Τηλεόραση Ραδιόφωνο Podcasts
ευρωπαικο συμβουλιο

Μια σαφής πολιτική ήττα και μια γκρίζα απόφαση είναι ο απολογισμός της Συνόδου Κορυφής, στην οποία η απουσία συμφωνίας για το Ουκρανικό και η πόρτα που δείχνει η Ουάσιγκτον στην Ευρώπη, επιχειρείται να υποκατασταθεί από τη συμφωνία για την άμυνα, η οποία όμως περιέχει και αγκάθια και γκρίζες ζώνες. 

Ενδεικτικό της αμηχανίας που επικρατεί στις Βρυξέλλες, υπό το φως της αδυναμίας των «27» να καταλήξουν σε συμφωνία στο Ουκρανικό, είναι το γεγονός ότι όλη η συζήτηση γύρω  από το θέμα της Ουκρανίας, διήρκεσε σύμφωνα με πληροφορίες, μεταξύ δέκα και δεκαπέντε λεπτά. Και επισκιάστηκε από την αμερικανική απαξίωση.

Όπως είμαστε σε θέση να γνωρίζουμε, στη Σύνοδο, ο Βολοντιμίρ Ζελένσκι ζητούσε μάταια νέες δεσμεύσεις για ροή στρατιωτικών εξοπλισμών, προκειμένου να καλύψει το αμερικανικό κενό μετά την απόφαση του Τραμπ να βάλει στο ψυγείο τη στρατιωτική βοήθεια προς το Κίεβο. Όπως μάλιστα πληροφορείται ο ΑΝΤ1, ο ηγέτης της Ουκρανίας ανέφερε σε Ευρωπαίους αξιωματούχους ότι η αντιαεροπορική ομπρέλα της χώρας του, κινδυνεύει να παραλύσει καθώς βασίζεται σε αμερικανικούς πυραύλους πάτριοτ, που μετά την απόφαση Τραμπ δεν αναμένεται να συνεχίσουν να περιλαμβάνονται στη δύναμη πυρός της ουκρανικής αεράμυνας.

Παρά τις εκκλήσεις Ζελένσκι, οι Ευρωπαίοι ηγέτες ήταν απλώς φραστικά υποστηρικτικοί. Αλλά, δεν ήταν σε θέση ούτε να προσφέρουν εναλλακτικές λύσεις στην Ουκρανία, ούτε να εγγυηθούν την αδιάλειπτη στρατιωτική και οικονομική της στήριξη, ενώ και το ζήτημα της προώθησης της ενταξιακής πορείας της χώρας, έμεινε στα λόγια.

Άλλωστε, τα χέρια των Ευρωπαίων ηγετών ήταν δεμένα, καθώς όπως μετέδωσε ο ΑΝΤ1, ο πρωθυπουργός της Ουγγαρίας υλοποίησε την απειλή του και άσκησε βέτο στην έκδοση Συμπερασμάτων για συνέχιση της στήριξης στην Ουκρανία. 

Έτσι, ως αποτέλεσμα, Συμπεράσματα για την Ουκρανία δεν εκδόθηκαν, καθώς απαιτείται ομοφωνία για την έκδοσή τους. Ενώ, οι δηλώσεις του προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα ότι 26 κράτη-μέλη συμφώνησαν και μόνο ένα διαφωνούσε, προκαλούν εκ των πραγμάτων σκωπτικά σχόλια. Διότι ακόμη κι ένα κράτος-μέλος να διαφωνεί, αποφάσεις δεν μπορούν να ληφθούν από την Ευρωπαϊκή Ένωση και έτσι όλο το πλαίσιο επί του οποίου επιδιώκεται συμφωνία, απλώς καταρρέει. 

Στα της άμυνας, αυτό που προκύπτει περισσότερο ως συμπέρασμα της Συνόδου, είναι ότι οι ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, έδειξαν να εστιάζουν στη δική τους σχέση με τις Ηνωμένες Πολιτείες και όχι στο Ουκρανικό ζήτημα. Εν μέσω του φόβου, ότι ο Τραμπ όχι μόνο θα αποκλείσει την Ευρωπαϊκή Ένωση από το τραπέζι των διαπραγματεύσεων για το Ουκρανικό, αλλά κυρίως ότι θα της αφαιρέσει και την αμερικανική ομπρέλα προστασίας που βρίσκεται εν ζωή μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο, με ό,τι αυτό συνεπάγεται κυρίως για τις 23 ευρωπαϊκές χώρες που είναι και μέλη του ΝΑΤΟ. 

