Εξηγήσεις για όλα έδωσε σήμερα ο Υπουργός Οικονομικών Μιχάλης Σαρρής, ο οποίος αναφερόμενος στο διάταγμα για κούρεμα της τάξεως του 37,5 % για καταθέσεις πέραν των 100.000, είπε ότι είναι πολύ σημαντικό ότι συμψηφίζονται τα δάνεια και οι καταθέσεις όλων.
Όσον αφορά το μέλλον της Τράπεζας Κύπρου, ο κ. Σαρρής δήλωσε ότι αυτή η μετατροπή των καταθέσεων σε μετοχές, έγινε για να έχει η τράπεζα ένα σοβαρό κεφάλαιο.Αυτή τη στιγμή είπε έχουμε ένα αναμορφωμένο τραπεζικό σύστημα που μπορεί να παίξει ρόλο στην κυπριακή οικονομία.
Κληθείς να σχολιάσει ανησυχίες εμπορευόμενων ότι με τα διατάγματα παγώνει ακόμη περισσότερο η αγορά, ο κ. Σαρρής είπε ότι "έχει γίνει μια πρώτη εκτίμησης ότι το 37,5% των καταθέσεων, πέρα των 100.000, θα μετατραπούν σε μετοχές" και "για να είμαστε σίγουροι", όπως είπε, "όταν θα γίνει ο όλος απολογισμός πόσα κεφάλαια χρειάζονται, ένα 22,5% έχει μπει στην πάντα".
Επομένως, συνέχισε, ελευθερώνεται το 40% της κατάθεσης "γι` αυτούς που έχουν καταθέσεις πάνω από 100.000, ενώ καταθέσεις κάτω από 100.000 είναι απόλυτα ελεύθερες".
Πολύ σημαντικό, σύμφωνα με τον Υπουργό, είναι ότι συμψηφίζονται τα δάνεια και οι καταθέσεις όλων, δηλαδή αν κάποιος είχε δάνειο 300.000 και κατάθεση 200.000, η κατάθεση δεν θα υπόκειται σε κούρεμα αλλά θα συμψηφιστεί με το δάνειο "ούτως ώστε να μην χρωστά αλλά ούτε να έχει κατάθεση.
Σε ερώτηση αν ολόκληρο το ποσό μιας κατάθεσης θα μεταφερθεί για εξόφληση τυχόν δανείου που διαθέτει ένας πολίτης, ο κ. Σαρρής απάντησε καταφατικά, προσθέτοντας ότι πριν τη λήψη της απόφασης εξετάστηκε τι χρωστά στην ίδια τράπεζα "ο καθένας από εμάς, ιδιώτης ή επιχείρηση".
Ανέφερε ότι πολλοί ξένοι διερωτόταν πως είναι δυνατό τόσοι πολλοί Κύπριοι να έχουν καταθέσεις 200.000 και να κάνουν και δάνειο 200.000, προσθέτοντας ότι λόγω του ότι ο Κύπριος θέλει να δουλεύει με τα λεφτά της Τράπεζας, έπρεπε "να γίνουν όλες αυτές οι προσαρμογές δανείων με καταθέσεις".
Απαντώντας σε διευκρινιστική ερώτηση, ο κ. Σαρρής είπε ότι ο συμψηφισμός δανείων με καταθέσεις γίνεται για καταθέσεις πέρα των 100.000 ευρώ, καθώς ποσά κάτω από 100.000 είναι "ασφαλισμένα και δεν μπαίνουν σε κανένα από αυτούς τους υπολογισμούς".
Ερωτηθείς αν η Τράπεζα Κύπρου θα ακολουθήσει τη μοίρα της Λαϊκής Τράπεζας, ο κ. Σαρρής είπε ότι όλα αυτά έγιναν για να τεθεί η Τράπεζα Κύπρου σε μια γερή βάση, γίνεται αυτή η σημαντική μετατροπή καταθέσεων σε μετοχές ώστε να έχει αρκετό κεφάλαιο, έχει ενσωματωθεί ένα σημαντικό μέρος της Λαϊκής με την Τράπεζα Κύπρου".
