Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και η Ύπατος Εκπρόσωπος Κάγια Κάλας παρουσίασαν σήμερα τη Λευκή Βίβλο για την Ευρωπαϊκή Άμυνα – Ετοιμότητα 2030.
Οι λευκές βίβλοι που εκδίδονται από την Επιτροπή, είναι έγγραφα που περιλαμβάνουν προτάσεις δράσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε συγκεκριμένους, κρίσιμους τομείς και στο πλαίσιο της άμυνας, το εκτελεστικό όργανο της ΕΕ προσδιορίζει τις προσπάθειες που πρέπει να γίνουν, τα κενά που πρέπει να καλυφθούν και από πού θα βρεθούν τα απαραίτητα κεφάλαια.
Η νέα στρατηγική ενίσχυσης της άμυνας στην ΕΕ περιλαμβάνει μια σειρά μέτρων που στοχεύουν στην αύξηση των αμυντικών δυνατοτήτων της ηπείρου, στην υποστήριξη της Ουκρανίας και στη δημιουργία μιας ισχυρής ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανικής βάσης.
Η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, τόνισε ότι η εποχή του «κέρδους από την ειρήνη» έχει περάσει ανεπιστρεπτί και η αρχιτεκτονική ασφάλειας στην οποία στηριζόμασταν δεν μπορεί πλέον να θεωρείται δεδομένη. Η ΕΕ πρέπει να επενδύσει στην άμυνα, να ενισχύσει τις δυνατότητές της και να υιοθετήσει μια προληπτική προσέγγιση στην ασφάλεια, προκειμένου να προστατεύσει τα συμφέροντά της στην παγκόσμια σκηνή.
Η Λευκή Βίβλος καθορίζει τις κατευθυντήριες γραμμές για την Ευρωπαϊκή Άμυνα του μέλλοντος και αναγνωρίζει τις επενδυτικές ανάγκες της ΕΕ στον τομέα της άμυνας, παρέχοντας ένα σαφή οδικό χάρτη προς την “Ετοιμότητα 2030”. Ένα από τα κύρια σημεία της στρατηγικής αυτής είναι η ενίσχυση της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας και η στήριξη της καινοτομίας, δημιουργώντας μια ενιαία αγορά αμυντικού εξοπλισμού στην ΕΕ.
Τα Βασικά Στοιχεία της Λευκής Βίβλου
- Κάλυψη Κενών Ικανοτήτων: Στόχος της στρατηγικής είναι η κάλυψη των κρίσιμων κενών στις αμυντικές δυνατότητες, μέσω της ενίσχυσης των στρατιωτικών ικανοτήτων που αναγνωρίζουν τα κράτη-μέλη ως στρατηγικής σημασίας.
- Υποστήριξη της Αμυντικής Βιομηχανίας: Ενίσχυση της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας μέσω συγκεντρωτικής ζήτησης και συνεργατικών προμηθευτικών διαδικασιών.
- Ενίσχυση της Στρατηγικής Συνεργασίας: Εμβάθυνση της συνεργασίας με χώρες που συμφωνούν με τις αξίες της ΕΕ παγκοσμίως.
- Τεχνολογικές Καινοτομίες: Υιοθέτηση καινοτομιών στον τομέα της άμυνας, όπως η τεχνητή νοημοσύνη και η κβαντική τεχνολογία, για την ενίσχυση της ευρωπαϊκής αμυντικής τεχνολογίας.
- Στρατιωτική Ετοιμότητα: Ενίσχυση της ετοιμότητας της Ευρώπης για ακραία σενάρια, με έμφαση στην ενίσχυση της στρατιωτικής κινητικότητας, τις αποθήκες και τα εξωτερικά σύνορα, ειδικά τα χερσαία σύνορα με τη Ρωσία και τη Λευκορωσία.
- Υποστήριξη της Ουκρανίας: Συνεχιζόμενη υποστήριξη της Ουκρανίας στον αγώνα της απέναντι στην ρωσική επιθετικότητα, μέσω αυξημένων στρατιωτικών προμηθευτικών διαδικασιών και ενσωμάτωσης των ευρωπαϊκών και ουκρανικών αμυντικών βιομηχανιών.
Το Σχέδιο ReArm Europe αποτελεί την καρδιά της νέας στρατηγικής και στοχεύει στην ενίσχυση των αμυντικών δαπανών στην ΕΕ. Το πρόγραμμα παρέχει χρηματοδοτικά εργαλεία που θα επιτρέψουν στα κράτη-μέλη να ενισχύσουν τις αμυντικές τους ικανότητες, με στόχο να ανταποκριθούν στις σύγχρονες ανάγκες της άμυνας και να ενισχύσουν τη συνοχή και ασφάλεια της ηπείρου.
Ειδικότερα, το νέο εργαλείο «Ασφάλεια για την Ευρώπη» (SAFE) επιτρέπει την άντληση κεφαλαίων ύψους 150 δισεκατομμυρίων ευρώ από τις χρηματαγορές, με στόχο να ενισχυθούν άμεσα οι αμυντικές επενδύσεις των κρατών-μελών. Επίσης, το Σχέδιο ReArm Europe διευκολύνει τη συμμετοχή ιδιωτικών κεφαλαίων και προάγει την στρατηγική της ΕΕ για τις επενδύσεις και τις αποταμιεύσεις.
Σύμφωνα με δημοσίευμα της Financial Times, με πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, οι αμυντικές βιομηχανικές εταιρείες από τις ΗΠΑ, το Ηνωμένο Βασίλειο και την Τουρκία θα αποκλειστούν από τη νέα χρηματοδότηση για την άμυνα, εκτός αν οι χώρες τους υπογράψουν συμφωνίες άμυνας και ασφάλειας με την ΕΕ.
Αυτή η απόφαση ενισχύει τη στρατηγική της ΕΕ για «Αγορά Ευρωπαϊκών» προϊόντων και την ενίσχυση της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας, με στόχο την αποφυγή εξαρτήσεων από τρίτες χώρες σε κρίσιμους τομείς άμυνας.
Η πολιτική αυτή, η οποία αφορά κυρίως τις ΗΠΑ, το Ηνωμένο Βασίλειο και την Τουρκία, προκαλεί έντονες αντιδράσεις από χώρες που έχουν στενές σχέσεις με αμυντικές βιομηχανίες εκτός ΕΕ, όπως το Ηνωμένο Βασίλειο και η Τουρκία. Παρ’ όλα αυτά, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και οι υποστηρικτές της πολιτικής θεωρούν ότι είναι κρίσιμο για την ασφάλεια της Ευρώπης να επενδύσει σε αμυντικά συστήματα χωρίς εξωτερικούς περιορισμούς.
Προηγούμενες γαλλικές προσπάθειες για την περιορισμένη χρηματοδότηση άμυνας μόνο για ευρωπαϊκές εταιρείες έχουν συναντήσει σθεναρή αντίσταση από χώρες όπως η Γερμανία, η Ιταλία, η Σουηδία και η Ολλανδία, οι οποίες έχουν στενές σχέσεις με αμυντικούς παραγωγούς εκτός ΕΕ.
