Δύο σημαντικά βυζαντινά μνημεία στα κατεχόμενα προστατεύονται πλέον από τη φθορά του χρόνου, μετά την ολοκλήρωση των εργασιών συντήρησης και αποκατάστασής τους.
Στο κατεχόμενο Συγχαρί, κάτω από μία κορυφή της οροσειράς του Πενταδακτύλου, ολοκληρώθηκαν οι εργασίες συντήρησης της Μονής της Παναγίας Αψινθιώτισσας, η οποία χρονολογείται στα τέλη του 11ου με αρχές του 12ου αιώνα.
Η μονή αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα βυζαντινά μνημεία της Κύπρου και ξεχωρίζει για τον σπάνιο εξαγωνικό ναό με τρούλο. Στο εσωτερικό της διασώζονται πολύτιμες βυζαντινές τοιχογραφίες, ενώ ιδιαίτερη ιστορική αξία έχει η μοναστηριακή τράπεζα, η μοναδική σωζόμενη αυτού του τύπου στην Κύπρο.
Παράλληλα, εργασίες συντήρησης ολοκληρώθηκαν και στην εκκλησία του Αγίου Προκοπίου, στην κατεχόμενη Σύγκραση της επαρχίας Αμμοχώστου, καθώς και στο παρακείμενο κοιμητήριο.
Η εκκλησία χρονολογείται στον 10ο αιώνα και αποτελεί σπάνιο δείγμα βυζαντινής αρχιτεκτονικής. Σύμφωνα με νεότερες μελέτες, θεωρείται σημαντικό πρότυπο για την εξέλιξη ναών, όπως εκείνοι του Αποστόλου Βαρνάβα και του Αγίου Λαζάρου.
Στη σημασία του έργου αναφέρθηκε ο συμπρόεδρος της Δικοινοτικής Τεχνικής Επιτροπής για την Πολιτιστική Κληρονομιά, Σώτος Κτωρής.
«Το έργο της δικοινοτικής τεχνικής επιτροπής πηγάζει από τη συναίσθηση του χρέους μας απέναντι σε όλα τα μνημεία αυτής της χώρας. Χριστιανικά και μουσουλμανικά. Και από την πίστη μας ότι η συνεργασία μπορεί να οικοδομεί σχέσεις εμπιστοσύνης και αμοιβαίου σεβασμού. Στη δική μας την αντίληψη κάθε μνημείο που διασώζεται αποτελεί μια πολύτιμη μαρτυρία της ιστορίας μας. Μια κιβωτό της συλλογικής μνήμης αλλά και ένα μικρό βήμα προς τη συμφιλίωση», ανέφερε.
Τα δύο έργα συγχρηματοδοτήθηκαν από την Ευρωπαϊκή Ένωση και υλοποιήθηκαν υπό την επίβλεψη του Προγράμματος Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών, στο πλαίσιο των προσπαθειών για τη διατήρηση σημαντικών μνημείων της ιστορίας της Κύπρου.
Μέχρι σήμερα, η Τεχνική Επιτροπή για την Πολιτιστική Κληρονομιά έχει συμβάλει στην αποκατάσταση περισσότερων από 210 θρησκευτικών μνημείων, μεγάλων και μικρών, όλων των θρησκευτικών ομάδων σε ολόκληρη την Κύπρο, καθώς και περίπου 70 κοιμητηρίων.