"Το μήνυμα που πρέπει να δοθεί είναι ότι πάθαμε ένα σοβαρό πλήγμα, χωρίς αμφιβολία, έγινε μια μη εθελοντική μετατροπή καταθέσεων σε μετοχές αλλά έχουμε τώρα ένα τραπεζικό ίδρυμα που είναι αναμορφωμένο και είναι έτοιμο να διαδραματίσει το ρόλο του στην κυπριακή οικονομία", επισήμανε.
Σε παρατήρηση ότι με το διάταγμα του Υπουργού Οικονομικών τίθεται προς πώληση το υποκατάστημα της Λαϊκής στην Βρετανία και ερωτηθείς τι θα γίνει με τα υποκαταστήματα των άλλων τραπεζών στο εξωτερικό, ο κ. Σαρρής εξέφρασε την άποψη ότι "σταδιακά πρέπει να πωληθούν" τα υποκαταστήματα των κυπριακών τραπεζών στο εξωτερικό (Ρωσία, Ουκρανία, Ρουμανία, Σερβία και άλλου), προσθέτοντας ότι "το χρηματοοικονομικό μας σύστημα όπως διαμορφώνονται που να έχει επίκεντρο την Κύπρο και τις διεθνείς επιχειρήσεις, μέσω της Κύπρου, θα συρρικνωθεί"
"Όταν όλοι πιστεύουν ότι πρέπει να πωλήσεις, δεν πουλά με τους καλύτερους όρους, επομένως μπορεί να σου πάρει κάποιο χρόνο" για να προβείς σε αυτές τις πωλήσεις, σημείωσε.
Ο κ. Σαρρής είπε ότι "η πολιτική μας πρέπει να είναι ότι αυτό που κάναμε ήταν υπερβολική επέκταση, μας εξέθεσε, και τώρα είναι καιρός να τραβήξουμε πίσω".
Κληθείς να πει αν πωλείται αμέσως η Λαϊκή Τράπεζα Λονδίνου, ο κ. Σαρρής είπε ότι δεν γνωρίζει "αν πωλείται ή προστατεύεται", διευκρινίζοντας ότι "από καιρό είχε ζητηθεί να μπουν λεφτά κατά μέρος ώστε να προστατευτούν οι καταθέτες από την αγγλική Κεντρική Τράπεζα".
"Δεν ξέρω, αν θα πωληθεί αμέσως ή θα γίνει κάποια άλλη διευθέτηση, αλλά σίγουρα θα αποξενωθεί από τον κορμό του νέου τραπεζικού συστήματος", πρόσθεσε.
Ερωτηθείς αν θα ενημερωθεί το Υπουργείο Οικονομικών για εκροές κεφαλαίων, ο κ. Σαρρής είπε ότι αυτό "είναι ένα σοβαρό θέμα" και το Υπουργείο έχει ζητήσει να ενημερωθεί για το θέμα, προσθέτοντας ότι "είναι στο δημόσιο συμφέρον να γνωστοποιηθούν αν υπήρχαν και από πού και με ποια πληροφόρηση, αν ήταν μέσα στα περιθώρια των κανονικών τους δραστηριοτήτων".
"Αν πραγματικά υπήρξε διαφυγή κεφαλαίων είναι πολύ σοβαρό θέμα και πρέπει να διερευνηθεί με μεγάλη λεπτομέρεια", τόνισε ο Υπουργός Οικονομικών.
Ερωτηθείς αν αυτά τα ονόματα θα δοθούν και στο φόρο εισοδήματος, ο κ. Σαρρής είπε ότι "αν παρουσιαστεί ότι κάποιος έβγαλε από την Κύπρο 3 εκ. ευρώ και δήλωνε απολαβές 20.000 ευρώ το χρόνο", είναι κάτι που θα διερευνηθεί.
