τεράστιο όφελος για χώρες με αυστηρούς δημοσιονομικούς περιορισμούς.
Με τον Πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ να απομακρύνεται από την προστασία της Ευρώπης και να ενισχύει τις σχέσεις του με τη Ρωσία, οι κυβερνήσεις προσπαθούν να αυξήσουν ταχύτατα τις επενδύσεις στην άμυνα, συχνά ξεπερνώντας το στόχο του ΝΑΤΟ για δαπάνες ύψους 2% του ΑΕΠ. Ωστόσο, πρέπει να βρουν τη σωστή ισορροπία, λόγω των αυτοεπιβαλλόμενων περιορισμών στις δημόσιες δαπάνες.
"Οι Βρετανοί έχουν ένα δημοσιονομικό περιορισμό, οπότε είναι πολύ ενδιαφερόμενοι για αυτήν την πρόταση", δήλωσε αξιωματούχος της κυβέρνησης, ο οποίος είχε γνώση του δείπνου.
Μακρόν: «Ο Πούτιν είναι ιμπεριαλιστής που διαστρεβλώνει την Ιστορία»
Παράκαμψη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής
Το σχέδιο θα επιτρέπει στο νέο ταμείο να αγοράζει όπλα εκ μέρους των μελών του — μια δυνατότητα που δεν έχει σήμερα η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ), ο δανειστής της ΕΕ — με σκοπό να αξιοποιήσει μια ειδική ομάδα επενδυτών που είναι πρόθυμοι να υποστηρίξουν τον αμυντικό τομέα.
"Δεν θα βρισκόμαστε υπό τον έλεγχο της Επιτροπής και αυτός είναι ένας από τους λόγους που το καθιστά ελκυστικό", δήλωσε ένας άλλος διπλωμάτης της ΕΕ.
Η εξειδικευμένη φύση του ταμείου θα μπορούσε, θεωρητικά, να βελτιώσει τις συνθήκες δανεισμού.
"Ως μια καθαρά αμυντικού χαρακτήρα επιχείρηση, θα μπορούσε να απευθύνεται σε μια συγκεκριμένη ομάδα επενδυτών που είναι άνετοι με τη χρηματοδότηση του αμυντικού τομέα, αντί να προσπαθεί να πείσει τους επενδυτές που ακολουθούν την πολιτική των ESG (περιβαλλοντικά, κοινωνικά και εταιρικής διακυβέρνησης) να προσθέσουν αμυντικά περιουσιακά στοιχεία στο χαρτοφυλάκιό τους", αναφέρεται στο έγγραφο.
Η Αντίδραση των Χωρών του Νότου
Ωστόσο, οι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι δεν είναι πεπεισμένοι ότι αυτή η χρηματοοικονομική μηχανική θα είναι αρκετή για να πείσει χώρες του Νότου, όπως η Γαλλία, η Ιταλία και η Ισπανία, να εγκαταλείψουν την προτίμησή τους για επιδοτήσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, οι οποίες χρηματοδοτούνται μέσω κοινών δανείων της ΕΕ από τις κεφαλαιαγορές.
Χώρες όπως η Ισπανία και η Ιταλία φοβούνται ότι η επιβάρυνση του εθνικού χρέους για την άμυνα θα πλήξει τις αξιολογήσεις τους στην αγορά και θα τρομάξει τους επενδυτές.
Βρετανία, Γαλλία και Ουκρανία συμφώνησαν να καταρτίσουν σχέδιο εκεχειρίας
"Δεν βλέπω τους Νότιους να ενδιαφέρονται για αυτόν τον μηχανισμό, αλλά ενδιαφέρονται για τις επιδοτήσεις", δήλωσε ο αξιωματούχος της ΕΕ. "Δεν είμαι σίγουρος αν είναι ακόμη στην ίδια σελίδα."
Αντίθετα, οι χώρες του Βορρά είναι επιφυλακτικές στο να υποστηρίξουν οποιοδήποτε σχέδιο που στηρίζεται σε κοινό χρέος.
Ο Βρετανικός Σχέδιο Αντίπαλος στην Πρόταση της ΕΕ
Η βρετανική πρωτοβουλία έρχεται σε άμεσο ανταγωνισμό με το σχέδιο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να προσφέρει πακέτο δανείων ύψους 150 δισεκατομμυρίων ευρώ για την υποστήριξη κοινών αμυντικών προμηθειών — σχέδιο που αυτή τη στιγμή εξαιρεί το Ηνωμένο Βασίλειο, το οποίο από το Brexit δεν έχει υπογράψει συμφωνία ασφάλειας με την ΕΕ.
Στάρμερ για Ουκρανία: «Ο συνασπισμός των προθύμων μεγαλώνει και περνά σε επιχειρησιακή φάση»
Σε σύγκριση με τις τρέχουσες πρωτοβουλίες της ΕΕ, το σχέδιο του Λονδίνου προσφέρει δημοσιονομικό πλεονέκτημα για τις κυβερνήσεις, μεταφέροντας το "αρχικό κόστος της αγοράς" στρατιωτικού εξοπλισμού στο ισολογισμό του νέου οργανισμού, απελευθερώνοντας τους προϋπολογισμούς τους. Αντίθετα, οι κυβερνήσεις θα είναι υπεύθυνες μόνο για τα χρεολύσια και τα έξοδα συντήρησης.
Η δομή αυτή, πρόσθεσαν οι αξιωματούχοι, απευθύνεται ιδιαίτερα σε κράτη που βρίσκονται υπό γεωπολιτική πίεση — ειδικά σε αυτά που βρίσκονται κοντά στη Ρωσία — καθώς αυξάνονται οι φόβοι για ανανεωμένη επιθετικότητα από τη Μόσχα και η πιθανότητα απομάκρυνσης των αμερικανικών στρατευμάτων υπό την ηγεσία του Ντόναλντ Τραμπ.
Ωστόσο, παραμένουν αμφιβολίες σχετικά με το πώς θα διοικείται ο προτεινόμενος οργανισμός και ποιος θα λαμβάνει τελικά τις αποφάσεις — μια κρίσιμη λεπτομέρεια δεδομένου ότι η λειτουργία του θα πρέπει να είναι εκτός της αρμοδιότητας της Επιτροπής.
Μελόνι: Να αποφύγουμε τον κίνδυνο να διχαστεί η Δύση
Άλλες Ευρωπαϊκές Πρωτοβουλίες
Το Ηνωμένο Βασίλειο δεν είναι ο μόνος που εξετάζει εναλλακτικές λύσεις. Η Πολωνία, η οποία κατέχει την προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ, ζήτησε από το think tank Bruegel να ετοιμάσει τη δική του εκδοχή ενός "τραπεζικού οργανισμού επανεξοπλισμού", η οποία θα συζητηθεί σε άτυπη συνάντηση υπουργών Οικονομικών στην Βαρσοβία το Σάββατο.
"Αυτό δείχνει την όρεξη για μια τέτοια μηχανιστική προσέγγιση", δήλωσε δεύτερος Ευρωπαίος διπλωμάτης.
