Απόψε, οι Ευρωπαίοι ηγέτες συγκεντρώθηκαν ξανά στο Παρίσι για να καθορίσουν μια κοινή απάντηση μετά τις πρόσφατες ειρηνευτικές συνομιλίες ΗΠΑ-Ρωσίας για την Ουκρανία. Το γεγονός ότι αυτές οι συνομιλίες πραγματοποιήθηκαν χωρίς τη συμμετοχή της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) έχει προκαλέσει διπλωματική κρίση στην ΕΕ. Η συνάντηση της Τετάρτης ακολούθησε τη σύνοδο της Δευτέρας, η οποία απέτυχε να εδραιώσει μια ενιαία στάση για την Ευρώπη απέναντι στις νέες γεωπολιτικές προκλήσεις που προκύπτουν από τη σύγκρουση.
Η Ιταλός Πρωθυπουργός, Τζόρτζια Μελόνι, όπως και άλλοι, εξέφρασαν ανοιχτά την απογοήτευσή τους για τη συνάντηση. Έφτασε με καθυστέρηση 45 λεπτών, κάτι που θεωρήθηκε ένδειξη αντίθεσης. Η ομάδα της είχε προηγουμένως επικρίνει τη μορφή της συνάντησης, και η καθυστέρησή της ερμηνεύθηκε ως διαμαρτυρία, ενισχύοντας την άποψη ότι η σύνοδος ήταν λάθος. Αυτή η συμπεριφορά ανέδειξε τη δυσκολία της ΕΕ να δημιουργήσει μια ενιαία στρατηγική σε αυτούς τους αβέβαιους καιρούς.
Σε απάντηση, ο Γάλλος Πρόεδρος, Εμανουέλ Μακρόν, ανακοίνωσε δεύτερη συνάντηση, επεκτείνοντας τον κύκλο συμμετεχόντων ώστε να περιλάβει χώρες που αποκλείστηκαν από την πρώτη συνάντηση και να διορθώσει το λάθος του, όπως η Νορβηγία, η Ισλανδία, ο Καναδάς, η Ελλάδα, η Φινλανδία, η Σουηδία και οι Βαλτικές χώρες. Να σημειώσουμε ότι στην έκτακτη σύσκεψη συμμετείχε και πρόεδρος της Δημοκρατίας Νίκος Χριστοδουλίδης μέσω τηλεδιάσκεψης.
Παρά τη διάρκεια της συνάντησης των 3,5 ωρών, η σύνοδος της Δευτέρας ολοκληρώθηκε χωρίς συμφωνία. Ο Μακρόν, μαζί με τον Ισπανό Πρωθυπουργό Πέδρο Σάντσεθ και τον Γερμανό Καγκελάριο Όλαφ Σολτς, απέφυγαν να εκδώσουν τελικές δηλώσεις λόγω των διαφορών μεταξύ των συμμετεχόντων. Ακόμη και μέσα στη Γαλλία υπήρξε σκεπτικισμός, με τον Πρωθυπουργό Φρανσουά Μπαϊρού να συγκρίνει την κατάσταση με τη δεκαετία του 1930, προειδοποιώντας ότι η Ευρώπη και η Ουκρανία αποκλείονται από τις διαπραγματεύσεις ΗΠΑ-Ρωσίας.
Οι Ευρωπαίοι ηγέτες είναι πλέον διαιρεμένοι μεταξύ δύο βασικών προσεγγίσεων: μιας πιο επιθετικής στάσης, η οποία ενδέχεται να περιλαμβάνει την ανάπτυξη στρατευμάτων στην Ουκρανία, ή μιας στρατηγικής αναμονής, παρακολουθώντας τις κινήσεις του Ντόναλντ Τραμπ και του Βλαντίμιρ Πούτιν μετά τη σύνοδο κορυφής τους στη Ριάντ.
Η έλλειψη επιρροής της ΕΕ στις ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις έχει ενισχύσει τις φωνές που ζητούν μια πιο αυτόνομη ευρωπαϊκή άμυνα. Η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, τόνισε την ανάγκη για αύξηση των στρατιωτικών δαπανών τους επόμενους μήνες, λέγοντας: «Για να είμαστε αξιόπιστοι, πρέπει να αυξήσουμε τις δαπάνες άμυνας».
Παρά την επείγουσα ανάγκη για συντονισμένη αντίδραση, οι διαιρέσεις εντός της ΕΕ είναι ολοένα και πιο εμφανείς. Ενώ η Γαλλία και η Γερμανία υποστηρίζουν μεγαλύτερη στρατηγική αυτονομία, χώρες όπως η Πολωνία και οι Βαλτικές χώρες συνεχίζουν να εξαρτώνται από την προστασία των ΗΠΑ μέσω του ΝΑΤΟ.
Με ορισμένους Ευρωπαίους ηγέτες να εκφράζουν απογοήτευση για τον αποκλεισμό τους από την πρώτη συνάντηση στο Παρίσι, ο κίνδυνος να εξασθενήσει η θέση της ΕΕ στη διεθνή σκηνή είναι υπαρκτός. Καθώς η Ευρώπη συζητά τον ρόλο της στη σύγκρουση, οι ΗΠΑ και η Ρωσία ενδέχεται να προχωρήσουν στο σχηματισμό μιας νέας διεθνούς τάξης χωρίς τη συμμετοχή της ΕΕ.
Η σημερινή συνάντηση στο Παρίσι μπορεί να αποδειχθεί καθοριστική για το αν η ΕΕ θα πάρει μια σφιχτή στάση ή αν θα συνεχίσει να αντιδρά με μη συνεκτικό τρόπο στις ενέργειες της Ουάσινγκτον και της Μόσχας. Το μέλλον της πολιτικής για την άμυνα και ασφάλεια της Ευρώπης βρίσκεται σε σταυροδρόμι—χωρίς μια ενιαία στρατηγική η ΕΕ κινδυνεύει να γίνει γεωπολιτικά ανούσια, ενώ μια αποφασιστική αντίδραση μπορεί να επιταχύνει την στρατιωτική ολοκλήρωση και την ανεξαρτησία της από την επιρροή των ΗΠΑ.
Η προσπάθεια του Γάλλου Προέδρου Μακρόν, συμπεριλαμβανομένων των επείγουσων συναντήσεων με τους συμμάχους της Ουκρανίας, δείχνει την επείγουσα ανάγκη. Χώρες όπως ο Καναδάς, η Νορβηγία, η Ελλάδα, η Φινλανδία και οι Βαλτικές χώρες, που είναι ισχυροί υποστηρικτές της Ουκρανίας, συμμετέχουν στις συνομιλίες. Επίσης, η στρατηγική θέση της Ρουμανίας και η συνεργασία της με το ΝΑΤΟ είναι κεντρικά ζητήματα στη συζήτηση.
Καθώς οι δηλώσεις του Προέδρου Τραμπ ανατρέπουν τη πορεία γύρω από τη σύγκρουση, οι Ευρωπαίοι σύμμαχοι αναγκάζονται να αναθεωρήσουν τις πολιτικές τους για την ασφάλεια της ηπείρου. Η πιθανότητα μιας διμερούς συμφωνίας ΗΠΑ-Ρωσίας απειλεί να αφήσει εκτός την Ευρώπη και την Ουκρανία, πιέζοντας την ΕΕ να επαναξιολογήσει τον ρόλο της στη διαμόρφωση της διεθνούς ασφάλειας.