Κληθείς να αναφέρει ποιο είναι το μέλλον της Κύπρου ως χρηματοοικονομικό κέντρο και αυτών που έχουν εκπαιδευτεί για να υπηρετούν ένα χρηματοοικονομικό κέντρο, ο κ. Σαρρής είπε ότι "θα υπάρξει μια προσαρμογή" καθώς "οι ρυθμοί ανάπτυξης σε ελεγκτικά, δικηγορικά γραφεία που συνδέονται με το χρηματοοικονομικό κέντρο, έχουν υποστεί ένα μεγάλο πλήγμα", προσθέτοντας ότι "αρκετοί από τους ξένους επιχειρηματίες και ίσως και καινούργιοι επιχειρηματίες όταν θα περάσει αυτή η σημαντική δοκιμασία θα επανέλθουν".
"Δεν είναι κατά τύχης που ήρθαν πολλοί στην Κύπρο και μη πιστεύετε ότι είναι μόνο για το φορολογικό μας σύστημα", ανέφερε και πρόσθεσε ότι "όταν έγινε η πρώτη έξοδο μας στην Ευρώπη με τις υπεράκτιες εταιρείες εκείνοι που της έφεραν στην Κύπρο ήταν οι ελεγκτές και οι δικηγόροι και όχι η Κυβέρνηση".
Ανέφερε επίσης ότι "σιγά - σιγά" θα επεκταθούμε και σε "νέες αγορές, όπως Κίνα και αραβικές χώρες, ενώ "διατηρήσαμε, παρά την πικρία τους, κάποια σχέση καλή με τους Ρώσους", προσθέτοντας ότι "θα βρούμε τρόπο να μην είναι σημαντικές οι απολύσεις από τις τράπεζες", όπως η ύπαρξη κάποιων εθελοντικών εξόδων από τις τράπεζες και η έξυπνη χρήση των ταμείων προνοίας και συντάξεως "ώστε να δημιουργηθεί μια εθελοντική έξοδος και να περιοριστεί όσο το δυνατό περισσότερο η μείωση του ανθρώπινου δυναμικού".
Δεν θα είμαστε το ίδιο χρηματοοικονομικό κέντρο. Το χρηματοοικονομικό κέντρο το δημιουργείς χωρίς να έχεις έντονη γεωγραφική παρουσία στο εξωτερικό, μπορείς να είναι χρηματοοικονομικό κέντρο χωρίς να επενδύεις τεράστια ποσά στα ελληνικά ομόλογα, καθώς "έχουμε την υποδομή, το ανθρώπινο δυναμικό, το κράτος δικαίου, τους ελεγκτές, τους δικηγόρους, τα δικαστήρια.
Όσον αφορά τις αναφορές για Ρώσους ολιγάρχες, ο κ. Σαρρής είπε ότι "οι Ρώσοι ολιγάρχες είναι στο Λονδίνο και αλλού", ενώ "στην Κύπρο είναι ο μέσος Ρώσος που θέλει ένα ασφαλισμένο σύστημα, να έχει ένα καλό δικηγόρο, ένα καλό νομικό σύστημα", δηλαδή ο μέσος Ρώσος που επενδύει σε φούρνο στη Ρωσία και το κάνει μέσω Κύπρου.
Κληθείς να σχολιάσει τις διαγραφές δανείων, ο κ. Σαρρής είπε ότι "οι τράπεζες, από καιρού εις καιρό, κάνουν επιλογές", κατά πόσον θα πάρουν πίσω ή όχι ένα ποσό δανείου που παραχώρησε, προσθέτοντας ότι "δεν είναι πράγματα που είναι ασυνήθιστα".
Ωστόσο, ο Υπουργός είπε ότι θα εξεταστεί κατά πόσον "κάποιος που έχει πολιτικό βάρος χρησιμοποίησε την επιρροή του για να πάρει μια προνομιακή μεταχείριση".
Ερωτηθείς αν θα εφαρμοστεί η φορολογική αμνηστία, ο κ. Σαρρής είπε ότι δεν πιστεύει στη φορολογική αμνηστία, προσθέτοντας ότι για να είναι επιτυχής γίνεται μια φορά κάθε 100 χρόνια, ενώ "εμείς το κάναμε το 2005 και πρέπει να περιμένουμε ακόμη 100 χρόνια για να την κάνουμε", διαφορετικά ο καθένας δεν θα πληρώνει το φόρο του "γιατί θα έρθουμε να τον αμνηστεύσουμε".