Γι αυτό άλλωστε οι συζητήσεις για υλοποίηση των απαιτήσεων του Ντόναλντ Τραμπ, αναφορικά με την αύξηση των αμυντικών δαπανών των ευρωπαϊκών χωρών και κυρίως όσον ανήκουν και στο ΝΑΤΟ, διήρκεσαν δέκα σχεδόν ώρες, προκειμένου να ικανοποιήσουν τον πλανητάρχη. Απόφαση λήφθηκε για ενίσχυση της ευρωπαϊκής άμυνας και ασφάλειας των 27 κρατών-μελών και αναμένεται να συγκεκριμενοποιηθεί περαιτέρω, στην επόμενη τακτική Σύνοδο Κορυφής, σε μερικές εβδομάδες. 

Δεδομένη πρέπει να θεωρείται η δανειοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης με ποσά ύψους 150 δισεκατομμυρίων ευρώ, ώστε τα κράτη-μέλη να μπορούν να αντλήσουν κονδύλια για αύξηση των αμυντικών τους δυνατοτήτων, κάτι που αναμένεται να αξιοποιήσει και η Κύπρος. 

Ωστόσο, εδώ έχουμε την πρώτη γκρίζα ζώνη, καθώς τα 150 δισεκατομμύρια ευρώ, κρίθηκαν ως ανεπαρκή από σημαντικό αριθμό χωρών. Αρκετοί ηγέτες φλέρταραν με την υλοποίηση των εξαγγελιών της Ούρσουλας φον ντερ Λάιεν, προκειμένου τα ποσά αυτά να προσεγγίσουν τον στόχο των 800 δισεκατομμυρίων ευρώ. 

Κι εδώ ακριβώς έχουμε τη δεύτερη γκρίζα ζώνη, διότι κανείς δεν είναι σε θέση σήμερα να αναφέρει από που θα αντληθούν τα 800 δισεκατομμύρια ευρώ, πως και πότε θα αποπληρωθούν. Να σημειώσουμε ότι κάποιες σκέψεις για επιστράτευση του Ταμείου Συνοχής απορρίφθηκαν, για ευνόητους λόγους. Η Κομισιόν αναμένεται πάντως να επεξεργαστεί το πλαίσιο στήριξης της ευρωπαϊκής άμυνας και να επανέλθει στην επόμενη τακτική Σύνοδο Κορυφής, σε μερικές εβδομάδες. 

Μέσα σε όλα αυτά, υπάρχει και το αγκάθι του κέρδους και ποια χώρα θα έχει την μερίδα του λέοντος στις προμήθειες εξοπλισμών. Ο Εμανουέλ Μακρόν εμμένει σε μια ρήτρα που θα παρέχει πλεονέκτημα στις ευρωπαϊκές χώρες, ώστε τα μεγαλύτερα ποσά που θα διατεθούν, να μπούνε στις τσέπες της Γαλλίας, της Γερμανίας, της Ισπανίας και της Ιταλίας. 

Ωστόσο, με την προσέγγιση αυτή διαφωνούν πολλά κράτη-μέλη και κυρίως η Πολωνία που επιθυμεί να υπάρχει δυνατότητα αγοράς εξοπλισμών και από τρίτες χώρες, με επίκεντρο τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Κάτι που όπως επανειλημμένα έχουμε μεταδώσει, επιχειρεί να εκμεταλλευθεί ο Ερντογάν, ο οποίος δεν ζητά απλώς μερίδιο στη διάθεση στρατιωτικών εξοπλισμών στην ευρωπαϊκή αγορά, αλλά όπως απεκάλυψε ο ΑΝΤ1, ζήτησε από τον Πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου ρόλο στον σχεδιασμό της ευρωπαϊκής άμυνας και ασφάλειας. Τις πληροφορίες αυτές ενίσχυσε με δημόσιες δηλώσεις ο Υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας Χακάν Φιντάν, που αξίωσε όπως η Τουρκία συμμετάσχει στην αρχιτεκτονική της ευρωπαϊκής άμυνας και ασφάλειας.

Κάτι που βλέπουν με θετικό φακό κάποιες χώρες, αλλά συγκεντρώνει τις ενστάσεις της Λευκωσίας.