Καταθέτες τεσσάρων κατηγοριών
Οι καταθέσεις πέραν των 100.000 ευρώ στην Τράπεζα Κύπρου, θα υποστούν κούρεμα 37,5% μετά από διάταγμα της Κεντρικής Τράπεζας η οποία λόγω της ρευστότητας της κατάστασης διατηρεί το δικαίωμα να επανέλθει με δεύτερο διάταγμα και να το διαφοροποιήσει.
Πέραν αυτού του ποσού ποσοστό 22,5% παραμένει δεσμευμένο μέχρι τη διαφοροποίηση των αναγκών ανακεφαλαιοποίησης της τράπεζας και θα χρησιμοποιηθεί μέρος ή και ολόκληρο αναλόγως των αναγκών που θα προκύψουν.
Οι καταθέτες θα γνωρίζουν για την τύχη του δεσμευμένου ποσοστού των 22,5% σε διάστημα όχι μεγαλύτερο των τριών μηνών από την οριστικοποίηση των αναγκών της Τράπεζας Κύπρου. Το υπόλοιπο 40% των καταθέσεων παραμένει ανεπηρέαστο από το κούρεμα αλλά δεσμευμένο μέχρι την οριστικοποίηση του ύψους της ανακεφαλαιοποίησης και θα απολαμβάνει τόκο.
Τεσσάρων κατηγοριών θα είναι οι καταθέτες στην Τράπεζα Κύπρου. Οι καταθέτες που θα υποστούν κούρεμα θα πάρουν μετοχές κατηγορίας Α οι οποίες θα είναι διαπραγματεύσιμες στο Χριματιστήριο θα αποδίδουν μέρισμα και οι κάτοχοί τους θα έχουν δικαίωμα ψήψου. Η ονομαστική αξία μετοχών θα καθοριστεί στο 1 ευρώ. Οι κατηγορίες Β και Γ αφορούν κατόχους αξιογράφων αλλά δεν έχει το καθεστώς που θα υπέχουν. Στην κατηγορία Β περιλαμβάνονται όσοι δεν επέλεξαν από μόνοι τους να μετατρέψουν τα αξιόγραφά τους σε μετοχές ενώ στην κατηγορία Γ εντάσσονται όσοι επέλεξαν από μόνοι τους να τα μετατρέψουν σε μετοχές. Στην κατηγορία Δ εντάσσονται όσοι καταθέτες κατείχαν μετοχές της τράπεζας πριν από την αναδιάρθρωση της και η αξία αυτών των μετοχών θα είναι απειροελάχιστη και οι μέτοχοι δε θα έχουν δικαίωμα ψήφου ούτε μέρισμα.
Νέο διάταγμα από την ΚΤ
Η Κεντρική Τράπεζα ανακοίνωσε χθες ότι οι τράπεζες θα λειτουργούν κατά τις συνήθεις εργάσιμες ώρες για να εξυπηρετούν τους πολίτες και να απαντούν σε ερωτήσεις που σχετίζονται με τα αναθεωρημένα περιοριστικά μέτρα στις συναλλαγές. Αυτό σημαίνει ότι αύριο θα ανοίξουν μόνο τα Συνεργατικά Ιδρύματα που λειτουργούσαν και το Σάββατο, ενώ τα υπόλοιπα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα θα επαναλειτουργήσουν την Τρίτη καθώς μεσολαβεί η αργία της Δευτέρας.
Χθες το απόγευμα εκδόθηκε νέο διάταγμα το οποίο θα έχει διάρκεια πέντε ημερών και περιλαμβάνει χαλαρώσεις στα περιοριστικά μέτρα στις συναλλαγές. Συγκεκριμένα διευκρινίζεται στο νέο διάταγμα ότι από εδώ και πέρα πληρωμές ή και μεταφορές χρημάτων εντός της Δημοκρατίας, μέσω χρεωστικής ή/και πιστωτικής ή/και προπληρωμένης κάρτας, επιτρέπονται χωρίς περιορισμό. Επιτρέπεται επίσης η μεταφορά 300 ευρώ ημερησίως ανά πρόσωπο από λογαριασμό προειδοποίησης φυσικών προσώπων σε λογαριασμό όψεως/τρεχούμενο εντός του ιδίου πιστωτικού ιδρύματος. Ανακοινώθηκε επίσης η προσωρινή αναστολή της λειτουργίας του ΚΑΠ μέχρι νεότερης ειδοποίησης.
Πολλά τα ερωτηματικά
Πολλά ερωτήματα εγείρονται από το διάταγμα της Κεντρικής Τράπεζας (ΚΤ) για το «κούρεμα» των καταθέσεων στην Τράπεζα Κύπρου, τόνισε ο πρόεδρος της Επιτροπής Οικονομικών της Βουλής, Νικόλας Παπαδόπουλος.
Μιλώντας στο κρατικό ραδιόφωνο, ο κύριος Παπαδόπουλος τόνισε ότι δεν έχει ξεκαθαρίσει με ποιό τρόπο θα γίνει ο συμψηφισμός των καταθέσεων με τα δάνεια, αφού όπως επεσήμανε, το θέμα αναφέρεται πολύ αόριστα σε άρθρο του διατάγματος.
Είπε, επίσης, ότι ερωτηματικά εγείρονται γύρω από τις καταθέσεις, που παραμένουν δεσμευμένες με κίνδυνο να υπάρξει περαιτέρω «κούρεμα» και στο υπόλοιπο 22,5%.
Ο κ. Παπαδόπουλος επέκρινε τον διοικητή της Κεντρικής Τράπεζας για παντελή έλλειψη ενημέρωσης, με αποτέλεσμα να εντείνεται ο πανικός στον κόσμο, ο οποίος αναμένει εξηγήσεις για τους λογαριασμούς του στις Τράπεζες Κύπρου και Λαϊκή. Ενώ ο κόσμος, είπε χαρακτηριστικά, συμπεριφέρεται υπεύθυνα, «οι υπεύθυνοι συμπεριφέρονται ανεύθυνα».
Εξάλλου, εξέφρασε φόβους για απολύσεις υπαλλήλων της Λαϊκής και ενδεχομένως και της Τράπεζας Κύπρου, αφού λόγω της συγχώνευσης των δύο τραπεζών θα μειωθεί ο κύκλος εργασιών τους.
Μοναδική επιδίωξη, τόνισε, πρέπει να είναι η στήριξη της Τράπεζας Κύπρου, ώστε σύντομα να ανακάμψει η οικονομία και το χρηματοπιστωτικό σύστημα να επανακτήσει την εμπιστοσύνη του κοινού.
Αρνητικές οι επιπτώσεις στην αγορά
Το Κυπριακό Εμπορικό Βιομηχανικό Επιμελητήριο (ΚΕΒΕ) και ο Σύνδεσμος Τουριστικών Επιχειρήσεων (ΣΤΕ) προειδοποιούν ότι το διάταγμα για «κούρεμα» των καταθέσεων στην Τράπεζα Κύπρου θα έχει πολύ αρνητικές επιπτώσεις στην αγορά, τις επιχειρήσεις και στη ξενοδοχειακή βιομηχανία.
Ο γενικός διευθυντής του ΚΕΒΕ, Μάριος Τσιακκής, είπε ότι με το «κούρεμα» των καταθέσεων «μηδενίζεται η ρευστότητα που απαιτείται για λειτουργία των επιχειρήσεων».
Στην ουσία, πρόσθεσε, δημιουργείται μια τράπεζα, η οποία δεν μπορεί να χρηματοδοτήσει την αγορά.
Ο Πρόεδρος του ΣΤΕ, Άκης Βαυλίτης, είπε ότι με το διάταγμα κλείνουν ουσιαστικά οι δύο μεγαλύτερες τράπεζες της Κύπρου.
Αναφέρθηκε, επίσης, σε μεγάλες ξενοδοχειακές μονάδες, οι οποίες δυσκολεύονται να συνεχίσουν τη λειτουργία τους και διερωτήθηκε πώς θα γίνει η επανεκκίνηση της οικονομίας, χωρίς ρευστό στην αγορά.
Για το δεύτερο διάταγμα με τα περιοριστικά μέτρα που εξέδωσε η Κεντρική Τράπεζα μίλησε στα Νέα του ΑΝΤ1 ο Διευθυντής Εσωτερικού Ελέγχου της Κεντρικής Τράπεζας, Γιάγκος Δημητρίου.
Στο μεταξύ, σήμερα δόθηκαν στη δημοσιότητα και τα σχέδια εξυγίανσης των Τραπεζών Κύπρου και Λαϊκής.
Σχέδιο εξυγίανσης Τράπεζας Κύπρου
To κούρεμα των καταθέσεων είναι 37,5%. Το υπόλοιπο 22,5% του υπερβάλλοντος ποσού μηδενίζεται και αντικαθίσταται από τίτλο του Παραρτήματος Α του Νόμου και το εναπομείναν 40% μηδενίζεται και αντικαθίσταται προσωρινά από τίτλο διεπόμενο του Παραρτήματος Β. Οι τίτλοι που υπόκεινται σε μετατροπή εν όλω ή εν μέρει κατόπι γραπτής ειδοποίησης από την Αρχή Εξυγίανσης που λήγει σε 90 μέρες. Από εκεί και πέρα θα υπάρξουν τέσσερεις κατηγορίες μετοχών.
Η πρώτη κατηγορία αφορά τους καταθέτες που υπόκεινται στο κούρεμα οι οποίοι θα πάρουν μετοχές κατηγορίας Α με ονομαστική αξία 1 ευρώ. θα έχουν και δικαίωμα ψήφου και δικαίωμα μερίσματος. Η δεύτερη κατηγορία αφορά τους κατόχους αξιογράφων που αναγκάστηκαν να της μετατρέψουν σε μετοχές οι οποίοι θα λάβουν μετοχές Κατηγορίας Β, η τρίτη κατηγορία είναι κάτοχοι αξιογράφων που επέλεξαν να της μετατρέψουν από μόνοι τους σε μετοχές και η τέταρτη κατηγορία οι υφιστάμενοι μέτοχοι της Τράπεζας. Για της κατηγορίες Β Γ και Δ υπάρχει ασάφεια στο νόμο για τα δικαιώματα τους.
Σε ότι αφορά τη Λαϊκή Τράπεζα το διάταγμα προβλέπει τη μεταβίβαση όλων των περιουσιακών της στοιχείων στην Τράπεζα Κύπρου καθώς και τις υποχρεώσεις της ύψους 9,2 δισεκατομμυρίων ευρώ στο μηχανισμό έκτακτης ρευστότητας το γνώστο ΕΛΑ. Στην Τράπεζα Κύπρου μεταφέρονται επίσης όλες οι ασφαλισμένες καταθέσεις κάτω των 100 χιλιάδων ευρώ με εξαίρεση τις καταθέσεις των υποκαταστημάτων της στο Ηνωμένο Βασίλειο. Σημειώνεται ότι σε περίπτωση που αποδειχθεί ότι η μεταφορά των περιουσιακών στοιχείων της Λαϊκής Τράπεζας στην Τράπεζα Κύπρου υπερβαίνει την τελική αξία των υποχρεώσεων της τότε η Κεντρική Τράπεζα υποχρεώνει την Τράπεζα Κύπρου να εκδώσει μετοχές κατηγορίας Α προς τη Λαϊκή Τράπεζα.
Σε μια άλλη εξέλιξη, το Γενικό Λογιστήριο ανακοίνωσε σήμερα ότι γίνονται αποδεκτές οι κυβερνητικές επιταγές σε όλα τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα της Κύπρου.